معنی ضرب المثل ” گدا به گدا رحمت به خدا “

در مورد این ضرب‌المثل قدیمی که می‌گوید “گدا به گدا رحمت به خدا”، باید بگوییم که مفهوم اصلی آن بسیار عمیق و قابل تأمل است.

در بزرگ ترین قرعه کشی های ایران شرکت کنید!

این مثل زمانی به کار برده می‌شود که فردی که خودش نیازمند و در تنگناست، سعی می‌کند به فرد دیگری که او هم در شرایط مشابهی قرار دارد، کمک کند. در چنین موقعیتی، این عمل نیک و بخشش، در واقع به سوی خداوند بازمی‌گردد و پاداش آن را خدا می‌دهد.

به بیان ساده‌تر، وقتی یک فرد فقیر به فقیر دیگری کمک می‌کند، این کار او ارزش و ثواب بسیار زیادی نزد پروردگار دارد. چون او که خودش محتاج است، از داشته‌های اندکش می‌گذرد و به همنوع خود محبت می‌کند. این ایثار و از خودگذشتگی، باعث می‌شود که این عمل خیر، مستقیماً در پیشگاه خداوند ثبت شود و رحمت و پاداش الهی را به همراه داشته باشد.

این ضرب‌المثل به ما یادآوری می‌کند که ارزش کمک کردن، به میزان دارایی ما نیست، بلکه به نیت پاک و ایثارگری ما بستگی دارد.

در این نوشته، می‌خواهیم ببینیم این ضرب‌المثل قدیمی و اصیل ایرانی چه معنایی دارد و از کجا آمده است. در ادامه با ما همراه باشید.

معنی این ضرب المثل چیست؟

۱- یعنی وقتی یک فرد نیازمند، از کسی که خودش بی‌پول‌تر است تقاضای کمک کند و آن شخص هم به او کمکی نکند!

۲- معمولاً این ضرب‌المثل زمانی استفاده می‌شود که چند نفر فقیر از یکدیگر تقاضای پول کنند. وقتی کسی که درخواست کرده، ناامید می‌شود، این جمله را به کار می‌برد.

۳- گاهی هم به صورت کنایه از این مثل استفاده می‌شود؛ وقتی کسی که پولدار است، اما در موقع قرض دادن، خود را به ناداری می‌زند و پول را پس‌می‌دهد. در این حالت، فرد درخواستکننده، او را بخیل خطاب کرده و می‌گوید: رحمت به خدا! برخلاف بنده‌اش که رحم و مهربانی ندارد!

ریشه ضرب المثل

روایت شده که دو گدا در کنار خیابانی با هم درگیر و مشغول جر و بحث بودند. صدایشان آنقدر بلند شد که مردم اطرافشان جمع شدند. وقتی دلیل نزاع را پرسیدند، اولی گفت: او نمی‌گذارد من گدایی کنم! دومی هم دقیقاً همان حرف را زد و گفت: او مانع کار من شده!

مردم که دیدند بحث این دو به جایی نمی‌رسد، با خود گفتند: “گدا به گدا، رحمت به خدا!” یعنی حتی گدا هم به همنوع خود رحم نمی‌کند… اما مهربانی خداوند است که همه‌جا را فرا گرفته.