در این ضربالمثل قدیمی، داستان عشق مجنون و لیلی مطرح میشود. در روایت اصلی، لیلی یک زن است و مجنون به خاطر عشق به او، شهرهی خاص و عام شده است.
اما نکتهٔ جالب اینجاست که گاهی در گفتگوهای روزمره، وقتی کسی کار غیرمنتظره یا عجیبی انجام میدهد، این سؤال به شوخی یا تعجب مطرح میشود: “بالاخره لیلی زن بود یا مرد؟”
هدف از این پرسش، کنایه به این موضوع است که گاهی آنقدر در جزئیات یا ظواهر یک موضوع غرق میشویم که اصل مطلب و جوهرهٔ اصلی را فراموش میکنیم. در داستان مجنون و لیلی، آنچه واقعاً اهمیت دارد، مفهوم عشق، ایثار و دلباختگی است، نه جنسیت معشوق.
پس این ضربالمثل به ما یادآوری میکند که به جای پرداختن به مسائل حاشیهای و کماهمیت، بهتر است به اصل و هستهٔ اصلی هر موضوعی توجه کنیم.

در این بخش به سراغ درک معنی و مفهوم ضرب المثل معروف ایرانی “تازه میپرسد لیلی مرد بود یا زن” میرویم. با ما همراه باشید تا این عبارت را بیشتر بشناسید.
معنی ضرب المثل لیلی زن بود یا مرد
این ضربالمثل زمانی به کار میرود که فردی پس از شنیدن توضیحات کامل و روشن، هنوز متوجه موضوع اصلی نشده و سوالات بیربط میپرسد. در چنین موقعیتی به او گفته میشود: “تازه میپرسه لیلی زن بود یا مرد!”
معنای این سخن آن است که مطلب آنقدر واضح و روشن بیان شده که هیچ جای پرسش و تردیدی باقی نمانده است. این عبارت معمولاً برای افرادی به کار میرود که با وجود توضیحات فراوان، همچنان درک درستی از موضوع ندارند.
این ضربالمثل از نظر معنایی به مثالهای دیگری مانند “فلانی تو باغ نیست” یا “انگار دارم بادمجون واکس میزنم” نزدیک است.
با توجه به داستان مشهور لیلی و مجنون که برای همه آشناست، نام این دو نماد عشق و دلدادگی است. وقتی در این ضربالمثل نام لیلی آورده میشود، نشان میدهد موضوع به اندازهٔ همین نام شناخته شده و واضح است و نباید دربارهٔ آن سوالات بدیهی پرسید.
یک گوشش دره یک گوشش دروازه 🥅
اختصاصی-ندابلاگ
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟
