این ضربالمثل در مورد کسانی به کار میرود که در انجام یک کار، دو روش کاملاً متفاوت و متناقض را همزمان انتخاب میکنند. همانطور که وقتی میخواهی سوار شتر شوی، یا باید کاملاً بایستی و یا کاملاً بنشینی. اگر در حالت نیمهخیز و نیمهنشسته (دولا دولا) بخواهی سوار شوی، این کار غیرممکن است و فقط خودت را خسته میکنی.
این مثل به ما یادآوری میکند که برای موفقیت در هر کاری، باید یک راه و روش مشخصی را انتخاب کنیم و به آن پایبند باشیم. نمیتوان با دو روش متفاوت که با هم در تضاد هستند، به نتیجهی مطلوب رسید. در تصمیمگیری و عمل، باید قاطع بود و از میانهرویهای اشتباه که به سردرگمی میانجامند، پرهیز کرد.
در این نوشته میخواهیم به درک مفهوم و معنای واقعی این ضربالمثل کهن ایرانی بپردازیم. لطفاً در ادامه با ما همراه باشید.
معنی شتر سواری دولا دولا نمی شود یعنی چه؟
اگر قصد داری کاری را در خفا انجام دهی، باید راه درستش را پیدا کنی، نه اینکه طوری عمل کنی که همه بفهمند و آبرویت برود.
معنی “دولا دولا”: به معنای خم شدن و دو تا شدن است. شتر حیوان بلندقامتی است! حتی اگر خودش را خم کند و دولا شود، باز هم نمیتواند خود را پنهان کند. بنابراین اگر کسی بخواهد سوار شتر شود و کار پنهانی انجام دهد، اشتباه بزرگی مرتکب شده است! چون خیلی زود کارش لو میرود.
یعنی اگر میخواهی روش خود را اصلاح کنی، باید از راه دیگری استفاده کنی؛ این کاری که میکنی بیفایده است.
گاهی این ضربالمثل زمانی به کار میرود که فرد در زندگی هدف مشخصی ندارد و ثابتقدم نیست؛ یک روز راه دین را پیش میگیرد و روز دیگر راه کفر.
دهخدا در شرح این ضربالمثل شعری نقل کرده که بیت دوم آن این است:
یا اهل ریا باش و یا مرد خدا
دولا دولا شترسواری چه کنی؟
(آصف ابراهیمی)
این ضربالمثل به کسی گفته میشود که تلاش کرده کاری را پنهانی انجام دهد، اما موفق نشده و در نهایت باعث رسوایی شده است.
پیشنهاد: ضربالمثل درباره پنهانکاری
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟