موسیقی برنامهای نوعی از موسیقی بدون کلام است که سعی دارد یک داستان، یک حس، یک صحنه یا یک تجربه خاص را به شنونده منتقل کند. در این سبک، هدف تنها خلق یک قطعه زیبا برای گوش دادن نیست، بلکه روایت کردن یک ماجرا یا ساختن یک تصویر در ذهن شنونده است. اگر دوست دارید بیشتر با این سبک موسیقی آشنا شوید، در ادامه این نوشته از وبلاگ ندابلاگ همراه ما بمانید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله ۱۸ تا از جملات بزرگان موسیقی درباره گیتار ادامه دهید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله علامت تنوتو در موسیقی چیست و چطور اجرا میشود؟ به شما کمک خواهد کرد.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره معرفی ساز یوکللی یا اوکله له بیابید.
آشنایی با موسیقی برنامه ای
موسیقی برنامهای، یک داستان یا یک صحنه را بدون استفاده از کلمات و تنها با کمک سازهای موسیقی تعریف میکند. این نوع موسیقی، با سبکی به نام موسیقی محض فرق دارد که بیشتر انتزاعی است و معمولاً به داستان یا چیز خاصی در دنیای واقعی اشاره نمیکند. همچنین، موسیقی برنامهای با قطعات آوازی مانند اپرا نیز تفاوت دارد؛ چرا که در اپرا، داستان با خواندن شعرها بیان میشود، اما در موسیقی برنامهای، این نتها و آهنگ هستند که باید داستان را بدون کمک کلمات، در ذهن شنونده نقاشی کنند.
نمونههای معروف
سمفونی شماره ۶ بتهوون نمونهای از موسیقی روایی یا برنامهای است. این اثر، داستان سفر به یک منطقه روستایی را با زبان موسیقی بیان میکند و صحنههایی مانند رسیدن با حال و هوایی شاد، آرامش در کنار یک نهر آب، دیدار با روستاییان در حال رقص، توفان همراه با رعد و برق، و سرود سپاس روستاییان پس از پایان توفان را به تصویر میکشد. بتهوون با مهارت تمام این صحنهها را تنها با استفاده از نتهای موسیقی خلق کرده است. برای مثال، او برای نشان دادن صدای رعد و برق، از ضربههای قوی و کشیده طبل بزرگ (تیمپانی) بهره برده است.
برای مطالعه بیشتر، به پدر سنتور ایران کیست؟ سری سر بزنید.
اثر چهار فصل ویوالدی نیز یکی دیگر از نمونههای برجسته موسیقی برنامهای است که در آن، هر بخش نشاندهنده یکی از فصلهای سال است. در این نوع موسیقی، معمولاً از متنهای کمکی استفاده میشود تا داستان برای شنونده روشنتر شود. به عنوان نمونه، هکتور برلیوز برای سمفونی فانتاستیک خود یک راهنمای نوشتاری تهیه کرد و قبل از شروع کنسرت، بین حضار پخش نمود. همچنین هر بخش از قطعه چهار فصل ویوالدی، همراه با شعری کوتاه به زبان ایتالیایی است که حال و هوای همان فصل را به زیبایی توصیف میکند.
تاریخچه
اصطلاح موسیقی برنامهای اولین بار در قرن نوزدهم توسط فرانتس لیست، آهنگساز مجارستانی دوره رمانتیک، معرفی شد. او خودش قطعات زیادی در این سبک ساخت. لیست اشاره کرده که این نوع موسیقی قرنها قبل از آنکه او نامی برای آن انتخاب کند، وجود داشته و اجرا میشده است. به عنوان نمونه، میتوان از آثاری مانند «سقوط برگ» ساخته مارتین پیرسون در قرن شانزدهم و «جنگل» اثر ویلیام برد در قرن هفدهم یاد کرد که نمونههای اولیهای از موسیقی برنامهای هستند.
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟