در زندگی، گاهی با افرادی روبرو میشویم که مانند دوست صمیمی و خوبی برای ما هستند. در مقابل، افرادی هم هستند که ممکن است رفتارهای ناخوشایندی داشته باشند و مانند دشمن عمل کنند.
این ضربالمثل به ما یادآوری میکند که در برخورد با این دو گروه، باید رفتاری مناسب و متفاوت داشته باشیم.
با دوستان و کسانی که با ما مهربان و صادق هستند، باید با محبت و صمیمیت رفتار کنیم. این رابطه مانند یک هدیه ارزشمند است و باید از آن مراقبت کنیم.
اما در مقابل کسانی که با ما دشمنی میکنند یا قصد آزار دارند، بهتر است با احتیاط و خردمندانه رفتار کنیم. این به معنای ترس یا ضعف نیست، بلکه نشانه هوشمندی و حفظ آرامش در زندگی است.
با این روش، هم از خود محافظت میکنیم و هم اجازه نمیدهیم شرایط سخت، احساسات و رفتارمان را تحت تأثیر قرار دهد.
در این نوشته میخواهیم با هم معنی و مفهوم واقعی یکی از ضربالمثلهای کهن ایرانی را بررسی کنیم. امیدواریم این مطلب برایتان مفید باشد.
معنی با دوستان مرّوت، با دشمنان مدارا چیست؟
۱- معنای مروت: کلمه مروت از واژه “مَرء” گرفته شده که به معنای مرد است. در ظاهر به معنای مردانگی است، اما در کاربرد واقعی به شخصیت و انسانیت فرد اشاره دارد؛ یعنی این که با دیگران منصف و مهربان باشی.
معنای مدارا: یعنی وقتی کسی با تو بدرفتاری می کند، تحمل کنی و عصبانی نشوی، و بتوانی با شرایط و افراد مختلف سازگاری نشان دهی.
۲- مفهوم این ضربالمثل: اگر میخواهی زندگی آرام و بی دغدغهای داشته باشی، باید یک اصل مهم را رعایت کنی: با دوستانت با انصاف و محبت رفتار کنی و دلشان را نیازاری، و در مقابل دشمنان نیز با بردباری و تحمل برخورد کنی. چون اگر به هر رفتار ناخوشایند آنها واکنش نشان دهی، آرامش خودت را از دست میدهی و آنها نیز خوشحال تر میشوند.
◊ مروت و مردانگی در کلام امیرمومنان علی علیه السلام:
اَلمُروءَةُ اجتِنابُ الرَّجُلِ ما يَشينُهُ و َاكتِسابُهُ ما يُزَيِّنُهُ؛
مردانگى، دورى كردن انسان است از آنچه مايه ننگ اوست و به دست آوردن آنچه كه باعث آراستگى اوست.
◊ مدارا کردن در کلام امام علی(علیه السلام):
دارِ النّاسَ تَأمَن غَوائِلَهُم وَ تَسلَم مِن مَکایِدِهِم؛
با مردم مدارا کن، تا از گزندهایشان در امان باشی و از نیرنگهایشان سالم بمانی.
شعر حافظ
دلم بیقرار است و از دستم رفته، ای دوستان خداوند را یاری کنید.
افسوس که اسرار پنهانم، روزی آشکار خواهد شد.
ما غرقشدگان دریا هستیم، ای باد به کمک برخیز،
شاید بار دیگر چهره آن یار آشنا را ببینم.
مهری که آسمان پس از ده روز نشان میدهد، افسانه و فریب است.
ای دوست، نیکی کردن به یاران را فرصتی بدان و غنیمت شمار.
دوش در میان گل و شراب، بلبل خوشخوان سرود میداد:
“هات الصبوح هبوا یا ایها السکارا”
ای صاحب بزرگواری و بخشش، به شکرانه سلامتیات،
روزی به این درویش درمانده نیز توجه کن.
آرامش هر دو جهان، معنیاش در دو چیز است:
با دوستان مهربان باش و با دشمنان سازش کن.
در محله نیکنامان، راهی به ما ندادند،
اگر این تقدیر را نمیپسندی، آن را تغییر بده.
صوفیان به شراب، که “ام الخبائث” میخوانندش،
“اشهی لنا و احلی من قبله العذارا”
در روزهای تنگدستی، غم را رها کن و به شادی و مستی بپرداز،
چرا که این کیمیای زندگی، گدا را هم مانند قارون ثروتمند میکند.
سرکشی نکن، زیرا معشوق از غیرت، چون شمع تو را میسوزاند،
در دست او، دل سخت مانند موم نرم میشود.
این جام شراب، همان آیینه اسکندر است، خوب بنگر
تا سرنوشت پادشاهی دارا را به تو نشان دهد.
آن زیبارویان پارسیگو، بخشنده عمر و شادی هستند،
ای ساقی، به رندان پاکدامن بشارت ده و باده بیاور.
حافظ این خرقه را خود به تن نکرد که میآلاید،
ای شیخ پرهیزکار، ما را ببخشای و عذرمان را بپذیر.
حافظ
بیشتر بخوانید: ضرب المثل درباره دوستی
اختصاصی-ندابلاگ
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟