آیا تا به حال شده هنگام استفاده از دریل، متوجه شوید مته آن کند شده و کار آنطور که باید پیش نمیرود؟ معمولاً وقتی مته کند است، ناخودآگاه آن را با فشار بیشتری به سطح میفشارید. این کار ممکن است باعث شکستن مته، عدم دستیابی به نتیجه مطلوب و حتی خطر آسیب دیدن خود شما شود. در مقابل، کار با مته تیز هم راحتتر است و هم ایمنی بیشتری دارد. بنابراین اگر با مشکل کندی مته روبرو شدهاید و راه حل آن را نمیدانید، بهتر است روش تیز کردن آن را یاد بگیرید. در این مطلب از مجله رونیکس، بهترین روش تیز کردن مته را به صورت گام به گام به شما آموزش میدهیم.
رونیکس را بخوانید.
بیشتر بخوانید: انواع مته و قسمت های مختلف آن
انواع روش تیز کردن مته
روشهای مختلفی برای تیز کردن مته وجود دارد که بستگی به ابزارهایی دارد که در دسترس دارید یا میتوانید فراهم کنید. شما آزاد هستید تا با توجه به امکانات و موقعیت خود، یکی از این راهها را انتخاب کنید. ابزارهای مخصوصی مثل دستگاه تیزکن دستی مته، تیزکن سردریلی و همچنین تیزکن برقی مته برای این منظور ساخته شدهاند. علاوه بر این، میتوانید از دستگاه فرز و معمولاً سنگ سنباده رومیزی برای تیز کردن مته کمک بگیرید. هر روشی که انتخاب کنید، با دقت و توجه کافی به نتیجه مطلوب خواهید رسید. بخش بعدی با معرفی روشهای گوناگون تیز کردن مته، شما را در انجام این کار راهنمایی خواهد کرد.
بیشتر بخوانید: انواع مته و قلم رونیکس
آموزش تیز کردن مته با مته تیز کن سر دریلی
مته تیزکن دستی یا سردریلی، یک وسیله کوچک و کاربردی برای تیز کردن متههای چوب و فلز است. این ابزار کمک میکند تا مته شما با زاویهای دقیق و صحیح، دوباره تیز شود. عملکرد آن بر پایه قطعات مکانیکی ساده است. برای کار با این وسیله، باید یک دریل داشته باشید تا قسمت چرخاننده دستگاه را به حرکت درآورد.
در یک سمت دستگاه، یک سوراخ گرد وجود دارد که سه نظام دریل داخل آن قرار میگیرد. در انتهای این سوراخ، یک بخش نرم از جنس پلاستیک یا تفلون تعبیه شده تا نوک سه نظام دریل در آن جای بگیرد. همچنین یک پیچ در ابتدای حفره قرار دارد که با بسته شدن به قسمت جلویی دریل، دستگاه را محکم در جای خود ثابت میکند.
بیشتر بخوانید: ویژگی مته مناسب سوراخکاری استیل چیست؟
این نوع مته تیزکن، دارای چندین جایگاه مختلف برای اندازههای گوناگون مته است. فقط کافی است دستگاه را به دریل متصل کنید تا سنگ ساینده داخل آن بچرخد و متههای کند شده را تیز نماید. معمولاً یک آچار هم همراه این وسیله ارائه میشود تا در صورت نیاز بتوانید سنگ داخل دستگاه را تعویض کنید.
پیشنهاد میکنیم مقاله «راهنمای خرید دریل برقی» را بخوانید.
برای تیز کردن مته با این ابزار، ابتدا باید دستگاه متهتیزکن را به سهنظام دریل وصل کنید. سپس دریل را روشن کرده و دور آن را روی حالت آهسته تنظیم کنید. هنگام تیز کردن، سنگ داخل دستگاه متهتیزکن باید به سمت چپ بچرخد؛ پس باید دریل را روی حالت چرخش به چپ قرار دهید. اگر دریل را روی حالت چرخش به راست تنظیم کنید، مته به جای تیز شدن، بیشتر کند خواهد شد. پس از تیز شدن یک طرف نوک مته، آن را خارج کرده و ۱۸۰ درجه بچرخانید تا طرف دیگر آن نیز به همان شکل تیز شود.
روش تیز کردن مته با مته تیزکن برقی
دستگاه برقی تیزکن مته، کارکردی مشابه با انواع دستی یا دریلدار آن دارد؛ با این تفاوت که در این مدل، یک موتور برقی نیروی لازم برای چرخاندن ابزار را فراهم میکند و دیگر لازم نیست دستگاه را به دریل متصل کنید تا بچرخد. در این سیستم، یک سنگ مخصوص برای تیز کردن مته و یک کلید برای تنظیم جهت چرخش سنگ درون دستگاه قرار داده شده است.
متهتیزکنهای رومیزی برقی در اندازههای گوناگونی تولید میشوند و برای تیز کردن متههای مختلف کاربرد دارند. در استفاده از این دستگاه، محدودیتی از نظر طول مته وجود ندارد. همچنین میتوان زاویهی نوک مته را در این متهتیزکن بهراحتی تنظیم کرد.
راهنمای تیز کردن مته با سنگ رومیزی
اگر در کارگاه خود یک سنگ رومیزی یا چرخ سنباده دارید، میتوانید از آن برای تیز کردن متهها کمک بگیرید. این چرخ معمولاً دو صفحه ساینده در دو طرف خود دارد؛ یک صفحه با دانههای درشت و دیگری با دانههای ریز. اگر متههای شما خیلی کند و بیبر شدهاند، ابتدا از صفحه درشتتر استفاده کنید و پس از شکلدهی اولیه، کار را با صفحه ریزتر کامل کنید.
نکات مهم برای تیزکردن مته
اگر مته به اندازه کافی کند نشده باشد، کار را با یک صفحه نرمتر و دارای دانههای ریزتر آغاز کنید. کار را گام به گام پیش ببرید:
حتماً از عینک محافظ استفاده کنید تا ذرات ریز و پرتابشده از مته در حین کار، به چشمان شما آسیب نرسانند. به هیچ عنوان دستکش نپوشید؛ زیرا ممکن است دستکش به صفحه گیر کند و دست شما را به سمت دستگاه بکشد.
به یاد داشته باشید که از ابزارهایی مانند زاویهسنج، خطکش و کولیس استفاده کنید؛ زیرا در هنگام تیز کردن مته، باید زوایای لبههای برش و نوک آن به درستی تنظیم شوند.
برای آسانتر شدن کار، میتوانید از یک نگهدارنده ساده و دستساز چوبی کمک بگیرید. ابتدا چرخ سنباده را روشن کنید. مته را طوری در دست بگیرید که لبه برنده آن با سنگ فرز تماس پیدا کند.
زاویه بین لبه برش مته و راستای نوک آن باید حدود ۵۸ تا ۶۰ درجه باشد؛ به عبارت دیگر، زاویه کلی بین دو لبه برش مته باید با زاویهسنج، بین ۱۱۸ تا ۱۲۰ درجه تنظیم گردد. پس از تنظیم این زاویه و تراش دادن مته، حتماً آن را با آب سرد خنک کنید. اگر این کار را انجام ندهید، مته آنقدر داغ میشود که قابل نگه داشتن نیست و همچنین زودتر فرسوده خواهد شد.
همین مراحل را با دقت برای لبه برش دوم مته نیز تکرار کنید. بیدقتی در تنظیم دقیق زوایا ممکن است باعث شکستن مته در حین کار شود.
فاصله هر یک از لبههای برش تا نوک مته را اندازه بگیرید. این دو فاصله باید کاملاً برابر باشند. در غیر این صورت، سوراخ ایجاد شده توسط مته از قطر واقعی آن بزرگتر خواهد شد؛ زیرا تنها یکی از لبههای برش با قطعه کار تماس پیدا میکند.
در پایان، با کمک کولیس بررسی کنید که قطر مته با اندازه اسمی آن یکسان باشد. اگر در طول تیز کردن، زوایای دو طرف مته اختلاف زیادی داشت، با استفاده از سنگ سنباده رومیزی آن را اصلاح کنید. در نهایت، با یک سنباده دستی نرم، نوک مته را پرداخت کنید تا هیچ براده اضافی روی آن باقی نماند.
آموزش تیز کردن مته، تضمین کار آسان و ایمن با ابزار
مراقبت درست از ابزارها و قطعات آنها، به اندازه انتخاب و خریدشان اهمیت دارد. اگر به هر دو مورد دقت کنید، بهترین بازدهی را از کارهای فنی خود خواهید گرفت. در این آموزش از مجله رونیکس، روشهای مختلف تیز کردن مته را به صورت گامبهگام برای شما شرح دادهایم. امیدواریم پس از خواندن این مطلب بتوانید به سادگی متههای کند شده را خودتان تیز کنید و در نهایت بهترین نتیجه را از کار با ابزار بگیرید. شما چه روشهای دیگری برای تیز کردن مته میشناسید؟ میتوانید دیدگاههای خود را با ما در همین بخش در میان بگذارید.
سوالات متداول
آیا میتوان از یک میله برای هدایت مته در زمان تیز کردن استفاده کرد؟
بله؛ یک میله مناسب بردارید و آن را با زاویهای حدود ۵۹ درجه به سمت چپ خود تنظیم کنید. از این میله به عنوان تکیهگاه برای نگه داشتن مته استفاده نمایید. هنگام تماس مته با چرخ سنباده، میله را کمی بیشتر به چپ و پایین متمایل کنید و سپس آن را به آرامی در جهت حرکت عقربههای ساعت بچرخانید.
ست مته رونیکس را از کجا تهیه کنیم؟
برای خرید ست مته و دیگر ابزارها، لوازم جانبی و قطعات برند رونیکس میتوانید به فروشگاههای معتبر ابزارفروشی در سراسر کشور مراجعه کنید.
در ادامه، خلاصهای درباره متهها از سایت ابزار صنعت ۲۴ آورده شده است:
“دریل برقی سیمی یا بیسیم شما، نیروی چرخش مته را تأمین میکند، اما این خود مته است که کار اصلی سوراخ کردن سطح مورد نظر را انجام میدهد. چه نیاز به سوراخ کردن دیوار بتنی، فلز یا حتی شیشه داشته باشید.
بعضی فروشگاهها متههای تخصصی را به صورت تکی میفروشند، اما شما میتوانید متهها را به صورت مجموعههای متنوع نیز خریداری کنید. این مجموعهها معمولاً شامل اندازهها و انواع مختلفی هستند که برای کاربردهای گوناگون طراحی شدهاند و به شما کمک میکنند تا طیف وسیعی از پروژهها را انجام دهید.
هنگام انتخاب مته، نوع کار خود را در نظر بگیرید تا مته مناسب آن را پیدا کنید و به دنبال مجموعهای باشید که شامل انواع مورد نیاز شما باشد.
همچنین به یاد داشته باشید که هنگام خرید یک ست مته، باید اندازه چاک دریل خود را بدانید. چاک قسمتی در جلوی دریل است که مته را در جای خود محکم میگیرد.”
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟