استاد حسین گلگلاب یکی از چهرههای درخشان هنر ایران است و آشنایی با سرگذشت زندگی او بسیار جالب و آموزنده خواهد بود. در این نوشته از وبلاگ ندابلاگ، شما را بیشتر با این هنرمند بزرگ موسیقی و فرهنگ آشنا میکنیم.
برای گسترش دانش خود، مقاله ۲۸ تا از جملات بتهوون که شما را میخکوب میکنند! را مطالعه کنید.
زندگینامه حسین گلگلاب
حسین گلگلاب، دانشمند گیاهشناس، ادیب، نویسنده، شاعر، مترجم، استاد دانشگاه، نوازنده، موسیقیدان، عکاس و هنرمند ایرانی، در سال ۱۲۷۶ خورشیدی در تهران به دنیا آمد. او بر زبانهای فرانسه، انگلیسی، روسی، عربی و لاتین تسلط کامل داشت.
برای گسترش دانش خود، به مقاله بهترین سن شروع پیانو برای کودکان کی است؟ سر بزنید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً چرا شنیدن موسیقی ترسناک لذتبخش است؟ را بخوانید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله اتود در موسیقی چیست و چرا باید اتود بنوازیم؟ به شما کمک خواهد کرد.
پدر او ابوتراب خان، مشهور به معدی مصورالملک، از نقاشان و عکاسان نامدار دوره قاجار بود که در نقاشی روی سنگ مهارتی ویژه داشت.
مصورالملک برای آموزش فرزندش ارزش بسیاری قائل بود. از آنجا که با موسیقیدانان روزگار خود دوستی داشت، پسرش را از کودکی با موسیقی آشنا کرد. به این ترتیب، گلگلاب نواختن تار و سهتار را نزد استادانی چون آقا حسینقلی و درویشخان آموخت. پس از تأسیس مدرسه موسیقی وزیری، او از نخستین شاگردان این مدرسه شد و با همکاری افرادی مانند کاظم وزیری و علینقی وزیری به فعالیت در زمینه موسیقی پرداخت و در سالهای بعد خود در همان مدرسه به تدریس مشغول شد.
برای گسترش دانش خود، مقاله مسعود زنگنه مجد، استاد برجسته فلوت ایران را مطالعه کنید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره با ۵ تفاوت ویولن سل و کنترباس آشنا شوید! بیابید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله هرچیزی که باید درباره موسیقی درمانی بدانید! ادامه دهید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره علیرضا مظفری پور مدرس هارمونیکا (ساز دهنی) بیابید.
تحصیلات ابتدایی را در مدرسه علمیه زیر نظر استادان برجسته آن زمان، از جمله عبدالعظیم قریب، میرزا ابراهیم قمی مسعودی، غلامحسین رهنما و شمسالعلما قریب گرکانی به پایان برد.
تحصیل در دارالفنون
برای ادامه تحصیل در مقطع دبیرستان، وارد مدرسه دارالفنون شد و زبان فرانسه را از آموزگاران فرانسوی آنجا فراگرفت.
او علاوه بر انگلیسی و فرانسه، مبانی اولیه زبان روسی را نیز در کلاسهای اسکندرخان ماردیروسیان یاد گرفت. پس از فارغالتحصیلی از دارالفنون در سال ۱۲۹۵، از سال ۱۲۹۸ به تدریس درس علوم طبیعی در همان مدرسه مشغول شد.
حسین گلگلاب نخستین کسی بود که در ایران کتاب درسی برای علوم طبیعی نوشت. بین سالهای ۱۳۰۴ تا ۱۳۱۷، دوازده جلد کتاب در زمینه جغرافیا و علوم طبیعی تألیف کرد که در مدارس تدریس میشد. وی از سال ۱۳۰۷ مسئول پژوهشهای علمی در زمینه گیاهشناسی شد و از زمان بنیانگذاری دانشگاه تهران تا سال ۱۳۴۵ به آموزش اشتغال داشت و هرگز به سراغ سیاست یا تجارت نرفت. او عضو فرهنگستان ایران بود و واژههای بسیاری، به ویژه در حوزه علوم طبیعی، پیشنهاد داد که مورد پذیرش قرار گرفت و امروزه به طور کامل در زبان فارسی رایج است.
موسیقی
دقت و ظرافت نظر گلگلاب که از دانش و تجربهاش در علوم طبیعی سرچشمه میگرفت، در دنیای موسیقی هم به خوبی دیده میشد و این ویژگیها او را در هر دو زمینه در زمره استادان برجسته قرار داد.
گلگلاب در حالی که در نواختن ساز همپای استادان بزرگ روزگار خود، نوازندهای چیرهدست محسوب میشد، در سرودن شعر و ترانه نیز همتراز با افرادی مانند شیدا، عارف قزوینی و ملکالشعرای بهار بود.
او از شاعران توانای زمان خود به شمار میرفت. چون هم با نتهای موسیقی آشنا بود و هم درک عمیقی از موسیقی داشت، برخلاف بسیاری از شاعران که ساختن شعر بر روی آهنگ برایشان دشوار بود، میتوانست واژهها را به خوبی با نواهای موسیقی هماهنگ کند.
به پیشنهاد وزیری، چندین سرود و تصنیف ساخت که از میان آنها میتوان به سرودهای میهنی «ای ایران» و «آذر آبادگان» با خوانندگی بنان و نیز «خاک ایران» و «پایدار ایران» اشاره کرد.
تصنیفهای دیگری مانند «زبان عشق» با صدای عبدالعلی وزیری، «ره عشق» و «بلبل مست» با آواز بنان و همچنین «وصال دوست» که وزیری آن را در دستگاه اصفهان ساخته بود، از آثار به یادگار مانده از او هستند.
سرود ای ایران
دکتر حسین گلگلاب، کسی است که شعر سرود میهنی «ای ایران» را سرود. بر اساس روایتی، پس از پایان جنگ جهانی دوم و در سال ۱۳۲۳ که نیروهای روس، انگلیس و آمریکا ایران را اشغال کرده بودند، روزی گلگلاب از خیابان هدایت میگذشت. او شاهد رفتار بیادبانهی برخی سربازان خارجی با مردم شد.
پس از این اتفاق، او به انجمن موسیقی ملی در خیابان هدایت (محله ولیآباد) رفت و با ناراحتی ماجرا را برای روحالله خالقی تعریف کرد. خالقی از این موضوع بسیار ناراحت و متأثر شد.
این رویداد، انگیزهای شد تا خالقی یک آهنگ بسازد و گلگلاب نیز شعر آن را بسراید. نتیجهی این همکاری، سرود «ای ایران» بود. اولین اجرای این سرود در ۲۷ مهرماه ۱۳۲۳، در نخستین کنسرت ارکستر انجمن موسیقی ملی در سالن سینما تهران، واقع در خیابان استانبول انجام شد و دو شب پیاپی ادامه یافت.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً کیانوش پورحسین مدرس سنتور و آهنگساز را بخوانید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله ساز بالابان را بهتر بشناسیم ادامه دهید.
در همان مراسم، این سرود سه بار تکرار شد و هر بار شور و احساسات شدیدی در میان شنوندگان برانگیخت. استقبال چشمگیر و تأثیر عمیق این سرود باعث شد وزیر فرهنگ وقت، گروه نوازندگان را به استودیوی رادیو بفرستد تا یک نسخهی ضبط شده از آن تهیه شود و هر روز از رادیو تهران پخش گردد.
گلگلاب در سال ۱۳۲۴ به عنوان معاون دانشکده پزشکی انتخاب شد. در آن زمان ریاست دانشگاه بر عهدهی پروفسور اوبرلین بود. پس از چند سال، او به سمت مدیرکل دبیرخانه دانشگاه و ریاست انجمن بیولوژی ایران منصوب شد و برای مطالعه و پژوهش بیشتر به کشورهای شوروی، بلژیک و انگلستان سفر کرد.
یکی از سفرهای مهم او، حضور در جشنهای دویست و بیستساله تأسیس فرهنگستان علوم شوروی در خردادماه ۱۳۲۴ بود که با دعوت ویژهای از سوی آن کشور انجام شد.
درگذشت استاد :
سرانجام، حسین گلگلاب در اسفندماه سال ۱۳۶۳ و در سن ۸۷ سالگی چشم از جهان فروبست.
روحش شاد و یادش گرامی.
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟