همان طور که در روایات آمده است، پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) میفرمایند:
«لَا یُؤْمِنُ أَحَدُکُمْ حَتَّى یُحِبَّ لِأَخِیهِ مَا یُحِبُّ لِنَفْسِهِ»
هیچ یک از شما ایمان نمیآورد، مگر آنچه برای خود میپسندد برای برادرش نیز بپسندد.
این سخن گهربار، در واقع همان مفهوم عمیق و روشن ضربالمثل معروفی است که میگوید: “آن چه بر خود نمیپسندی، بر دیگران هم نپسند.”
این قاعده، یک اصل طلایی در زندگی است. یعنی قبل از هر کاری، خودت را جای دیگران بگذار. اگر کاری برای تو ناخوشایند و سخت است، مطمئن باش برای دیگران هم همین طور است. پس نباید آن کار را در حق کسی انجام دهی.
مثلاً اگر دوست نداری کسی به تو دروغ بگوید، خودت نیز به دیگران دروغ نگو. اگر از شایعه و غیبت بیزار هستی، خودت مراقب باش تا شایعهپراکنی نکنی. اگر دوست داری مردم با تو مودب و با احترام برخورد کنند، تو نیز با همه با ادب و احترام رفتار کن.
این اصل ساده، کلید ساختن روابطی سالم و یک جامعهٔ آرام است. وقتی هر کس احساسات و خواستههای دیگران را مانند احساسات خودش مهم بداند، بسیاری از مشکلات و ناراحتیها از بین میرود. در حقیقت، این ضربالمثل به ما یادآوری میکند که برای رسیدن به یک زندگی خوب و صلحآمیز، باید انصاف و مهربانی را در رفتار خود با دیگران رعایت کنیم.
در این نوشته به بررسی مفهوم یکی از ضربالمثلهای کهن و پرمعنای ایرانی میپردازیم. امیدواریم این مطلب برای شما مفید و جالب باشد.
معنی آن چه بر خود نمی پسندی بر دیگران هم نپسند
با دیگران همان گونه رفتار کن که دوست داری با تو رفتار کنند. اگر از کاری یا حرفی ناراحت میشوی، پس تو هم آن را در مورد دیگران انجام نده.
این سخن زیبا، در حقیقت برگرفته از گفتار گرانقدر امام علی علیهالسلام است. ایشان در نامهای پرمعنی به فرزند بزرگوارشان امام حسن مجتبی علیهالسلام، نکات ارزشمند و کاربردی زیادی درباره شیوه زندگی و چگونگی برخورد با دیگران بیان میکنند. یکی از این پندهای جاودان، این جمله است:
یا بُنَيَّ اجْعَلْ نَفْسَكَ مِيزَاناً فِيمَا بَيْنَكَ وَ بَيْنَ غَيْرِكَ؛ فَأَحْبِبْ لِغَيْرِكَ مَا تُحِبُّ لِنَفْسِك وَ اكْرَهْ لَهُ مَا تَكْرَهُ لَهَا
ترجمه: در رابطه ميان خود با ديگرى خويشتن را معيار قرار ده و براى او آن بخواه كه براى خود مى خواهى و آنچه بر خود نمى پسندى بر او نيز مپسند.
معمولاً از این سخن زمانی استفاده میشود که فردی در برقراری ارتباط خوب با دیگران مشکل دارد یا معیار درستی برای رفتارش نمیشناسد. این جمله نغز میتواند راهنمای خوبی برای نحوه تعامل ما با اطرافیان باشد.
گاهی حرفی میزنیم یا کاری میکنیم که دیگران را میرنجاند. بعد برای توجیه خودمان میگوییم: “مگر حرف بدی زدم؟” یا “کارم که اشکالی نداشت!”. اما اگر کسی همان حرف یا کار را در مورد خودمان انجام دهد، ناراحت میشویم! البته برخی افراد ممکن است زودرنجتر باشند و از هر حرف یا رفتاری ناراحت شوند. بهتر است با این عزیزان طوری برخورد کنیم که باعث ناراحتیشان نشود؛ هم خودمان در آرامش هستیم و هم آنها.
اگر دوست دارید همه ضربالمثلهای فارسی را یاد بگیرید، کافیست روزی ۱۵ دقیقه وقت بگذارید و با ۱۰ ضربالمثل آشنا شوید.
ضربالمثلهای فارسی محبوب
نظر شما در مورد این ضربالمثل چیست؟
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟