در میان ضربالمثلهای فارسی، این جمله به گوش بسیاری خورده است: “سنگ بارد و زن زاید و سلطان ز در آید”. این مثل قدیمی در نگاه اول ممکن است عجیب به نظر برسد، اما مفهوم عمیقی در خود دارد.
این ضربالمثل برای توصیف رویدادهایی به کار میرود که به طور طبیعی غیرممکن یا بسیار بعید هستند. در واقع، از آن برای بیان محال بودن یک اتفاق استفاده میشود.
اجازه دهید معنی هر بخش را سادهتر بیان کنیم:
– “سنگ بارد”: یعنی یک سنگ باردار شود که این یک امر غیرممکن در جهان طبیعت است.
– “زن زاید”: منظور این است که یک زن، فرزند به دنیا بیاورد. این قسمت در کنار دو بخش دیگر قرار میگیرد تا بر غیرعادی بودن وضعیت تأکید کند.
– “سلطان ز در آید”: یعنی پادشاه از در خارج شود. در فرهنگ گذشته، این عبارت کنایه از این داشت که پادشاهان کمتر مانند مردم عادی از درب اصلی خارج میشدند و این کار برای آنها غیرمعمول بود.
در نتیجه، وقتی این سه قسمت کنار هم قرار میگیرند، معنای کلی این میشود: “این اتفاق هرگز نمیافتد، مگر اینکه چیزهای غیرممکن رخ دهند.” در واقع، این مثل میخواهد بگوید که احتمال رخ دادن چنین اتفاقی به اندازهی باردار شدن یک سنگ، یا خارج شدن یک پادشاه از درب اصلی قصر، پایین و غیرممکن است.
در این بخش، به توضیح و مفهوم این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.
ضرب المثل سنگ بارد و زن زاید و سلطان ز در آید
این ضربالمثل قدیمی ایرانی به شکلی طنزآلود به سه اتفاق ناخوشایند اشاره میکند که اگر با هم رخ دهند، زندگی را بسیار سخت میکنند:
سنگ بارد:
وقتی از آسمان سنگ ببارد، نشاندهنده بلایای طبیعی و رویدادهای پیشبینینشده است که گاهی آسیبهای جانی و مالی زیادی به همراه دارد.
زن زاید:
زایمان اگرچه رویدادی خوشایند و مبارک است، اما در گذشته به دلیل نبود امکانات پزشکی و دشواریهای زندگی، برای مادر و نوزاد پرخطر بود و نیاز به مراقبت فراوان داشت.
سلطان ز در آید:
آمدن ناگهانی پادشاه یا حاکم، بهویژه برای بازرسی یا رسیدگی به امور، برای مردم عادی استرسزا و نگرانکننده بود، چون ممکن بود به مجازات یا دردسر بینجامد.
این ضربالمثل در واقع شرایطی را توصیف میکند که چندین مشکل و گرفتاری با هم پیش میآیند و فرد در میان این همه سختی، احساس درماندگی میکند.
نمونهها:
– کشاورزی که در یک سال با بیآبی، هجوم ملخها و بیماری همسرش روبرو شود.
– خانوادهای که در یک روز با سیل، آتشسوزی و تصادف یکی از عزیزانشان مواجه شود.
– کارمندی که در یک هفته اخراج شود، همسایه از او شکایت کند و فرزندش نیز بیمار شود.
– دانشجویی که نزدیک امتحانات، بیمار شود، مشکلات خانوادگی پیدا کند و لپتاپش نیز خراب شود.
– مسافری که در سفر چمدانش گم شود، پروازش تأخیر داشته باشد و ناگهان بیمار شود.
ضربالمثل: قوز بالا قوز
اختصاصی-ندابلاگ
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟