همانطور که یک درخت سیب، همیشه میوههایی شبیه به خودش به بار میآورد، آدمها نیز اغلب ویژگیها و خصلتهای پدر و مادر خود را به ارث میبرند. این ضربالمثل زیبا به ما میگوید که فرزندان، بازتابی از خانواده و تربیتشان هستند.
معمولاً این مثل را زمانی به کار میبرند که بخواهند نشان دهند رفتار، اخلاق، یا حتی موفقیتها و شکستهای یک نفر، ریشه در خانه و خانوادۀ او دارد. برای مثال، اگر فردی بسیار مهربان و خوشبرخورد است، احتمالاً در خانوادهای پر از محبت بزرگ شده است. یا اگر کسی مانند پدرش بسیار سختکوش است، میگویند: “تعجبی ندارد، سیب پای درختش میافتد!”
این حکایت فقط به ویژگیهای خوب محدود نمیشود. گاهی اوقات عادتهای ناپسند یا مشکلات نیز ممکن است از نسلی به نسل دیگر منتقل شوند. در حقیقت، این ضربالمثل یادآوری میکند که خانواده و محیط خانه، نقش بسیار مهمی در شکلدادن به شخصیت هر فرد ایفا میکنند.

در این نوشته، به بررسی معنی و مفهوم یکی از ضربالمثلهای کهن و پرمعنی ایرانی میپردازیم. امیدواریم این مطالب برای شما مفید و جالب باشد.
معنی ضرب المثل سیب پای درختش می افتد چیست؟
هر آدمی، آینهی خانواده و ریشههای خودش است. این ضربالمثل بیشتر برای بچههای یک خانواده به کار میرود؛ وقتی کاری از آنها سر میزند – چه خوب و چه بد – که آن را در خانه و از پدر و مادرشان یاد گرفتهاند. برای مثال، اگر کسی بسیار باادب باشد و به دیگران احترام بگذارد، استفاده از این ضربالمثل برای او، در حقیقت، نوعی تعریف و تمجید از خانوادهاش محسوب میشود.
گاهی اوقات فضای بعضی خانهها پر از تنش و درگیری است؛ مثلاً پدر و مادر مرتب بر سر هم داد میزنند و حرمت یکدیگر را نگه نمیدارند. در چنین شرایطی، معمولاً فرزند آن خانواده هم به طور ناخودآگاه در برخورد با دیگران، رفتارهای تند و خشن از خود نشان میدهد. به کار بردن این ضربالمثل برای او یعنی: هرچه پدر و مادر انجام دادهاند، او هم از آنها تقلید کرده و رفتارش، بازتابی از رفتار آنهاست.
البته گاهی استثنا هم وجود دارد؛ مثل بچههای خوب و بااخلاق در خانوادههای آشفته، یا برعکس، فرزندان بیقید در خانوادههایی که به نظر میرسد وضع مناسبی دارند.
از سوی دیگر، این ضربالمثل میتواند معنای دیگری هم داشته باشد: اینکه هرکس به خانواده و پیوندهای خونی خودش کشش و وابستگی دارد. یعنی آدمها هرچقدر هم که در محیطهای مختلف باشند یا با افراد گوناگونی معاشرت کنند، باز هم هیچ چیز جای خانواده را برای آنها نمیگیرد، چون اصل و بنیاد هرکس، از خانوادهاش شروع میشود.
ضرب المثلهای ایرانی بیشتری بخوانید
اختصاصی-ندابلاگ
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟
