ویترای چیست ؟
درود به همه هنردوستان عزیز.
اگر نام هنر ویترای به گوشتان خورده و کنجکاو شدهاید که بیشتر دربارهاش بدانید یا این رشته را یاد بگیرید و با روشهای آن آشنا شوید،
ما در کنار شما هستیم تا راهنماییتان کنیم؛ پس با ما همراه باشید…
هنر ویترای یا همان نقاشی روی شیشه، به تزئین ظروف شیشهای با استفاده از رنگ و طرحهای هنری گفته میشود. این هنر قرنهاست که در بین فرهنگهای گوناگون طرفدار دارد
و نمونههای زیبا و متنوع زیادی از آن را میتوان در موزههای سراسر جهان مشاهده کرد.
علاوه بر ظروف شیشهای تزئینشده با نقاشیهای حرفهای یا کندهکاریهای دقیق و ظریف
که از گذشته تا امرون توسط استادان این رشته خلق شدهاند،
گاهی حتی طرحهای ساده یا خطوط رنگیِ بیآلایش هم میتوانند ظروف شیشهای بسیار ساده و معمولی را
که شاید حتی به چشم هم نمیآیند،
به آثار زیبا و جذابی تبدیل کنند.
تزئین بطریها، لیوانها و ظروف شیشهای و همچنین آینههای کوچک و بزرگ
با نقاشیهای ساده، کاری بسیار آسان است که با یادگیری چند روش ابتدایی میتوانید
در مدت چند ساعت در خانه انجام دهید و از نتیجهی کار خود لذت ببرید.
برای نقاشی روی شیشه که به آن ویترای گفته میشود،
نیازی به ابزارهای پیچیده و خاص نیست؛
فقط با مقداری رنگ مخصوص ویترای و وسایل سادهای مانند قلممو و اسفنج میتوانید
ظروف شیشهای بسیار ساده و حتی کمارزش مانند بطریها یا شیشههای سس، مربا و آبلیمو را به آثار تزئینی زیبا و منحصربهفردی تبدیل کنید.
برای شروع، بهتر است به دنبال ظروفی با قیمت کم و در عین حال با فرم و شکل جالب و غیرمعمول باشید.


وسایل مورد نیاز:
وسایل مورد نیاز برای نقاشی ویترای:
• رنگ مخصوص ویترای (این رنگ در دو نوع پایه تینر و پایه آب موجود است)
• خمیر مخصوص برای دورگیری کار
• سینی یا پالت برای مخلوط کردن رنگها
• قلممو (بهتر است از قلمموی گرد استفاده کنید و شماره آن را با توجه به ظرافت طرح خود انتخاب کنید)
• تینر (برای رقیق کردن رنگ و تمیز کردن قلممو پس از اتمام کار)
• یک ظرف شیشهای (میتوانید روی شیشه ساده نقاشی بکشید و بعد آن را قاب بگیرید، یا روی لیوان، پارچ، شیشههای مربا و سس، آینه، کاشی و هر سطح دیگری که دوست دارید کار کنید. حتی میتوانید ابتدا روی طلق شفاف یا پلکسی تمرین کنید)
• یک وسیله نوکتیز (برای از بین بردن حبابهای روی رنگ قبل از خشک شدن، چون بعد از خشک شدن این حبابها قابل مشاهده خواهند بود)
برای خرید وسایل ویترای با قیمت مناسب میتوانید از طریق لینک زیر اقدام کنید:
خرید وسایل ویترای
همچنین برای تهیه مواد و ابزار مورد نیاز این آموزش میتوانید بر روی تصاویر زیر کلیک کنید.




روش کار :
مرحله اول (آماده سازی)
اول، سطحی از ظرف که میخواهید روی آن کار کنید را با کمی آب و صابون تمیز کنید تا چربی و گرد و خاک آن پاک شود.
اگر طرحی که مد نظر دارید از قبل آماده است، آن را پرینت بگیرید.
اگر هم ایده جدیدی در ذهن دارید، آن را روی کاغذ بکشید.
میتوانید از الگوهای خام ویترای نیز استفاده کنید.
سپس، طرح خود را طوری داخل ظرف بچسبانید که از بیرون دیده شود.
اگر ظرف شما صاف و بدون انحناست، میتوانید طرح را زیر شیشه قرار داده و با چسب نواری آن را ثابت کنید.
برای یادگیری پیشرفته، به خاصترین گیفتهای عقد و عروسی ۲۰۲۵ مراجعه کنید.

مرحله دوم (رنگ آمیزی)
حالا با استفاده از خمیرهای دورگیری، نقشهی مورد نظرتان را روی شیشه پیاده کنید.
دقت کنید که خطوط دور هر بخش از طرح، کاملاً بسته و بدون شکاف باشد تا رنگها از کنارهها خارج نشوند و با هم ترکیب نگردند.
سعی کنید هنگام فشردن تیوپ خمیر، فشار دستتان یکسان باشد تا نتیجهی کار تمیز و یکدست شود.

بعد از اتمام مرحله دورگیری، چند ساعت به کار استراحت بدهید تا کاملاً خشک شود. سپس میتوانید شروع به رنگآمیزی کنید.
توجه داشته باشید که قبل از خشک شدن کامل دورگیر، این کار را انجام ندهید.
(خشک شدن خمیر دورگیر معمولاً بین نیم تا یک ساعت زمان میبرد)
(این نکته را هم به خاطر بسپارید که هرگز بطری رنگ را تکان ندهید، زیرا این کار باعث ایجاد حباب در رنگ میشود)
مقداری از رنگ را داخل پالت بریزید و با دقت، رنگآمیزی کارتان را آغاز کنید.
اگر نیاز بود که رنگ را رقیق کنید، میتوانید از آب یا تینر استفاده کنید. (انتخاب آب یا تینر بستگی به این دارد که رنگ شما بر پایه آب است یا حلال دیگری)
جهت رنگ کردن سطح از چه نوع قلم مویی باید استفاده کنم؟
برای این کار، قلمموهایی مناسب هستند که از موی مصنوعی یا ترکیب موی طبیعی و مصنوعی ساخته شدهاند و کاملاً نرم و انعطافپذیرند.
البته انتخاب نوع قلممو به سطحی که میخواهید رنگآمیزی کنید بستگی دارد.
برای سطوح بزرگتر، میتوانید از قلمموهای پهن در اندازههای مختلف استفاده کنید
و برای قسمتهای کوچکتر، از قلمموهایی با شکلهای گوناگون که با اندازه و طرح مورد نظرتان هماهنگ باشد.

مقدار رنگی که برمیدارید باید متوسط باشد. اگر رنگ بیش از حد باشد، روان شده و جاری میشود و اگر مقدار آن کم باشد، اثر قلممو روی کار باقی میماند. سپس با حرکت منظم و پیوستهی دست، سطح را رنگ بزنید. حتی میتوانید رنگهای مختلف را با هم ترکیب کنید تا به رنگ دلخواه خود برسید. با کمک یک قلمموی سرگرد، رنگ را به شکل قطرهقطره روی سطح قرار دهید و سپس آن را به طور یکسان پخش کنید (دستهی قلممو را به صورت عمودی در دست بگیرید).

برای نقاشی روی شیشه یا آیینه، هرگز قلمو را مستقیم روی سطح نکشید. بلکه رنگ را با قلمو بر روی شیشه قرار دهید و آن را به آرامی هدایت کنید تا آن ناحیه به طور یکنواخت پر شود. مراقب باشید که حباب هوا در کار ایجاد نشود.
“بعد از هر بار استفاده، در بطری رنگ را محکم ببندید تا از خشک شدن رنگ جلوگیری شود.”

مرحله سوم (خشک شدن و ثابت کردن رنگ)
بعد از اتمام کار رنگآمیزی، بهتر است حدود هشت ساعت دست به اثر نزنید تا رنگها به طور کامل خشک شوند.
در این مدت، بهتر است قطعهی رنگشده را در یک اتاق با هوای خشک و به دور از گرد و غبار قرار دهید.

برای اینکه رنگ اکریلیک به خوبی روی شیشه بچسبد و بعد از خشک شدن قابل شستشو باشد، میتوانید از دو روش استفاده کنید:
روش اول: مقداری از رنگ را با «چسب مخصوص شیشه» (glass medium) ترکیب کنید و سپس با کمک یک ابر، آن را به صورت ضربهای روی سطح شیشه بزنید.
روش دوم: رنگ اکریلیک را با نوعی ژل مات به نام «فروستینگ ژل» (frosting gel) مخلوط کرده و از آن استفاده کنید.
همچنین برای محکمتر شدن طرح و جلوگیری از پاک شدن رنگهای ویترای، میتوانید در پایان از اسپری فیکساتور استفاده کنید.


چه جوری روی آینه با ویترای کار کنم ؟
یک لایه کاغذ کاربن را روی سطح آیینه قرار دهید و آن را کاملاً ثابت کنید.
حالا طرح مورد نظر خود را روی کاغذ کاربن بگذارید و به آرامی با مداد یا خودکار، خطوط طرح را دوباره روی آن بکشید.
این کار باعث میشود طرح از طریق کاربن روی آیینه منتقل شود. بعد از اتمام انتقال طرح،
کاغذ طرح و کاربن را به آرامی بردارید تا خطوطی که روی آیینه افتادهاند پاک نشوند.
در این مرحله با استفاده از دُورگیر (به هر رنگی که دوست دارید) طرح را روی آیینه رسم کنید.
پس از خشک شدن، با رنگهای متنوع داخل طرح را رنگآمیزی کنید و صبر کنید تا کار کاملاً خشک شود.
اگر از پایه تینر استفاده کردهاید، رنگ به سرعت خشک میشود
و دیگر نیاز به کار اضافی ندارید. اما اگر از پایه آب استفاده کردهاید،
باید صبر کنید تا کار به طور کامل خشک شود و در پایان، اسپری جلا را روی تمام سطح کار اسپری کنید
تا طرح در برابر خط و خش مقاومتر شود و کمتر آسیب ببیند.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در ۱۰ اشتباه رایج در شمعسازی و راههای جلوگیری از آن پیدا کنید.

چه جوری از ظرف های شیشه ای معمولی ظروف خاص و کاربردی بسازم؟
دوستان عزیزم، شما میتوانید ظرفهای سس، رب، آبلیمو و به طور کلی هر ظرفی را که تا به حال پس از مصرف دور میریختید، با این روشها و ایدههای ساده به ظرفهای زیبا و مفید تبدیل کنید و دوباره از آنها استفاده نمایید.

در این تصویر میتوانید یاد بگیرید که چطور شیشههای ساده و بیرنگ را به رنگهای مورد علاقهتان درآورید و از آنها استفاده کنید.


میتوانید با کمی خلاقیت و به سادگی، ظرفهای معمولی و دورریختنی را به گلدانهای زیبا تبدیل کنید. به جای خرید گلدانهای آماده، با سلیقه خودتان آنها را بسازید.

باورتون میشه این ظرفهای خالی سس مایونز و ترشی خیارن؟ اصلاً لازم نیست دورشون رو بندازین. میتونین ازشون دوباره استفاده کنین یا حتی به دوستاتون هدیه بدین.

با کمی سلیقه و ابتکار میتوانید برای لوازم آرایشی یا مداد و خودکارهایتان، با کمترین هزینه یک جای مرتب و زیبا درست کنید و آنها را منظم کنید.

میتونید ترکیب ادویه مورد علاقهتون رو خودتان در خانه آماده کنید. این کار بسیار آسان است و فقط به کمی توجه و دقت نیاز دارد.

یه هنرمند با سلیقه، بالکن و حیاط خونهاش رو این شکلی قشنگ و دلباز میکنه.

پرسش و پاسخ های مفید :
چطور از پخش شدن رنگ جلوگیری کنیم؟
اگر روی یک شیء گرد کار میکنید، آن را به صورت خوابیده قرار دهید. بعد از رنگزدن قسمتهای مورد نظر، چند دقیقه صبر کنید تا کمی خشک شود، سپس آن را بچرخانید و این روش را دوباره تکرار کنید.
اگر در حین کار اشتباه کردیم، چطور آن را درست کنیم؟
اصلاح رنگهای ویترای یا خمیرهای دورگیر فقط زمانی ممکن است که کار هنوز خیس باشد. برای رنگهای ویترای میتوانید یک تکه پارچه نخی را به تینر آغشته کنید و با کمک آن، قسمت مورد نظر را پاک و اصلاح کنید.

چطور میتوان با خمیرهای دورگیر خطوط صاف و مرتبی کشید؟
پیش از شروع، رنگ اضافی که از تیوب بیرون زده را پاک کنید. موقع استفاده، خمیر را مثل یک مداد در دست بگیرید و فشار یکدست و یکنواختی به آن وارد کنید.
—
آیا بعد از خشک شدن رنگهای ویترای باید آنها را داخل فر پخت؟
نه، این رنگها بیشتر برای کارهای تزئینی استفاده میشوند و نیازی به پختن ندارند.
—
در صورت علاقهمندی، مطلب آموزش مرحله به مرحله تعویض فتیله شمع بدون ذوب مجدد را از دست ندهید.
چطور از باقی ماندن رد قلممو روی کار جلوگیری کنم؟
برای این کار نباید قلممو را روی سطح کار بکشید. روش درست این است: ابتدا رنگ را داخل یک ظرف جداگانه بریزید، سپس آن را به آرامی روی کار هدایت کنید و این حرکت را آنقدر تکرار کنید تا تمام قسمت مورد نظر کاملاً رنگ بخورد. مراقب باشید رنگ آنقدر زیاد نباشد که شُرّه کند. با کمی تمرین، به مرور روش درست آن را یاد میگیرید.
—
آیا میشود کل طرح را از روی ظرف پاک کرد؟
بله، امکانپذیر است.
برای این کار، ظرف را داخل یک ظرف بزرگ پر از آب گرم و تینر قرار دهید تا کاملاً در آن غوطهور شود. پس از مدتی، رنگها کمکم جدا شده و از روی کار بلند میشوند. سپس با تینر کل سطح ظرف را تمیز کنید و در پایان با مایع ظرفشویی آن را بشویید.


اگر از ظرفهای شیشۀ سادهای که دارید خسته شدهاید، میتوانید با کمی حوصله و خلاقیت، آنها را به ظرفهای زیبا و خاص تبدیل کنید. حتی میتوانید کاربردهای جدید و جالبی برایشان در نظر بگیرید.


آشنایی با رنگ های ویترای و سایر لوازم مصرفی
خصوصیات رنگ ها
این رنگها برای رنگآمیزی و تزئین سطوح مختلفی مانند شیشه، طلق، پلیاستر، پلکسیگلاس، فلز و موارد مشابه کاربرد دارند.
مهمترین ویژگی های این گروه عبارتند از:
• این رنگها شفاف، براق، پررنگ و در برابر نور مقاوم هستند.
• پایه اصلی آنها تینر یا آب است.
• میتوان آنها را با هم ترکیب کرد.
• دارای طیف رنگی بسیار گسترده و ویژهای هستند.
محصول رقیق کننده:
برای رقیق کردن این رنگها میتوانید از تینر یا وایت اسپریت کمک بگیرید. فقط به خاطر داشته باشید که نسبت دو بخش رنگ به یک بخش رقیقکننده باید رعایت شود.
تمیز کننده قلم موها و سایر لوازم:
حتماً! در ادامه یک بازنویسی ساده و روان ارائه شده است:
تینر و وایت اسپریت دو مایعی هستند که معمولاً برای رقیق کردن رنگ، پاک کردن brushes (قلم موها) و تمیز کردن سطوح از مواد رنگآلود استفاده میشوند. این مواد بسیار فرار هستند، به این معنی که به سرعت در هوا تبخیر میشوند. همچنین بوی تند و قوی دارند و قابل اشتعال هستند، بنابراین هنگام استفاده از آنها باید بسیار مراقب بود و از نزدیک شدن به منابع حرارتی و جرقه خودداری کرد. بهتر است در مکانهایی با تهویه مناسب از آنها استفاده کنید تا از استنشاق بخاراتشان جلوگیری شود.

زمان لازم جهت خشک شدن:
برای خشک شدن کامل رنگهای ویترای، حدود ۸ ساعت زمان لازم است. همچنین خمیرهای دورگیر در مدت ۳۰ دقیقه خشک میشوند.
بهتر است محیطی که کار در آن قرار است خشک شود، هوایی خشک داشته و از گرد و غبار دور باشد.
میزان مقاومت رنگ ها:
رنگهای ویترای بعد از خشک شدن کاملاً محکم و بادوام میشوند و میتوانید به آرامی آنها را بشویید.
اما توجه داشته باشید که نباید ظرف را خیس کنید یا برای مدت طولانی در آب قرار دهید.
به طور کلی، سطوحی که با این رنگها تزئین شدهاند، بیشتر جنبه تزئینی دارند و بهتر است به طور مرتب و روزمره از آنها استفاده نکنید.
نمونه رنگ ها
این مجموعه از رنگهای ویترای، طیف گستردهای از گزینهها را در اختیار شما قرار میدهد تا بتوانید ایدههای خلاقانه خود را به زیباترین شکل ممکن پیاده کنید.
میتوانید از این رنگها به تنهایی، با ترکیب آنها با یکدیگر و یا با افزودن یک ماده شفافکننده استفاده کنید.

محصولات جانبی رنگهای ویترای
مدیوم روشن کننده (Lightening) :
میتونید از این محلول برای روشن کردن و رقیق کردن رنگهای ویترای استفاده کنید.
نکته خوبش اینه که در عین حال، کیفیت رنگ کاملاً حفظ میشود و رنگدانهها هم آسیب نمیبینند.
مدیوم براق کننده (Medium) :
این رنگها وقتی با رنگهای ویترای ترکیب میشوند، باعث میشوند رنگها براقتر و درخشانتر به نظر برسند.
مدیوم مات کننده (Matt Medium) :
این ماژیکها وقتی با رنگهای ویترای ترکیب میشوند، باعث کدر و مات شدن رنگ میشوند.
میتوانید با استفاده از آنها لامپهای رنگارنگ درست کنید که هم برای تزیین مناسب هستند و هم وقتی روشن میشوند، رنگهای زیبایی به فضای اتاق شما میافزایند و میتوانید از دیدن آنها لذت ببرید.

حالا براتون یه لیست گذاشتیم تا با کمک ازش بتونین رنگ های خوشگل تری درست کنید:
رنگ های اصلی:
آبی – قرمز – زرد
رنگ های روشن :
رنگ اصلی + سفید
رنگ های تیره :
رنگ اصلی + سیاه
ترکیب رنگها
ترکیب رنگها به این صورت است:
قرمز و زرد با هم نارنجی میسازند.
آبی و قرمز با هم بنفش میسازند.
آبی و زرد با هم سبز میسازند.
سبز و مشکی با هم سبز لجنی میسازند.
آبی و سفید با هم آبی آسمانی میسازند.
قرمز و مشکی با هم زرشکی میسازند.
قرمز و صورتی سیر با هم زرشکی میسازند.
مقدار کم زرد به همراه آبی و سفید، رنگ فیروزهای میسازد.
نارنجی و قهوهای با هم رنگ حنایی میسازند.
سبز و آبی با هم فیروزهای پررنگ میسازند.
آبی همراه با کمی مشکی، رنگ سورمهای میسازد.
سفید و سیاه با هم خاکستری میسازند.
قرمز و سفید با هم صورتی میسازند.
مشکی و قرمز و زرد با هم قهوهای روشن میسازند.
صورتی و زرد با هم رنگ کرم میسازند.
سیاه و زرد با هم قهوهای مایل به سبز میسازند.
قهوهای و قرمز با هم رنگ گلبهی میسازند.
نارنجی و زرد با هم رنگ خردلی میسازند.
سیاه و نارنجی با هم قهوهای میسازند.
سفید و آبی تیره با هم آبی روشن میسازند.
قرمز و بنفش با هم بنفش مایل به صورتی میسازند.
زرد و سفید با هم رنگ لیمویی میسازند.

رنگ های گرم
آبی – سبز – بنفش
رنگ های سرد
آبی – سبز – بنفش
ترکیب قرمز با رنگ های دیگر
وقتی رنگ قرمز کم را با آبی ترکیب کنید، رنگ نیلی به دست میآید.
اگر قرمز زیادی را با آبی مخلوط کنید، نتیجه رنگ سرخابی خواهد بود.
ترکیب قرمز با سفید، رنگ صورتی ایجاد میکند.
اگر قرمز را با سیاه بیامیزید، رنگ جگری حاصل میشود.
با مخلوط کردن مقدار زیاد قرمز، همراه با زرد و آبی، رنگ خرمایی ایجاد میشود.
و در نهایت، ترکیب مقدار کم قرمز با زرد و آبی، رنگ قهوهای را به وجود میآورد.
ترکیب آبی با رنگ های دیگر
وقتی رنگ آبی را با زرد ترکیب کنیم، رنگ سبز به دست میآید.
اگر آبی را با قرمز مخلوط کنیم، نتیجه رنگ بنفش خواهد بود.
ترکیب آبی با سیاه، رنگ سرمهای ایجاد میکند.
اگر به آبی، سفید اضافه کنیم، رنگ آسمانی حاصل میشود.
و در نهایت، با مخلوط کردن آبی با سیاه و سفید، رنگ طوسی به وجود میآید.
ترکیب زرد با رنگ های دیگر
با ترکیب رنگ زرد و قرمز، رنگ نارنجی به دست میآید.
اگر زرد و آبی را با هم مخلوط کنید، رنگ سبز ایجاد میشود.
ترکیب زرد و سفید، رنگ نخودی میسازد.
اگر مقدار کمی زرد را همراه با آبی و سفید ترکیب کنید، رنگ فیروزهای حاصل خواهد شد.
مخلوط کردن زرد با مقدار کمی آبی و سفید، رنگ لیمویی ایجاد میکند.
در نهایت، ترکیب مقدار زیادی زرد با آبی و کمی سفید، رنگ مغزپستهای به شما میدهد.
ترکیب های رنگ
ترکیب رنگها به این صورت است:
رنگ صورتی و زرد با هم، رنگ کرم را میسازند.
آبی آسمانی به همراه سیاه و طوسی.
آبی، زرد و سفید با هم، رنگ ارغوانی ایجاد میکنند.
ترکیب سبز و قرمز، رنگ قهوهای شکلاتی به وجود میآورد.
اگر زرد را با کمی سیاه و سفید مخلوط کنید، رنگ سیر به دست میآید.
مقدار کمی سیاه به همراه زرد و آبی، رنگ یشمی میدهد.
ترکیب زرد با کمی آبی و کمی قرمز، رنگ گونه میشود.
سیاه و سفید با هم، انواع رنگ خاکستری را ایجاد میکنند.
زرد و سفید و آبی هم با هم ارغوانی میسازند.
آبی و زرد و سفید با هم، سبز روشن ایجاد میکنند.
آبی و زرد در کنار هم، یک سبز روشن و خنثی به وجود میآورند.
و در نهایت، سفید و قرمز و زرد و قهوهای با هم، رنگ پوست را میسازند.
امیدوارم از این آموزش لذت برده باشید دوستان خوبم… باز هم منتظر آموزشهای جذاب بعدی ما باشید.


نظر شما در مورد این مقاله چیست؟
