همانطور که میدانید، ضربالمثلها در فرهنگ ما جایگاه ویژهای دارند و هر کدام درسی برای زندگی به ما میدهند. یکی از این ضربالمثلهای پرمعنی، “نابینا به کار خویش بیناست” میباشد.
این ضربالمثل به افرادی اشاره دارد که در سنجش و نقد دیگران بسیار دقیق و سختگیر هستند، اما وقتی نوبت به خودشان میرسد، کوچکترین اشتباه یا نقصی در کارهای خود نمیبینند. مثل یک فرد نابینا که اطراف خود را نمیبیند، این افراد نیز نسبت به کاستیهای خود “نابینا” هستند. آنها مدام دیگران را برای اشتباهاتشان سرزنش میکنند، اما خود را از هر خطایی مبرا میدانند و فکر میکنند تمام کارهایشان درست و بینقص است.
این مثل به ما یادآوری میکند که باید در قضاوت درباره دیگران منصف باشیم و پیش از آنکه به دنبال عیب دیگران بگردیم، به رفتار و اعمال خود دقیق شویم. کسی که فقط دیگران را میبیند و خود را فراموش میکند، در واقع بینش درستی ندارد.
در این نوشته، میخواهیم با هم معنی و مفهوم یکی از ضربالمثلهای کهن و پرمعنی ایرانی آشنا شویم.
معنی نابینا به کار خویش بیناست چیست؟
یک فرد ماهر و متخصص در کار خود است.
همچنین این عبارت میتواند این مفهوم را برساند: ممکن است کسی در نگاه اول دارای کمبود به نظر برسد، اما خودش را به خوبی میشناسد و از تواناییهایش آگاه است. اگر انجام کاری از عهدهاش خارج باشد، مسئولیت آن را قبول نمیکند.
معنای ظاهری این ضربالمثل: نابینا به کسی گفته میشود که قدرت دیدن با چشمانش را ندارد. اما کلمه “بینا” به بینش درونی اشاره دارد. بنابراین، “نابینای بینا” یعنی اگرچه فرد در ظاهر نمیبیند، اما بینش و چشم دلش بیدار و روشن است.
چه بسیار افراد نابینایی که از بسیاری از افراد بینا، بینش بهتری دارند! خداوند در قرآن کسانی را که آیات و نشانههای الهی را انکار میکنند، “نابینا و کور” خطاب کرده است، در حالی که چشمانشان سالم بوده است! این بدان معناست که اگرچه آنها با چشمان سر میدیدند، اما چشم دلشان کور و نابینا بود.
این ضربالمثل نیز در ابتدا به یک نقص اشاره میکند، اما سپس نکته مثبتی را بیان میکند که آن نقص را کاملاً بیاهمیت میسازد! یعنی اگر فکر میکنید فلانی نمیتواند کاری را انجام دهد، سخت در اشتباه هستید! او بر کارش تسلط و آگاهی کامل دارد.
اگر میخواهید همه ضربالمثلهای فارسی را یاد بگیرید، کافی است روزانه با ۱۵ دقیقه مطالعه، با ۱۰ ضربالمثل آشنا شوید.
ضربالمثلهای معروف فارسی
نظر شما در مورد این ضربالمثل چیست؟
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟