همانطور که میدانید، میکروفون یا صدابَر وسیلهای است که صدا را به سیگنال الکتریکی تبدیل میکند.
اما هنگام استفاده از میکروفون، گاهی پدیدههایی رخ میدهد که در ضبط صدا و موسیقی بسیار مهم هستند.
یکی از این پدیدهها که در این نوشته از وبلاگ ندابلاگ به آن پرداختهایم، «اثر نزدیکی» در میکروفون است.
میکروفن
امروزه بیشتر میکروفنها برای تبدیل امواج صوتی به سیگنال الکتریکی از روشهای مختلفی استفاده میکنند. این روشها شامل القای الکترومغناطیسی (که در میکروفنهای دینامیک به کار میرود)، تغییر ظرفیت خازنی (مربوط به میکروفنهای خازنی)، اثر پیزوالکتریک و همچنین روشهای مبتنی بر نور است.
برای مطالعه بیشتر، به بیوگرافی لودویگ گورانسون | نابغه موسیقی سوئدی سری سر بزنید.
هر میکروفن پنج ویژگی اصلی و اساسی دارد که عبارتند از:
برای مطالعه بیشتر، به تقدیر از استاد فرهاد بادپا در بنیاد رودکی سری سر بزنید.
* میزان حساسیت
* امپدانس
* بازه فرکانسی
* جهتگیری یا زاویه دریافت صدا
* و خاصیت مغناطیسی
دلیل اثر نزدیکی میکروفون
وقتی میکروفون را به منبع صدا نزدیک میکنید، یک پدیده صوتی رخ میدهد که به آن “اثر نزدیکی” میگویند. در این حالت، فرکانسهای پایین صدا (بیس) بیشتر از فرکانسهای بالا تقویت میشوند و در نتیجه صدای ضبط شده دارای بیس قویتری خواهد بود.
این اتفاق به این دلیل میافتد که امواج صوتی با فرکانسهای مختلف، هنگام برخورد به دیافراگم میکروفون، رفتار متفاوتی دارند. هرچه فاصله میکروفون از منبع صدا کمتر شود، این تأثیر بیشتر خود را نشان میدهد.
اگرچه این پدیده گاهی ممکن است باعث ایجاد مشکل در ضبط صدا شود، اما برخی از صداگذاران از آن به عنوان یک ابزار خلاقانه برای شکلدهی به کیفیت صدا استفاده میکنند.
مزایا و معایب اثر مجاورت
اثر نزدیکی یا همسایگی، یک ویژگی در میکروفنهاست که به صداها، حالتی گرم و پُربار میبخشد، طوری که گویی صدا ضخیمتر و غنیتر شده است. این پدیده به خوانندهها کمک می کند تا صدایی پرقدرت و جذاب داشته باشند، در غیر این صورت ممکن بود بسیاری از آنها صدایی نازک و کمحجم از خود تولید کنند.
البته این پدیده هم جنبههای مثبت دارد و هم منفی. اگر به دنبال کیفیت متعادل و شفاف هستید، بهتر است در استفاده از این اثر زیادهروی نکنید تا تعادل صدا به هم نخورد.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در روش های تقویت گوش موسیقیایی پیدا کنید.
اثر نزدیکی معمولاً روی صداهایی که فرکانسهای بم زیادی دارند (زیر ۲۰۰ هرتز) بیشتر خودش را نشان میدهد. به همین دلیل، هنگام ضبط صدای خوانندگان مرد، بهویژه آنهایی که صدای بمتری دارند، باید این موضوع را در نظر گرفت. اما این پدیده تأثیر چندانی روی صدای خوانندگان زن ندارد.
وقتی نوبت به ضبط گیتار میرسد، اثر نزدیکی گاهی چالشبرانگیز میشود. سیمهای بم گیتار معمولاً فرکانسهایی نزدیک به ۸۰ هرتز دارند و اگر گیتار اکوستیک بیش از حد به میکروفون نزدیک باشد، ممکن است صدایش بیش از حد بم و نامتعادل شود. با این حال، برای سازهای کمارتفاع مانند درامز (کیک)، گیتار بیس، یا کنترباس، این اثر میتواند مفید باشد و به استحکام و غنای بخشهای بم صدا کمک کند.
اثر نزدیکی در میکروفن چیست؟
جلوگیری از اثر نزدیکی میکروفون
همانطور که خواندید، این روش فوایدی هم دارد و در شرایط لازم میتوانید از آن بهره ببرید. اما برای پیشگیری از این اتفاق، راههای گوناگونی وجود دارد:
اگر سوالاتی دارید، مقاله ۶ تا از فواید آموزش خوانندگی به کودکان به شما کمک خواهد کرد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، چه سازهایی در موسیقی جاز نواخته میشوند؟ را از دست ندهید.
مقاله تفاوت ساز دوتار و تنبور حاوی اطلاعات جامعی است.
۱ – فاصله میکروفون
به طور کلی، برای کاهش تأثیر منفی ناشی از فاصله نامناسب، بهتر است میکروفون را در فاصلهای بین ۱۵ تا ۳۰ سانتیمتری از منبع صدا قرار دهید. البته این فاصله به نوع میکروفون شما، اعم از کندانسور یا داینامیک، بستگی دارد.
به همین دلیل، لازم است قبل از شروع کار، میکروفون خود را امتحان کنید و با چگونگی انتشار صدا در فاصلههای گوناگون آشنا شوید. شاید این کار در ابتدا دشوار به نظر برسد، اما بخش مهمی از کار یک مهندس صدا محسوب میشود تا بتواند صدایی واضح و باکیفیت ثبت کند.
۲ – استفاده از میکروفون مخصوص
یک راهکار مفید دیگر برای کم کردن اثر مجاورت میکروفون، انتخاب مدلهایی است که به طور ویژه برای این مشکل ساخته شدهاند. البته تعداد این نوع میکروفونها در بازار زیاد نیست.
این میکروفونها طوری طراحی شدهاند که اثر مجاورت را خنثی میکنند. به این ترتیب، شما میتوانید میکروفون را به منبع صدا نزدیکتر کنید، بدون اینکه وضوح صدا یا کیفیت فرکانسی آن تغییری کند.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره تاریخچه گرامافون بیابید.
در این مقاله زندگی کوتاه جرج گرشوین ،پیانیست مشهور آمریکایی اطلاعات مفیدی آمده است.
استفاده از میکروفون چند جهته
اگر میخواهید اثر نزدیکی میکروفون را به طور کامل حذف کنید، یکی از راهها این است که به جای میکروفونهای جهتدار، از میکروفونهای همهجهته استفاده کنید.
انتخاب میکروفون جهتدار یا همهجهته به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ مثل نوع برنامه، شرایط آکوستیکی محیط، فاصلهای که با منبع صدا دارید و نوع صدایی که میخواهید ثبت کنید.
میکروفونهای جهتدار معمولاً نویزهای اضافی را حذف میکنند و کیفیت صدا را بهتر میکنند. اما در محیطهایی که کیفیت آکوستیک خوبی دارند، میکروفونهای همهجهته میتوانند فضای طبیعی محل ضبط را بهتر منتقل کنند.
این میکروفونها همچنین میتوانند جلوی اثر نزدیکی را بگیرند، اما ممکن است مشکلات خاص خود را داشته باشند. مثلاً بعضی از آنها برای ضبط در برخی شرایط مناسب نیستند یا ممکن است روی تجهیزات دیگر تأثیر منفی بگذارند.
به طور کلی، نباید اثر نزدیکی میکروفون را یک مشکل در نظر بگیرید. بهتر است آن را بشناسید و در مواقعی که به نفع شماست، از آن استفاده کنید.
وقتی بدانید این پدیده چطور عمل میکند، میتوانید در شرایط مناسب از آن بهره ببرید و از آن فرار نکنید. اگر هم نیازی به این اثر ندارید، بهتر است همان موقع ضبط، آن را کنترل کنید و به ویرایش بعد از ضبط امیدوار نباشید. چون استفاده از اکولایزر کار دشواری است و ممکن است ویژگیهای اصلی صدا را تغییر دهد.
توصیه میکنیم این مطلب آشنایی با ساز مورین خور را حتماً بخوانید.
توصیه میکنیم این مطلب میکروفن دینامیک چیست؟ را حتماً بخوانید.
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟