یکی از سازهای ساده و در عین حال جذاب، ساز کوزه است. این ساز با وجود ساختار ساده و قطعات محدود، ممکن است در نگاه اول معمولی به نظر برسد، اما قابلیتهای منحصر به فردی دارد که باعث میشود صدایی قوی و تاثیرگذار تولید کند. در این قسمت از وبلاگ ندابلاگ، با ساز کوزه بیشتر آشنا میشویم؛ سازی ساده اما پرظرفیت.
در صورت علاقهمندی، مطلب در کلاس سلفژ چه چیزهایی یاد می گیریم؟ را از دست ندهید.
ساز کوزه چیست؟
کوزهای که با نام اودو درام نیز شناخته میشود، یک ساز کوبهای است که معمولاً از جنس سفال یا سرامیک ساخته میشود. این ساز از ساز سنتی آفریقایی به نام «اودو» الهام گرفته که ریشه در کشور نیجریه دارد.
کوزه یک ساز خودصدا محسوب میشود و اغلب با ضربههای مستقیم انگشتان دست به صدا درمیآید. این ساز در مناطق جنوب و جنوب شرقی ایران با شکلهای مختلف و روشهای نواختن گوناگونی دیده میشود.
توصیه میشود به مطالعه مقاله ناخن در نوازندگی پیانو باید چگونه باشد؟ ادامه دهید.
ساز کوزه، سازی ساده اما پرظرفیت و تأثیرگذار است.
صدادهی و تواناییهای بسیار بالا
برخلاف آنچه ممکن است به نظر برسد، کوزه با وجود ساختار سادهاش، توانایی تولید صداهای متنوع و اجرای قطعات و ریتمهای گوناگون را به خوبی دارد. نمونههای مشابهی از این ساز در فرهنگ آفریقا، به ویژه در کشور نیجریه، وجود دارد که با نام “اودو” شناخته میشود.
اودو در زبان محلی به معنای ظرف سفالی است و مانند کوزه ایرانی، در گذشته بیشتر برای مصارف غیرموسیقایی به کار میرفته و به تدریج وارد مراسم و آیینهای موسیقایی خاص شده است.
این ساز که در فرهنگ آفریقایی از ارزش معنوی و اعتقادی نیز برخوردار است، شکل ظاهری آن کمی با نمونه ایرانی تفاوت دارد و معمولاً یک سوراخ در کنار بدنه خود دارد.
امروزه انواعی از اودو که روی آنها پوست کشیده شده نیز ساخته میشوند و استفاده از آنها در موسیقی بسیار رواج دارد. نوع دیگری از سازهای کوزهای با نام “گاتام” در جنوب هند یافت میشود.
گاتام که سازی قدیمی در هند محسوب میشود، از اودو بزرگتر است و معمولاً بدون پوست یا سوراخ در بدنه میباشد. این ساز تکنیکهای اجرایی ظریف و پیچیدهای دارد که رنگ صوتی آن را متمایز میکند. سازهای دیگری نیز از این خانواده با نامهای مختلف وجود دارند، اما به طور کلی این سه نوع — کوزه، اودو و گاتام — بیش از دیگران شناخته شده و مورد توجه قرار گرفتهاند.
از نوازندگان سرشناس این ساز میتوان به استاد فربد یدالهی و استاد بهنام سامانی اشاره کرد.
تاریخچه ساز کوبه ای کوزه
سابقه ساز کوبهای کوزه نشان میدهد این ساز با ضربه زدن مستقیم نواخته میشود، اما روش نواختن آن در مناطق مختلف ایران مانند کرمان، هرمزگان و سیستان و بلوچستان با هم فرق دارد. در هرمزگان به این ساز جله میگویند.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه حقایق جالب درباره گیتار که هرگز نمیدانستید!.
برای یادگیری پیشرفته، به ۱۶ تا از جملات بزرگان درباره پیانو که فراموش نمیشوند! مراجعه کنید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله ۱۰ تا از حقایق جالب درباره ویولن که نمیدانستید! به شما کمک خواهد کرد.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در سازهایی که در سبک کلاسیک نواخته می شود پیدا کنید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله چند روش برای تقویت هوش موسیقیایی کودکان به شما کمک خواهد کرد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، کاملترین بیوگرافی انوشیروان روحانی | آهنگساز سلطان قلبها، تولدت مبارک، گل سنگ و… را از دست ندهید.
توصیه میکنیم این مطلب آموزش نحوه دست گرفتن آرشه ویولن را حتماً بخوانید.
مقاله ۴ تمرین نفس گیری در خوانندگی منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
علاوه بر این، کوزههای هرمزگان و سیستان و بلوچستان محبوبیت بیشتری پیدا کردند و سبک نواختن آنها نیز متفاوت است. جنس خاک، روش ساخت و پخت کوزههای سیستانی خاص است و هنگام نواختن معمولاً آن را کنار یک سینی قرار میدهند و مینوازند.
توصیه میکنیم این مطلب ویبراتو چیست و تولید آن در انواع سازها چگونه است؟ را حتماً بخوانید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله چرا کلاس سلفژ برای یادگیری ویولن ضروری است؟ ادامه دهید.
با وجود تواناییهای ساز کوزه در تولید صداهای گوناگون و قابلیت استفاده در قطعات و ریتمهای مختلف، این ساز چندان میان عموم مردم شناخته شده نیست. آهنگسازان بیشتر از آن به عنوان یک ساز تکمیلی یا “افکت” استفاده میکنند و کمتر به عنوان یک ساز مستقل به آن نگاه میشود.
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟