همان طور که از نام این ضربالمثل مشخص است، دو چیز هستند که آدمی به سادگی از دست دادن آنها را نمیپذیرد: مال و جان.
مال، همان دارایی و ثروت است که انسان با زحمت بسیار به دست میآورد. از دست دادن آن، چه در اثر سرقت، چه حوادث غیرمنتظره و چه ضررهای مالی، بسیار سخت و دردناک است. اما در کنار مال، جان انسان قرار دارد که از آن هم با ارزشتر است.
وقتی میگوییم “از جان عاصی”، منظور این است که فرد حتی از جان خودش هم نافرمانی میکند و دیگر حاضر به تحمل شرایط نیست. این ضربالمثل در موقعیتهایی به کار میرود که یک مشکل یا مصیبت، آنقدر بزرگ و طاقتفرسا باشد که نه تنها دارایی و مال شخص را از بین ببرد، بلکه تحملش را آنقدر کم کند که حتی از زندگی کردن خودش هم بیزار شود. در این شرایط است که میگویند فلان مصیبت، آنقدر بزرگ بود که “از مال گذشت و از جان عاصی”. یعنی از دست دادن مال را میشد تحمل کرد، اما این رنج آنقدر زیاد بود که جان آدم هم به ستوه آمد.
در این بخش به توضیح و درک معنای این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. در ادامه با هم آن را بررسی میکنیم.
ضرب المثل از مال پس است و از جان عاصی کنایه از چیست؟
1- یعنی هیچ ثروتی ندارد که مشکلاتش را حل کند و هیچ امیدی به ادامه زندگی ندارد. به نقطه پایان رسیده است!
2- به فردی گفته میشود که بسیار تنگدست است و تمام داشتههایش رو به پایان است. در چنین شرایطی، حتی از زندگی خود هم خسته شده و بودن در این دنیا برایش هیچ شادی ندارد.
3- یعنی شخص بسیار فقیری است که هیچ پشتوانهای ندارد و از سوی دیگر، فشارهای زندگی آنقدر بر او سنگینی میکند که پیوسته در انتظار مرگ به سر میبرد. چنین انسانی چیزی برای از دست دادن ندارد و ممکن است دست به هر کاری بزند.
4- “از مال پس بودن” به این معناست که دارایی و ثروت فرد تمام شده و فقیر شده است. “از جان عاصی بودن” نیز به معنای ناامیدی از زندگی و ادامه آن است.
5- واژه “عاصی” معانی گوناگونی دارد. ریشه اصلی آن از “عص ی” در زبان عربی گرفته شده و به معنای نافرمانی کننده است. همچنین در فارسی و گفتار روزمره، به کسی که از چیزی بسیار خسته شده و طاقت تحمل ندارد، این واژه اطلاق میشود.
ضربالمثل با مال
اختصاصی-ندابلاگ
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟