یادگیری نحوه سرویس آبگرمکن میتواند به صرفهجویی در هزینهها و پیشگیری از حوادث احتمالی ناشی از نقص فنی آن کمک شایانی کند. امروزه در اغلب منازل از آبگرمکنهای دیواری گازسوز استفاده میشود. این دستگاهها برای حفظ عملکرد مناسب خود، نیاز به بازدید و نگهداری سالانه دارند. در این مطلب، روش سرویس آبگرمکن را به همراه سه نکته کلیدی برای مراقبت بهتر از این وسیله ضروری، بررسی خواهیم کرد. رونیکس را بخوانید.
کارشناس نصب و تعمیر آبگرمکن در حال انجام خدمات است.
آبگرمکن دیواری چیست و چطور کار میکند؟
تا بیست سال پیش، اغلب آبگرمکنها مخزن بزرگی داشتند و وزنشان بسیار زیاد بود. به همین دلیل، تعمیر و نگهداری از آنها کار دشوار و زمانبری محسوب میشد. اما آبگرمکنهای دیواری این مشکل را برطرف کردند. طراحی و کارکرد این مدل بسیار ساده است. با حذف مخزن، آبگرمکن مستقیماً به لوله آب سرد وصل میشود. آبگرمکن دیواری آب را در خود ذخیره نمیکند، بلکه وقتی آب از داخل لولههای فلزی عبور میکند، حرارت شعله آن را گرم کرده و بلافاصله در دسترس مصرفکننده قرار میدهد.
آبگرمکنهای دیواری با سوختهای مختلفی کار میکنند؛ از نفت گرفته تا گاز کپسول و گاز شهری. این نوع آبگرمکنها را میتوان با توجه به منبع سوختشان تنظیم کرد یا حتی ساختارشان را تغییر داد. در این مقاله قصد داریم نحوه سرویس آبگرمکن دیواری گازی را مرحله به مرحله بررسی کنیم و به این پرسش پاسخ دهیم که بهترین روش برای سرویس آبگرمکن چیست؟
بیشتر بخوانید: گام به گام با مراحل راه اندازی شوفاژ در زمستان
کار باز کردن پوشش یا قاب بیرونی آبگرمکن دیواری، معمولاً نخستین گام برای بررسی، سرویس یا تعمیر این دستگاه است. برای انجام این کار به روشی ایمن و درست، رعایت نکات زیر ضروری است:
۱. **قطع کامل برق و گاز**: پیش از هر اقدامی، باید برق دستگاه را از فیوز اصلی قطع کنید و همچنین شیر گاز ورودی به آبگرمکن را ببندید. این کار برای جلوگیری از هرگونه خطر برقگرفتگی یا نشت گاز حیاتی است.
توصیه میکنیم حتماً مقاله معرفی بهترین روشهای بازکردن پیچ زنگزده؛ چاره کار چیست؟ را مطالعه کنید.
۲. **خنک شدن دستگاه**: اگر دستگاه به تازگی روشن بوده، کمی صبر کنید تا بخشهای داخلی آن کاملاً خنک شوند تا از خطر سوختگی جلوگیری شود.
۳. **شناسایی پیچها**: پوسته خارجی آبگرمکن معمولاً با چندین پیچ به بدنه اصلی متصل شده است. این پیچها ممکن است در قسمتهای کناری، بالا یا پشت دستگاه قرار گرفته باشند.
۴. **استفاده از ابزار مناسب**: با استفاده از پیچگوشتی مناسب (اغلب از نوع چهارسو یا دوسو)، پیچها را به آرامی و با دقت باز کنید. مراقب باشید پیچها کاملاً خارج نشوند و گم نشوند.
۵. **برداشتن پوسته**: پس از باز کردن تمامی پیچها، پوشش را با احتیاط از بدنه جدا کنید. ممکن است در برخی مدلها، پوسته به کمک قلابهایی نیز چفت شده باشد، بنابراین آن را با ملایمت بلند کرده و بیرون بیاورید.
پس از برداشتن پوشش، میتوانید بخشهای داخلی مانند مشعل، مبدل حرارتی و قطعات الکتریکی را مشاهده کنید. به خاطر داشته باشید که نصب مجدد پوسته نیز باید با دقت و با بستن تمامی پیچها به طور کامل انجام شود تا از افتادن آن و نیز نفوذ گرد و غبار جلوگیری شود. در صورت عدم اطمینان از انجام این کار، بهترین راه کمک گرفتن از یک تکنسین مجرب است.
چه زمانی آبگرمکن نیاز به سرویس پیدا میکند؟
علاوه بر زمانهای معمول سرویس آبگرمکن، گاهی نشانههایی ظاهر میشوند که خبر از مشکل در دستگاه میدهند. در این راهنمای نگهداری از آبگرمکن، این علائم هشداردهنده را با هم مرور میکنیم.
صدای غیرعادی از آبگرمکن
تغییر رنگ آب گرم
استشمام بوی گاز
زرد شدن رنگ شعله شمعک
خاموش شدن ناگهانی آبگرمکن
ثابت نبودن دمای آب
گرم نشدن آب
کم شدن فشار آب گرم
به هم خوردن تنظیمات دستگاه
خاموش شدن شعله شمعک
نشت آب از دستگاه
در بخشهای بعدی، برخی از رایجترین مشکلات آبگرمکن را به طور کامل شرح میدهیم.
گام اول در آموزش سرویس آبگرمکن
اولین قدم برای یادگیری نحوه سرویس آبگرمکن، این است که دفترچه راهنمای آن را با دقت مطالعه کنید. این نکته فقط برای آبگرمکن نیست؛ پس از خرید هر وسیلهای، بهترین کار این است که ابتدا راهنمای استفاده آن را به طور کامل بخوانید.
بعد از خواندن دفترچه، باید برق آبگرمکن را قطع کنید. چرا که سیستم روشن شدن و جرقهزنی در این مدل آبگرمکنها با برق کار میکند. بنابراین، پیش از شروع هر کاری، حتماً آن را از برق جدا کنید.
سپس نوبت به بستن شیر گاز و شیر آب سرد میرسد. با انجام این کار، آبگرمکن به طور کامل برای یک سرویس دورهای و منظم آماده خواهد شد.
پیش از هر کاری برای خاموش کردن آبگرمکن دیواری، ابتدا باید شیر اصلی ورود گاز به ساختمان را ببندید. این شیر معمولاً کنتور گاز قرار دارد. با چرخاندن این شیر به حالت بسته، جریان گاز به تمام وسایل از جمله آبگرمکن قطع میشود.
سپس، به سراغ خود آبگرمکن بروید. روی دستگاه یک شیر کوچکتر برای گاز وجود دارد. این شیر را نیز باید ببندید تا ارتباط دستگاه به طور کامل با لوله گاز قطع شود.
به یاد داشته باشید که این کار تنها جریان گاز را قطع میکند. اگر قصد دارید برای مدتی طولانی از آبگرمکن استفاده نکنید، بهتر است پس از مشورت با یک تکنسین مجاز، برق دستگاه را نیز قطع کنید.
آموزش سرویس آبگرمکن و رسوب زدایی
یک مشکل رایج و مهم در آبگرمکنهای دیواری گازی، رسوببستن لولهها و محل اتصالات آنهاست. این اتفاق اغلب به دلیل ناخالصیهای موجود در آب رخ میدهد. وقتی رسوب در لولههای فلزی جمع میشود، به مرور زمان عبور آب با سختی مواجه شده و عملکرد آبگرمکن افت میکند. به همین دلیل، پاکسازی رسوبات بخشی از نگهداری دورهای این دستگاه به شمار میرود. در راهنمای نگهداری آبگرمکن، دو شیوه برای انجام این کار معرفی شده است.
روش دستی
برای تمیز کردن رسوب آبگرمکن به روش دستی، ابتدا دو شلنگ گاز به طول تقریبی یک متر آماده کنید. یکی از این شلنگها را به محل ورودی آب سرد و دیگری را به خروجی آب گرم آبگرمکن وصل کنید. سپس شلنگ سوم را به شیر آب سرد لولهکشی متصل کرده و سر دیگر آن را به شلنگ ورودی آبگرمکن وصل کنید تا آب سرد با فشار وارد مخزن شود. این کار باعث میشود رسوبهای چسبیده به دیواره و لولههای داخلی نرم و سست شوند.
پس از آن، با استفاده از محلول جوهر نمک، چند بار آبگرمکن را شستوشو دهید تا رسوبهای باقیمانده کاملاً جدا شده و از سیستم خارج شوند.
روش پمپی
در روش پاکسازی رسوب با پمپ و اسید، تکنسین تعمیر آبگرمکن با استفاده از یک پمپ مخصوص، محلول اسیدی را به درون لولههای دستگاه هدایت میکند. این کار باعث میشود رسوباتی که در طول زمان در لولهها جمع شدهاند، کمکم حل شده و از مسیر لولهها خارج شوند.
مزایا و معایب رسوبزدایی به روش دستی و روش پمپی
پیش از آن که روش تمیز کردن آبگرمکن را انتخاب کنید – چه با دست و چه با پمپ – خوب است نکات مثبت و منفی هر روش را در نظر بگیرید. این کار به شما کمک میکند تا رسوبزدایی را با ایمنی بیشتر و بازده بهتری انجام دهید. در جدول زیر مهمترین خوبیها و کاستیهای هر دو روش آورده شده است.
| رسوبزدایی دستی | رسوبزدایی پمپی | ||
| مزایا | معایب | مزایا | معایب |
| هزینه کمتر | زمانبر بودن | سرعت بالاتر | هزینه بیشتر |
| دقت بالاتر | نیازمند صرف قدرت بیشتر | عدم نیاز به صرف قدرت | احتمال آسیب به آبگرمکن |
| ایمنی بیشتر | اثربخشی کمتر | اثربخشی بیشتر | نیاز به تخصص |
در این مطلب، قصد داریم به طور کامل و از پایه، با انواع سیستمهای گرمایش از کف (شوفاژ) آشنا شویم. این راهنمای بهروز، اطلاعات جامعی را درباره گزینههای موجود در سال ۲۰۲۴ در اختیار شما قرار میدهد.
هدف این است که با زبانی ساده و قابل درک، تمامی مدلها، ویژگیها، مزایا و معایب آنها را بررسی کنیم تا شما بتوانید با آگاهی کامل، بهترین انتخاب را برای گرمایش خانه یا محل کار خود داشته باشید. از سیستمهای آبی و برقی گرفته تا جدیدترین فناوریهای موجود در بازار، همه را به شکلی روشن و کاربردی توضیح خواهیم داد.
آموزش سرویس آبگرمکن و دلیل داغ نشدن آب
یک مشکل معمول در آبگرمکنها این است که نتوانند آب را به اندازه کافی داغ کنند. به عبارت دیگر، دستگاه نمیتواند آب گرم مورد نیاز را به خوبی فراهم کند. این موضوع معمولاً چند دلیل رایج دارد که در ادامه آنها را بررسی میکنیم. همچنین به نوشته سایت هوم سرویس:
“انواع آبگرمکن دیواری و زمینی وظیفه تامین آب گرم ساختمان را به عهده دارند. وقتی سیستم گرمایشی به هر علتی دچار مشکل می شود، باید به سرعت ایراد کار را پیدا کرد. بدون تردید نمی توانید چندین روز بدون آبگرم حمام و … سپری کنید. عدم دسترسی به آبگرم برای خانواده هایی که فرزند کوچک دارند، یک فاجعه است. به خصوص در فصول سرد سال که کاربرد آبگرمکن بیشتر هم می شود.
اگر آبگرمکن آب را گرم نمی کند ابتدا درجه تنظیم دمای آب را بررسی کنید. گاهی سهوا و اتفاقی، دما از تنظیم خارج شده که با افزایش دما مشکل حل می شود. مورد بعدی اینکه سر دوش حمام را از نظر جرم آب و گرفتگی بررسی کنید گاهی رسوب لوله های آب موجب می شود تا انتقال آب گرم با مشکل روبرو شود. در این صورت با تمیز کردن سر دوش یا تعویض آن، مشکل به کلی برطرف خواهد شد. چنانچه مشکل از جرم سردوش باشد، بقیه شیرهای آب گرم، سالم هستند و می توانید با باز کردن شیر آب گرم آشپزخانه، از کارکرد آبگرمکن مطمئن شوید. اگر مشکل از این موارد نیست یقینا علت گرم نشدن آب آبگرمکن دیواری مربوط به خود دستگاه است.”
تنظیمات دستگاه را بررسی کنید
رایجترین علت گرم نکردن آب توسط آبگرمکن، تنظیم نبودن درست دستگاه است. برای حل این مشکل کافی است یک بار دفترچه راهنمای دستگاه را بخوانید و تنظیمات صحیح آن را دوباره انجام دهید.
تنظیم دمای آبگرمکن دیواری
برای تنظیم دمای آبگرمکن دیواری، معمولاً یک پیچ یا ولوم کنترل دما روی دستگاه وجود دارد. این پیچ اغلب با درجهبندی اعداد یا نشانگرهایی مثل کم (سرد) و زیاد (گرم) مشخص شده است.
برای افزایش دمای آب، پیچ را به سمت علامت بیشتر یا عدد بالاتر بچرخانید. برای کاهش دما، آن را به سمت علامت کمتر یا عدد پایینتر ببرید.
پس از هر تغییر، کمی صبر کنید تا دمای آب در خروجی شیرهای آب ثابت شود. همچنین، برای ایمنی بیشتر و جلوگیری از سوختگی، بهتر است دمای آب را خیلی بالا تنظیم نکنید.
فشار کم آب
یک دلیل دیگر که این مشکل پیش میآید، کم بودن فشار آب است. این مسئله بیشتر در ساختمانهای بلند یا مجموعههای آپارتمانی دیده میشود. برای حل آن، میتوانید از پمپ آب کمک بگیرید. ما در مطلبی با عنوان «راهنمای نصب پمپ آب خانگی، در دو مدل بدون مخزن و مخزن دار» به طور کامل درباره این راهحل توضیح دادهایم.
خرابی سنسور دودکش آبگرمکن
یک دلیل دیگر که باعث میشود آبگرمکن نتواند آب را گرم کند، ممکن است خراب شدن قطعهای به نام سنسور باشد. در این حالت میتوان سنسور را تعمیر کرد یا اینکه یک سنسور جدید جایگزین آن نمود. تصمیمگیری درباره اینکه تعمیر بهتر است یا تعویض، بر عهده فرد متخصصی است که دستگاه را بررسی میکند.
ایراد دودکش آبکرمکن
دودکش در دستگاههایی که با گاز کار میکنند، بسیار مهم است. هم روی کارکرد درست وسیله اثر میگذارد و هم ممکن است باعث ایجاد خطر برای سلامتی افراد شود. بنابراین، اگر آبگرمکن شما مشکل دارد و به خوبی عمل نمیکند، حتماً بخشهای مربوط به دودکش آن را چک کنید.
خرابی ترموکوبل
ترموکوبل دمای آب داخل آبگرمکن را اندازه میگیرد و کنترل میکند که شعله چه زمانی روشن بماند. اگر شیر آب گرم را باز کنید ولی شعله آبگرمکن روشن نشود، به احتمال زیاد ترموکوبل دستگاه شما خراب است. این قطعه معمولاً از آلیاژهایی مانند آلومینیوم، استیل و نیکلکروم ساخته شده و به ترموستات آبگرمکن وصل میشود. کار آن این است که تغییرات دمای مخزن را حس کند و به ترموستات گزارش دهد تا تعداد و مدت زمان کارکرد المنتهای گرمکننده را مدیریت کند.
درست کردن ترموکوبل آبگرمکن دیواری
اگر به این موضوع علاقه دارید، معرفی 5 روش پراستفاده برای برش فلزات را از دست ندهید.
اگر آبگرمکن دیواری شما روشن نمیشود، ممکن است مشکل از ترموکوبل باشد. ترموکوبل یک قطعه ایمنی کوچک است که نزدیک مشعل قرار دارد. کار آن این است که حرارت مشعل را حس کند و اگر شعله خاموش شد، جریان گاز را قطع کند تا از نشت گاز جلوگیری شود.
گاهی اوقات، این قطعه به مرور زمان فرسوده میشود یا گرد و غبار میگیرد و درست کار نمیکند. در این حالت، ممکن است نیاز باشد آن را تمیز یا تعویض کنید.
برای دسترسی به ترموکوبل، ابتدا باید برق و گاز آبگرمکن را کاملاً قطع کنید. سپس پوشش محافظ دستگاه را بردارید تا به قسمت مشعل برسید. ترموکوبل معمولاً به شکل یک میله فلزی نازک است که یک سر آن در مسیر شعله قرار دارد و سر دیگر آن به یک شیر برقی متصل است.
با دقت اتصالات آن را بررسی کنید. اگر کثیف است، میتوانید با یک برس نرم آن را تمیز کنید. اگر شکسته، خمیده یا خیلی فرسوده به نظر میرسد، بهتر است یک ترموکوبل جدید و مشابه برای مدل آبگرمکن خود تهیه کرده و آن را جایگزین کنید.
بعد از تعویض یا تمیز کردن، همه چیز را سر جای خود ببندید، اتصالات را چک کنید و سپس گاز و برق را وصل نمایید. دستگاه را روشن کنید تا مطمئن شوید مشکل برطرف شده و آبگرمکن به درستی کار میکند.
توجه: اگر با این کارها آشنا نیستید، بهترین و ایمنترین راه این است که از یک تکنسین مجرب کمک بگیرید.
علت زرد سوختن شعله آبگرمکن و آموزش سرویس آبگرمکن
در دستگاههایی که با گاز کار میکنند، رنگ و شکل شعله نشان میدهد که دستگاه به درستی کار میکند یا مشکل دارد. معمولاً شعله آبی رنگ نشانه سالم بودن دستگاه است و شعله زرد رنگ به معنای وجود اشکال در آن است. شعله زرد در آبگرمکن نیز میتواند دلایل مختلفی داشته باشد که در ادامه به آنها میپردازیم.
مشکل در هواگیری آبگرمکن
این مشکل ممکن است به خاطر خراب شدن حسگر دودکش یا حتی بستن نادرست بخشهای مختلف دودکش رخ دهد. چنین وضعیتی میتواند منجر به نشت گازهای خطرناک شود و پیامدهای جدی در پی داشته باشد. برای رفع این مشکل، مطمئن شوید که تمام قطعات دودکش به درستی به هم وصل شدهاند و حسگر دودکش را چک کنید. اگر حسگر معیوب بود، آن را درست کنید یا جایگزین نمایید.
فشار گاز نامناسب
وقتی گاز به طور کامل در آبگرمکن میسوزد، رنگ شعله آبی خواهد بود. اما اگر فشار گاز خیلی کم یا خیلی زیاد باشد، ممکن است شعله به رنگ زرد دیده شود. برای حل این مشکل، بهتر است ابتدا فشار گاز را بررسی کنید. گاهی گرفتگی یا انسداد در قسمت خروجی گاز (نازل) باعث تغییر فشار میشود. با کمک یک فشارسنج میتوانید متوجه شوید که فشار گاز مناسب است یا نه. بعد از تشخیص مشکل، میتوانید با تنظیم رگلاتور، فشار گاز را به حالت عادی برگردانید.
خرابی المنتها
المنتها یا همان گرمکنندههای برقی، از قطعات اصلی آبگرمکنهای دیواری به شمار میروند. اگر این قطعات خراب شوند یا رسوب بگیرند، میتوانند باعث شوند شعله آبگرمکن به رنگ زرد دیده شود.
آموزش سرویس آبگرمکن و نشت گاز
نشت گاز یکی از مشکلات رایج در آبگرمکنهای دیواری است. این نشتی علاوه بر اینکه میتواند کارکرد عادی آبگرمکن را مختل کند، ممکن است خطرات جدی برای سلامتی و جان افراد ایجاد نماید. دلایل مختلفی میتواند باعث نشتی گاز در این دستگاهها شود که در ادامه به آنها اشاره میشود.
بررسی شلنگ گاز آبگرمکن
مشکل در اورینگ (اورینگ یک حلقه آببند است که دور شیر قرار میگیرد و از نشتی جلوگیری میکند. اگر این قطعه خراب یا پاره شود، ممکن است باعث نشت گاز شود.)
سوختن یا خرابی رابط مربوط به شمعک
خرابی واشر شیر اصلی آبگرمکن
ترک برداشتن بدنه رگلاتور (تنظیمکننده فشار گاز)
فرسوده شدن واشر مربوط به هواگیری
3 نکته مهم در مراحل آموزش سرویس آبگرمکن
نحوه نگهداری و سرویس آبگرمکن شامل چند مرحله اصلی است. در این نوشته، مشکلات معمولی که برای آبگرمکنهای گازی دیواری پیش میآید بررسی شد. با این حال، هنگام سرویس این دستگاهها باید سه موضوع کلیدی را در نظر گرفت. در بخش بعدی، مهمترین نکاتی که برای سرویس کردن یک آبگرمکن لازم است بدانید، به زبان ساده بیان میشود.
جعبه ابزار خود را تکمیل کنید
اگر شما هم از آن افرادی هستید که خودتان دست به کار میشوید و تعمیرات جزئی خانه را انجام میدهید، برای سرویس یا تعمیر آبگرمکن باید یک جعبه ابزار مناسب در اختیار داشته باشید. این جعبه ابزار بهتر است شامل انواع مختلف پیچگوشتی، آچار در سایزهای گوناگون، انبر و دیگر لوازم ضروری باشد. علاوه بر داشتن مهارت، استفاده از ابزارهای مناسب و باکیفیت برای انجام درست کارها بسیار مهم است.
رونیکس گستردهترین مجموعه ابزار در ایران را ارائه میدهد و انواع مختلفی از ابزارهای برقی، بادی، بنزینی و سایر انواع را برای شما فراهم کردهاست.
با متخصصین مشورت کنید!
یادگیری روش سرویس آبگرمکن به تنهایی برای تعمیر آن کفایت نمیکند. در صورتی که آبگرمکن به شکل صحیح تعمیر و نگهداری نشود، میتواند خطرات جدی برای جان افراد ایجاد کند. بنابراین، توصیه میشود حتماً با یک کارشناس ماهر و با تجربه نیز مشورت نمایید.
پاکسازی منظم آبگرمکن
قطعات داخلی آبگرمکن مانند لولهها و شعلهگیرها باید به صورت منظم تمیز شوند. این کار مانع از جمع شدن جرم، رسوبات معدنی و دیگر آلودگیها میشود. تمیز کردن دورهای این قطعات، باعث میشود آبگرمکن شما مدت بیشتری سالم بماند و عمر مفید آن افزایش یابد.
سرویس سالیانه آبگرمکن
برای داشتن یک آبگرمکن سالم و کارآمد، رعایت نکات گفته شده و انجام سرویس سالانه آن ضروری است. میتوانید این کار را به افراد متخصص بسپارید. مراحل اصلی سرویس سالانه آبگرمکن عبارت است از:
بررسی دودکش از نظر بسته بودن، نشتی یا گرفتگی
کنترل فشار گاز
در این مقاله آموزش قدم به قدم تعمیر کیبورد لپ تاپ به زبان ساده اطلاعات مفیدی آمده است.
تنظیم حسگرها
تمیز کردن مسیر لولهها
بررسی شرایط فیلتر و تعویض آن در صورت لزوم
سخن آخر
مراقبت دائم از آبگرمکن، بهترین روش برای حفظ سلامت آن است. فراموش نکنید که خرابی آبگرمکن علاوه بر ایجاد اختلال در زندگی روزمره، ممکن است ایمنی خانه را به خطر انداخته و مشکلاتی جدی برای سلامتی به همراه آورد. سرویس دورهای آبگرمکن هم کارایی آن را بالا میبرد و هم ایمنی دستگاه را تأمین میکند.
شما تا به حال آبگرمکن خود را سرویس کردهاید؟ از نظر شما مهمترین نکات در نگهداری از آن چیست؟
سوالات متداول
چطور بفهمیم آبگرمکنمان خراب شده است؟
مهمترین نشانههایی که میگویند آبگرمکن مشکل دارد عبارتند از: آب به اندازه کافی گرم نمیشود، فشار آب گرم کم است، رنگ شعله تغییر کرده یا بوی گاز در فضا میپیچد.
چگونه میتوان رسوب آبگرمکن را تمیز کرد؟
برای پاککردن رسوب داخل آبگرمکن دو راه اصلی وجود دارد: یا باید به شکل دستی این کار را انجام داد یا از پمپ مخصوص استفاده کرد.
علت زرد شدن شعله آبگرمکن چیست؟
اگر شعله آبگرمکن به جای آبی، زرد رنگ است، معمولاً به یکی از این دلایل است: هوا به خوبی با گاز ترکیب نمیشود، فشار گاز مناسب نیست یا بخشهای گرمکننده (المنت) خراب شدهاند.
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟