یکی از سازهای کوچک و جذابی که این روزها طرفداران زیادی پیدا کرده، کالیمبا است. کالیمبا در اصل یک ساز سنتی و قدیمی از آفریقاست. این ساز در انواع مختلفی ساخته میشود و تفاوت آنها معمولاً در تعداد تیغهها یا جنسی است که از آن ساخته شدهاند. در این نوشته از وبلاگ ندابلاگ میخواهیم به این پرسش رایج پاسخ دهیم که کالیمبای چوبی بهتر است یا شیشهای. اگر شما هم به کالیمبا علاقه دارید، خواندن این مطلب را تا پایان از دست ندهید.
تاریخچه ساز کالیمبا (تاریخچه کالیمبا)
داستان شناخته شدن ساز کالیمبا توسط مردم خارج از آفریقا، به اوایل قرن بیستم برمیگردد. در آن زمان، یک پژوهشگر موسیقی که درباره فرهنگهای مختلف مطالعه میکرد، به یک روستا در آفریقا سفر کرد و با این ساز آشنا شد. بعد از این اتفاق، در سال ۱۹۶۰ یک شرکت اسباببازی در شهر پرینستون، واقع در ایالت نیوجرسی آمریکا، برای اولین بار این ساز را تولید و به فروش رساند. از آن زمان به بعد، کالیمبا به تدریج در سراسر جهان معروف شد.
کالیمبا در شکلها و مدلهای گوناگونی ساخته میشود. دلیل این تنوع، گستردگی جغرافیایی آفریقا و تفاوت در فرهنگ، روش ساخت و حتی نامگذاری آن در هر منطقه است. برای نمونه، نوعی از این ساز که بومی کشور زیمبابوه است، معمولاً بین ۷ تا ۱۲ کلید دارد که با نمونههای دیگر آن در نقاط مختلف آفریقا تفاوت دارد.
نام های دیگر کالیمبا
کالیمبا اسمهای بسیار زیادی دارد و بیش از صد نام مختلف برای آن وجود دارد. معروفترین این نامها عبارتاند از: کالیمبا، پیانوی شستیای آفریقایی، امبیرا، سانسا و کاریمبا.
در سال ۱۹۵۴، شخصی به نام هیو تریسی، نام «کالیمبا» را برای این ساز برگزید. سپس در سال ۱۹۶۱، در یک مقاله پیشنهاد کرد که از واژهٔ «امبیرا» به عنوان نامی عمومی برای تمام انواع پیانوهای سنتی آفریقایی استفاده شود.
امروزه اما در سراسر دنیا، به همهٔ سازهای غیرسنتی و شستیدار آفریقایی، کالیمبا گفته میشود.
جنس و تعداد تیغه های کالیمبا
ساز کالیمبا معمولاً از چوبهایی مانند بامبو، افرا یا گردو ساخته میشود. برخی شرکتها هم نمونههای شیشهای از این ساز تولید کردهاند و به بازار عرضه نمودهاند. تیغههای کالیمبا هم عموماً از جنس فلز هستند.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله بیوگرافی زوفی یانگ، اولین گیتاریست کلاسیک چینی مراجعه کنید.
تعداد تیغههای این ساز متفاوت است و معمولاً بین ۶ تا ۱۹ تیغه روی آن نصب میشود. انتخاب تعداد تیغهها به مهارت و سطح تجربهٔ فرد در نواختن کالیمبا بستگی دارد.
سایز کالیمبا
کالیمبا معمولاً در ابعاد تقریباً ۱۸ سانتیمتر طول، ۱۳ سانتیمتر عرض و ۳ سانتیمتر ارتفاع ساخته میشود و وزن آن بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ گرم است. با این حال، امروزه انواع مختلفی از این ساز با شکلها و اندازههای گوناگون در دسترس است. برخی از این نمونهها وزن کمتر و ابعاد متفاوتی دارند. همچنین با افزایش محبوبیت کالیمبا در جهان، مدلهای جدیدی از جنسهای مختلف و با وزن بسیار سبکتر نیز به بازار عرضه شدهاند.
کالیمبا شیشه ای بهتر است یا چوبی ؟
این پرسش، یکی از رایجترین سوالاتی است که معمولاً هنرجویان تازهکار، وقتی میخواهند نواختن کالیمبا را شروع کنند، در ذهن دارند. اگر شما هم قصد دارید آموزش این ساز را آغاز کنید، بهتر است به نکات زیر دقت داشته باشید.
تفاوت های کالیمبا شیشه ای و چوبی
حجم صدای ساز
یک تفاوت مهم بین کالیمبای چوبی و کالیمبای شیشهای، میزان صدای آنهاست. کالیمبای شیشهای به بلندی کالیمبای چوبی صدا ندارد. این تفاوت به دلیل ساختار بدنهی این دو ساز است. کالیمبای چوبی بدنهای توخالی دارد و روی آن سوراخهایی برای خارج شدن صدا تعبیه شده است. همچنین خود جنس چوب، فضای بهتری برای طنین انداختن صدا ایجاد میکند.
اما کالیمباهای شیشهای برعکس، بدنهی توپری دارند و به همین دلیل صدای آنها آرامتر است. البته اگر با نیروی بیشتری کالیمبای شیشهای را بنوازید، میتوانید صدایی به بلندی کالیمبای چوبی داشته باشید، اما این کار ممکن است به انگشتان شما فشار بیاورد.
به طور کلی، کالیمباهای چوبی صدای بلندتر و بمتری تولید میکنند. اگر شما عاشق صدای غنی و بم هستید، پیشنهاد ما به شما کالیمبای چوبی است. از طرفی، کالیمباهای شیشهای به خاطر نداشتن حفره، صدای کمحجمتری دارند، اما این صدا بسیار ظریف، دلنواز و آرامشبخش است. اگر به دنبال چنین صدای زیبایی هستید، کالیمبای شیشهای گزینهی مناسبی برای شماست.
توصیه میشود به مطالعه مقاله موسیقی فیلم مدار صفر درجه چطور ساخته شد؟ ادامه دهید.
رنگ صدا
وقتی میخواهید یک کالیمبا بخرید، یکی از نکات مهمی که باید به آن توجه کنید، رنگ صدا یا همان طنین ساز است. بهتر است قبل از خرید، به نمونههای صوتی مختلف کالیمبا گوش دهید و مدلی را انتخاب کنید که صدایش بیشتر میپسندید.
به طور معمول، کالیمباهای شیشهای (اکریلیک) صدایی گرم و ملایمتر تولید میکنند و برای قطعات آرام و لالاییها ایدهآل هستند. در مقابل، کالیمباهای چوبی صدایی شفافتر و پرقدرتتر دارند. هر دو نوع زیبایی خاص خود را دارند و انتخاب نهایی کاملاً به سلیقه شخصی شما بستگی دارد.
توصیه میکنیم این مطلب حسین قلمی؛ از اساتید رشته سازگری را حتماً بخوانید.
آیا کالیمبای شیشهای یا کریستالی میشکند؟
پاسخ این سوال که بسیاری از هنرجویان میپرسند منفی است. این سازها از جنس اکریلیک با ضخامت مناسب ساخته شدهاند و در صورت افتادن معمولاً نمیشکنند. البته این به آن معنا نیست که نباید از ساز مراقبت کنید! با رعایت اصول نگهداری از کالیمبای شیشهای، میتوانید از سالم ماندن آن اطمینان حاصل کنید.
توصیه میکنیم این مطلب نحوهی نوشتن ملودی آوازی را حتماً بخوانید.
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟