ساخت مخازن تحت فشار به خاطر استفاده گسترده از آنها در زمینههای گوناگون مانند صنایع پتروشیمی، نیروگاهها، حوزه نفت و گاز و پالایشگاهها، بسیار پررونق است. اما این مخازن چطور ساخته میشوند؟ چه موادی برای ساخت آنها به کار میرود؟ و مهمتر از همه، ابزارهای لازم برای ساخت این مخازن کداماند و چگونه انتخاب میشوند؟
در این مطلب به این پرسشها پاسخ خواهیم داد.
رونیکس را بخوانید.
استاندارد و کاربری مخازن تحت فشار
مخازن تحت فشار نقش مهمی در صنعت دارند، زیرا برای نگهداری و جابجایی موادی که تحت فشار زیاد هستند، استفاده میشوند. رعایت اصول استاندارد در طراحی این مخازن بسیار حیاتی است. این اصول شامل انتخاب جنس مناسب، توجه به نکات ایمنی و انجام بازرسیهای منظم است تا هم کارکرد درست مخزن حفظ شود و هم ایمنی آن تضمین گردد. پیروی از استانداردها و طراحی درست، هم از بروز حوادث احتمالی جلوگیری میکند و هم باعث میشود مخزن به بهترین شکل ممکن کار کند.
ساخت این مخازن بر پایه یک استاندارد بینالمللی انجام میگیرد. این استاندارد هر چهار سال یک بار توسط انجمن مهندسان مکانیک آمریکا (ASME) بهروزرسانی میشود. بر طبق آخرین نسخه این استاندارد، فشار طراحی درون مخزن باید بیش از 15PSI باشد.
بیشتر بدانید: روش نصب پمپ آب خانه، در دو نوع پمپ بدون منبع ذخیره و پمپ دارای منبع ذخیره
از آنجا که این مخزنها در صنایع مهمی به کار میروند که امکان رخ دادن حوادث در آنها زیاد است، فرآیند ساخت مخازن تحت فشار باید با رعایت کامل اصول و با دقت بسیار بالا انجام شود.
علاوه بر این، مواد اولیه و وسایلی که برای ساختن مخازن تحت فشار مورد استفاده قرار میگیرند، باید با بیشترین دقت ممکن انتخاب شوند. توجه به ابزارهای مورد نیاز نیز بسیار مهم است. فرز رونیکس یکی از ابزارهای مفید در ساخت این مخازن است که برای برش دادن و صاف کردن سطوح مواد گوناگون استفاده میشود.
مراحل ساخت مخزن تحت فشار
ساخت مخزنهای تحت فشار چند گام اصلی دارد که باید پشت سر هم و با دقت انجام شوند. این مراحل عبارتند از: طراحی درست، انتخاب جنس مناسب، ساخت و جوشکاری، آزمایش تحمل فشار و در نهایت نصب. رعایت دقیق این گامها باعث میشود مخزن به شکل صحیح ساخته شود و استانداردهای ایمنی و کاری لازم را داشته باشد. وقتی هر مرحله به درستی انجام شود، کیفیت و ایمنی مخزن در هنگام کار تحت فشار تضمین میگردد.
اولین گام در ساخت این مخزنها، مرحله طراحی است. در طراحی، چندین موضوع مهم باید بررسی شود و با توجه به کاری که مخزن قرار است انجام دهد، بهترین انتخابها صورت بگیرد.
شکل مخزن
اولین مرحله در طراحی یک مخزن، انتخاب شکل مناسب آن است. این انتخاب بر اساس میزان فشاری که مواد داخل مخزن باید تحمل کنند، انجام میگیرد. در بیشتر موارد، مخزنها به شکل استوانه طراحی و ساخته میشوند.
ضخامت مخزن
مخازن از نظر ضخامت دیواره به دو گروه اصلی تقسیم میشوند: مخازن با دیواره نازک و مخازن با دیواره ضخیم.
اگر نسبت قطر مخزن به ضخامت پوسته آن کمتر از ۱۰ درصد باشد، آن مخزن در دستهی مخازن جدار نازک قرار میگیرد. اما اگر این نسبت بیشتر از ۱۰ درصد باشد، مخزن از نوع جدار ضخیم محسوب میشود.
در سیستمهای رایانهای مانند لینوکس، هر فردی که وارد سیستم میشود، یک «کاربر» محسوب میشود. برای اینکه سیستم بتواند کاربران را از هم تشخیص دهد، به هر کدام یک شناسه منحصر به فرد به نام «یوزرنیم» و یک کد عددی به نام «یوزر آیدی» اختصاص میدهد.
کاربر اصلی و قدرتمند این سیستمها، کاربری به نام «ریوت» یا «کاربر ریشه» است. این کاربر بالاترین سطح دسترسی را دارد و میتواند هر کاری در سیستم انجام دهد، از نصب و حذف برنامهها گرفته تا تغییر تنظیمات مهم سیستم. به دلیل همین قدرت زیاد، معمولاً توصیه میشود برای کارهای روزمره از این حساب کاربری استفاده نکنید تا اشتباهی منجر به آسیب به سیستم نشود.
به جای آن، بهتر است از یک حساب کاربری عادی استفاده کنید که دسترسیهای محدودتری دارد. وقتی در حین کار به دسترسی بالاتری نیاز پیدا کردید، میتوانید با دستوراتی مانند `sudo` یا `su`، به طور موقت و برای همان کار خاص، اجازههای کاربر ریشه را بگیرید. این روش هم ایمنتر است و هم سیستم شما را از تغییرات ناخواسته در امان نگه میدارد.
فشار و دمای طراحی
این مخازن به گونهای طراحی و ساخته میشوند تا در برابر فشار بالا و شرایط دشوار محیطی مقاومت کنند. این شرایط خاص که معمولاً شامل دما و فشار مشخصی است، در اصطلاح فنی «فشار و دمای طراحی» نامیده میشود.
انتخاب مواد اولیه برای ساخت مخازن تحت فشار
مخازن تحت فشار، همانطور که از نامشان مشخص است، باید توانایی تحمل مایعات یا گازهای درون خود را داشته باشند و به همین دلیل نیازمند استحکام زیادی هستند. با این حال، استحکام بالا تنها عامل مهم در انتخاب جنس مواد اولیه برای این مخازن نیست. موارد دیگری نیز وجود دارد که سازندگان هنگام انتخاب مواد باید به آنها توجه کنند، از جمله:
مقاومت در برابر حرارت و استحکام کافی در مقابل فشار
پایداری در برابر اکسید شدن
مقاومت در برابر آسیب ناشی از هیدروژن
مقاومت در برابر خوردگی
مقاومت در برابر زنگ زدگی
هزینه و قیمت مواد اولیه
برای ساخت و جوشکاری قسمتهای مختلف این مخازن میتوان از دستگاه جوش اینورتر رونیکس بهره برد.
با در نظر گرفتن نکات بالا، مواد اصلی که معمولاً در تولید مخازن تحت فشار به کار میروند عبارتند از:
فولاد کربنی کمآلیاژ: این نوع فولاد به دلیل مقاومت خوب در برابر گرما و نیروهای کششی، انتخاب مناسبی برای ساخت مخازن تحت فشار است. همچنین فولاد کربنی قابلیت بازیافت آسانی دارد.
دستگاه برش هوا (هوابرش) رونیکس
برای آگاهی بیشتر درباره انواع دستگاههای هوابرش رونیکس، روی لینک کلیک کنید.
آلومینیوم: آلومینیوم یک فلز سبک و محکم است. این فلز در مقایسه با فلزات دیگر، بیشتر منبسط و منقبض میشود. از نظر قیمت هم انتخاب خوبی به حساب میآید.
تیتانیوم: تیتانیوم فلزی بسیار مقاوم است. استحکام کششی آن از فولاد و آلومینیوم بیشتر است. به همین دلیل برای ساخت مخزنهای تحت فشار مناسب است.
برای آگاهی بیشتر درباره قیچی ورقبر رونیکس، روی لینک کلیک کنید.
فولاد ضدزنگ: فولاد ضدزنگ هم میتواند گزینه مناسبی برای ساخت مخزنهای تحت فشار باشد. مقاومت در برابر زنگزدگی، ساییدگی، حرارت و مواد اسیدی و قلیایی از ویژگیهای فولاد ضدزنگ است.
روش ساخت مخازن تحت فشار
مخازن تحت فشار بر پایهی جنس مواد اولیه، نوع کاربری و مدل طراحی، به دو شیوهی جوشکاری و فورج ساخته میشوند.
قیچی ورقبر رونیکس ابزاری است که برای برش انواع ورقهای فلزی نازک طراحی شده است. این قیچی با تیغههای فولادی مقاوم و دستههای ارگونومیک خود، برش را آسان و دقیق میکند. از آن میتوان برای کارهای صنعتی، ساختمانی یا حتی پروژههای خانگی استفاده کرد. طراحی آن به گونهای است که فشار کمی به دست کاربر وارد میکند و در عین حال، نتیجهای تمیز و یکدست ارائه میدهد. این محصول برای کسانی که به طور مرتب با ورقهای فلزی سر و کار دارند، گزینهای مطمئن و بادوام است.
روش جوشکاری در ساخت مخازن تحت فشار
جوشکاری معمولترین و آسانترین راه برای ساختن مخازن تحت فشار محسوب میشود. اما روش و نوع جوشکاری که انتخاب میکنید، بستگی به جنس فلز، میزان استحکام آن و همچنین کاربردی که مخزن دارد، میتواند متفاوت باشد. این روشها میتوانند شامل انواعی مانند تینگ، سربالا، پودری و موارد دیگر باشند. برای انتخاب درست، جدول انواع الکترود جوشکاری میتواند مرجع مفیدی برای شما باشد.
روش فورجینگ برای ساخت مخازن تحت فشار
روش دیگری که برای ساختن این مخزنها به کار میرود، روش آهنگری یا فورج است. این روش معمولاً برای مخازنی استفاده میشود که درازای بدنه آنها بدون درز جوش طولی ساخته میشود.
معرفی ابزارآلات مورد نیاز برای ساخت مخزن تحت فشار
بعد از طراحی، انتخاب مواد اولیه و روش ساخت، نوبت به انتخاب ابزار مورد نیاز برای ساخت مخازن میرسد. این مخازن معمولا در کارگاههای صنعتی و نیمهصنعتی تولید میشوند و ابزار مختلفی در ساخت آنها دخالت دارند که میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- اینورتر جوشکاری
- قیچی ورق بر
- فرز
- الکترود جوشکاری
- دریل
- پیچگوشتی
مخازن تحت فشار استوانه ای را به نقل از وکیوم آسیا بخوانید:
از یک استوانه به همراه دو کلاهک در ابتدا و انتها کهHead نامیده می شود می توان به عنوان یک طراحی رایج نام برد. شکل هندسی دو سرپوش اغلب یا به شکل نیم کره است یا به شکل یک عدسی محدب. سطح اشغال شده توسط مخازن استوانه ای به مراتب کم تر از مخازن کروی می باشد. بنابراین در اکثر موارد مخازن تحت فشار به شکل استوانه ای ساخته می شوند.
رونیکس همراه شما برای ساخت مخازن تحت فشار
ابزارها نقش بسیار مهمی در ساخت محصولات صنعتی مانند مخازن تحت فشار دارند. شرکت رونیکس، به عنوان بزرگترین سازنده ابزار در ایران، انواع ابزارهای مورد نیاز را تولید کرده و در دسترس صنعتگران قرار میدهد تا در فرآیند ساخت محصولات خود از آنها استفاده کنند. این ابزارها در ساخت مخازن تحت فشار نیز کاربرد دارند.
امیدواریم مطالعه این مطلب، اطلاعات سودمندی درباره چگونگی ساخت مخازن تحت فشار و ابزارهای مورد نیاز آن در اختیار شما گذاشته باشد. در پایان، میتوانید دیدگاهها و پرسشهای خود را در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.
در ادامه مطلبی درباره نحوه ساخت مخازن تحت فشار از وبسایت نماتک ارائه میشود:
مخازن تحت فشار ظروفی بسته هستند که برای نگهداری سیالات (مایعات یا گازها) در فشاری متفاوت از فشار هوای محیط طراحی و ساخته میشوند. این مخازن در صنایع مختلف مانند نفت، گاز، پتروشیمی، نیروگاهها و حتی سیستمهای گرمایش و سرمایش ساختمانها کاربرد گستردهای دارند.
فرآیند ساخت این مخازن بسیار دقیق و تحت استانداردهای سختگیرانهای انجام میگیرد تا از ایمنی و عملکرد درست آنها اطمینان حاصل شود. مراحل اصلی ساخت معمولاً شامل طراحی مهندسی، انتخاب مواد اولیه مناسب (مانند فولادهای آلیاژی خاص)، برش و شکلدهی ورقهای فلزی، جوشکاری پیشرفته، عملیات حرارتی برای افزایش استحکام، تستهای غیرمخرب (مانند رادیوگرافی یا اولتراسونیک) برای بررسی کیفیت جوشها و در نهایت تست هیدرواستاتیک برای اطمینان از تحمل فشار طراحیشده است.
رعایت اصول و کدهای معتبر بینالمللی در ساخت این تجهیزات حیاتی است، زیرا هرگونه نقص میتواند به حوادث جدی منجر شود.
“4-2# تست ایمنی از مهم ترین مراحل ساخت مخازن تحت فشار
پس از ساخت مخازن تحت فشار و پیش از شروع به کار آنها، لازم است آزمایشهای ایمنی مربوطه انجام شوند.
دو آزمون مهم در این مرحله باید انجام بگیرند که عبارتاند از:
**تست غیرمخرب**
تستهای غیرمخرب، روشهایی برای بررسی کیفیت هستند که در حین انجام آنها، هیچ آسیبی به دستگاه وارد نمیشود.
با کمک این آزمایشها میتوان بسیاری از نقصهای احتمالی در طراحی یا ساخت مخازن تحت فشار را شناسایی کرد.
روشهای گوناگونی برای انجام تست غیرمخرب وجود دارد، از جمله:
– بازدید چشمی
– پرتونگاری
– آزمون فراصوتی
**تست فشار**
انجام آزمون فشار پیش از بهرهبرداری از مخازن، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
این آزمایشها باید توسط یک فرد متخصص و زیر نظر بازرس فنی انجام شود.
در طول این تست، محدودهی فشاری که در مرحلهی محاسبات برای مخزن تعیین شده بود، مورد ارزیابی و تأیید قرار میگیرد.
سوالات متداول
{“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”FAQPage”,”mainEntity”:[{“@type”:”Question”,”name”:”آیا مخازن گاز خودرو نیز جز مخازن تحت فشار است؟”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”بله. باک گاز CNG خودرو هم یک نوع مخزن تحت فشار به حساب میآید که استفاده زیادی دارد.”}},{“@type”:”Question”,”name”:”آیا مخازن تحت فشار بعد از ساخت هم تست میشوند؟”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”بله. پس از ساخت، این مخازن آزمایشهای فشار را پشت سر میگذارند. این آزمایشها به گونهای انجام میشود که به خود مخزن آسیبی نرسد.”}}]}
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟