در اینجا با مفهوم ضربالمثل “لُطفِ مُکَرَّر حَقٌّ مُسَلَّم” آشنا میشویم و معنی کلمات آن را نیز بررسی میکنیم.
**معنی کلی ضربالمثل:**
این ضربالمثل یک قاعده اخلاقی و اجتماعی مهم را بیان میکند. معنای آن این است که وقتی شخصی به طور پیوسته و مکرر به شما محبت و لطف میکند، این محبتهای پیاپی به یک “حق مسلم” برای شما تبدیل میشود. در واقع، شما به دریافت آن لطف و محبت عادت میکنید و آن را امری طبیعی و همیشگی میدانید.
به عبارت سادهتر، اگر کسی همیشه در حق شما مهربانی کند، شما بعد از مدتی این مهربانی را وظیفه او میدانید و اگر یک بار آن محبت را انجام ندهد، ممکن است ناراحت شوید یا حتی از او شکایت کنید. این مثل هشدار میدهد که مراقب باشیم لطف و محبت دیگران را بیارزش نشماریم و قدردان آن باشیم، زیرا هیچکس وظیفه ندارد همیشه به ما لطف کند.
**معنی واژه به واژه:**
* **لُطف:** به معنای محبت، مهربانی، نیکی و رفتار خوب است.
* **مُکَرَّر:** به معنای “تکرارشده” و “پی در پی” است.
* **حَقّ:** به معنای “سهم”، “حقوق” و “امری ثابت شده” است.
* **مُسَلَّم:** به معنای “مسلم”، “قطعی” و “چیزی که پذیرفته شده” است.
پس اگر بخواهیم کلمهها را کنار هم بگذاریم، معنی تحتاللفظی آن میشود: “محبتِ تکرارشده، حقّی است مسلّم.”
در این بخش، به بررسی معنی و مفهوم این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. در ادامه همراه ما باشید.
منظور از لطف مکرر حق مسلم چیست؟
1- وقتی بیش از اندازه به کسی محبت میکنی که شایستگی آن را ندارد، کمکم این محبتهای تو را حق خودش میداند و توقعش بیشتر میشود.
2- لطف: نیکی کردن، محبت بیمنت
مکرر: تکرار شونده، پیاپی
حق: سهم و بهره
مسلّم: قطعی و پذیرفته شده
◊ مفهوم اصلی این است که اگر خوبی از حد بگذرد، فرد ناآگاه آن را اشتباه برداشت میکند. انسان خردمند باید به اندازه ظرفیت افراد به آنان محبت کند. نه اینکه اصلاً مهربانی نکند و همیشه با خشونت برخورد کند! یا اینکه همه لطف و محبتش را بیرویه نثار دیگران کند تا جایی که آنان را گستاخ بار آورد. حتی وقتی به او بیاحترامی میشود، باز هم محبت کردن ادامهدار، کار درستی نیست. هر دوی این رفتارها نادرست است و روابط را خراب میکند و آرامش درونی انسان را بر هم میزند.
3- از نگاهی دیگر، ما نیز باید همیشه قدردان مهربانی دیگران باشیم و آن را حق مسلّم خود ندانیم. یکی از پیامدهای این نگرش نادرست این است که دیگران از محبت کردن به ما میترسند، چون بیم دارند مبادا ما پرتوقع شویم. بنابراین، شکرگزار باشیم 🙂
ضربالمثلهای فارسی محبوب
اختصاصی-ندابلاگ
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟