جلالالدین تاج اصفهانی، از خوانندگان بزرگ و مشهور موسیقی سنتی ایران بود. او در سال ۱۲۸۲ در شهر اصفهان به دنیا آمد. این هنرمند نامی، جایگاه والایی در موسیقی ایرانی دارد. در ادامه این نوشته، با ما همراه باشید تا بیشتر با زندگی و هنر این استاد موسیقی آشنا شوید.
بیوگرافی جلالالدین تاج اصفهانی
پدر او، شیخ اسماعیل، اهل هنر بود و با بخشهای مختلف آواز در دستگاههای موسیقی ایرانی آشنایی داشت. چون با صدایی گرم و گیرا بر منبر نیز آواز میخواند، به تاج الواعظین معروف شده بود.
جلالالدین هم در داشتن صدای خوش و هم در اشتیاق به خواندن، از پدرش کمتر نبود و به نسبت سنش، موسیقی را به خوبی درک میکرد. به همین دلیل، هر جا فرصتی پیش میآمد آواز میخواند، جز زمانی که در حضور پدر بود.
وقتی نُه سال داشت، یک بار به طور ناگهانی پدرش صدای او را شنید. وقتی پدر متوجه استعداد فوقالعاده جلالالدین در موسیقی شد، بسیار خوشحال شد و از همان سن، آموزش او را خود به عهده گرفت. سپس او را نزد استادان بزرگی مانند سیدعبدالرحیم اصفهانی، نایب اسدالله، میرزا حسین ساعتساز (خضوعی)، میرزا حسین عندلیب و حبیب شاطر فرستاد تا دانش موسیقیاش را کاملتر کند.
او به شعرهای سعدی علاقهی زیادی داشت و بخشهایی از شعرهای سعدی و دیگر شاعران را از حفظ بود و در موقع خواندن آواز، بسته به فضا و موقعیت، از آن اشعار استفاده میکرد. از ویژگیهای آوازی او میتوان به بیان شیوای شعر، تحریرهای استادانه، تنوع در اجرای تحریر، صدای رسا و پرقدرت و نیز انتخاب مناسب قطعات اشاره کرد.
فعالیت هنری
جلالالدین تاج اصفهانی کار خود در رادیو را از سال ۱۳۱۹ شروع کرد و از سال ۱۳۲۸ به بعد در رادیو اصفهان فعالیت داشت. او علاوه بر اینکه خواننده بود، مسئولیت سرپرستی نوازندگان این رادیو را نیز بر عهده گرفت.
توصیه میکنیم حتماً مقاله ترس از اجرا یا صحنه چیست؟ را مطالعه کنید.
او در رادیو اصفهان برنامههای مختلفی اجرا کرد؛ از جمله همکاری با اکبر خان نوروزی (نوازنده تار) و نیز ارائه برنامههایی برای آموزش گوشههای مختلف دستگاههای موسیقی ایرانی.
توصیه میکنیم این مطلب بیوگرافی استاد لوریس هایکازی را حتماً بخوانید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله چه زمان باید رزین ویولن را تعویض کنیم؟ سر بزنید.
مقاله آشنایی با کلید سل منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
در جوانی، به راهنمایی قطب السادات، مدتی را نزد شیخ خزعل سپری کرد و پس از پایان حکومت او، به شهرهایی مانند رشت، تهران و اصفهان سفر کرد و در نهایت در اصفهان ساکن شد.
در صورت علاقهمندی، مطلب زندگینامه عبدالله دوامی را از دست ندهید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله با گام دیاتونیک آشنا شوید مراجعه کنید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله وظایف کنسرت مستر یا ویولنیست اول! ادامه دهید.
برای مطالعه بیشتر، به مجید انتظامی آهنگساز فیلم های به یاد ماندنی سری سر بزنید.
برای گسترش دانش خود، مقاله حق امتیاز در موسیقی (Music Royalty) به چه معناست؟ را مطالعه کنید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله گام فا مینور چیست؟ مراجعه کنید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، چه چوبی برای ساز مناسب است؟ را از دست ندهید.
آتش دل
از شناختهشدهترین کارهای او میتوان کتاب “آتش دل” را نام برد. تاج در کنار فعالیتهای هنری، به آموزش هنرجویان نیز میپرداخت.
از جمله شاگردان مطرح او میتوان به این هنرمندان اشاره کرد: ایرج، علیاصغر شاهزیدی، رضا قرنیان اصفهانی، حمیدرضا نوربخش، نصرالله معین، علیرضا افتخاری، همایون فال و استاد محمدرضا شجریان.
برای گسترش دانش خود، به مقاله معرفی ساز اوکارینا | فلوت گرد ۱۲ هزار ساله! سر بزنید.
توصیف تاج از زبان شجریان
محمدرضا شجریان در مورد تاج اینطور گفته است:
«زندهیاد تاج انسانی بود با روحی آرام و شخصیتی بلند. او در تمام عمرش هرگز برای ثروت یا مسائل مادی در برابر کسی سر خم نکرد و به همین دلیل هیچگاه کسی را چاپلوسی نکرد. همیشه از همه تعریف میکرد و همه را به خوبی و نیکی یاد میکرد. شاید کسی به خاطر نیاورد که حتی یک بار از کسی شکایت کرده باشد یا پشت سر کسی حرف بدی زده باشد. حتی اگر از کسی ناراحت میشد یا دلش میگرفت، این ناراحتی را با سکوتی بزرگمنشانه تحمل میکرد. تاج همیشه از استادان خود با احترام بسیار زیادی یاد میکرد.»
مقاله تعریف رنگ در موسیقی منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
وفات
جلالالدین تاج اصفهانی در بامداد روز سیزدهم آذر ماه سال ۱۳۶۰، در سن ۸۶ سالگی، در خانه پدری خود چشم از جهان فروبست. پیکر او را در آرامگاه خانوادگیشان در قبرستان تخت فولاد اصفهان به خاک سپردند.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً تفاوت میان آهنگساز و ملودیست را بخوانید.
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟