این ضربالمثل برای توصیف کسی به کار میرود که درک پایینی دارد و نمیتواند مسائل ساده را هم بفهمد. وقتی میگوییم “عقلش پس کلهشه”، یعنی فرد آنقدر کندذهن است که انگار عقلش نه در مغزش، بلکه پشت سرش قرار گرفته و به همین دلیل نمیتواند از آن درست استفاده کند.
این عبارت معمولاً در موقعیتهای غیررسمی و بین افراد آشنا بیان میشود و نوعی شوخی یا انتقاد محسوب میشود. هدف اصلی آن، نشان دادن ناتوانی فرد در درک یک موضوع ساده یا انجام یک کار منطقی است.
به طور خلاصه، این ضربالمثل به افرادی اشاره دارد که درک سریعی ندارند و در فهمیدن چیزها کند هستند.
در این نوشته، به بررسی معنای یکی از ضربالمثلهای کهن و پرمعنی ایران میپردازیم. امیدواریم با هم همراه شویم و از این مطلب لذت ببریم.
عقلش پس کله شه کنایه از چیست؟
1- یعنی فرد نمیتواند درست فکر کند و تصمیمهای منطقی بگیرد.
2- معنای ظاهری: انگار عقلش پشت سرش قرار دارد و برای اینکه فعال شود، باید ضربهای به پشت سرش بخورد! 😁
معنای کنایی: یعنی دیر متوجه موضوع میشود.
3- وقتی کسی کاری را بدون فکر انجام میدهد، معمولاً به خودش یا دیگران آسیب میزند. در چنین مواقعی، اطرافیان با ناراحتی میگویند: عقلش جای درستی نیست! در واقع منظور این است که آن شخص بیفکر و نادان عمل کرده است.
4- وقتی میخواهند کمفکری کسی را بیان کنند، معمولاً به عقلش اشاره میکنند. مثلاً میگویند: فلانی عقلش کم است، خام است، یا عقلش جای خودش نیست. اما وقتی کسی باهوش و دانا باشد، میگویند: فلانی عقلش کامل است.
حدیث فرق عاقل و جاهل
امام علی علیه السلام تفاوت میان فرد نادان و فرد خردمند را به گونهای زیبا بیان میکنند. ایشان میفرمایند: زبان انسان خردمند پشت قلب اوست، ولی قلب فرد نادان پشت زبان او قرار دارد. (حکمت ۴۰ نهج البلاغه)
به بیان ساده، این سخن بدین معناست که انسان عاقل اول میاندیشد و سپس سخن میگوید؛ در حالی که فرد جاهل بدون تفکر، ابتدا حرف میزند و پس از آن به consequences کار خود فکر میکند.
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟