خار فنری (Spring Wire) نوعی سیم فولادی است که به شکل صاف یا با پوششی خاص برای ساخت فنر به کار میرود. خار در واقع یک قطعه اتصالدهنده است. این قطعه که معمولاً از جنس آهن است، در طیف گستردهای از کارها، از ساختن کابینت تا ساخت ماهوارههای فضایی، مورد استفاده قرار میگیرد. خارها گونههای مختلفی دارند. از رایجترین انواع این قطعه میتوان به خارهای فنری داخل محور، بیرون محور، خارهای ناخنی، خارهای حلقهای و مانند اینها اشاره کرد. در این مقاله از مجله رونیکس قصد داریم درباره خارهای فنری صحبت کنیم. این خارها برای محکم کردن شفت یا قفل کردن دو قطعه درون آن به کار میروند. این نوع خارها در انگلیسی با نام Circlip شناخته میشوند. خارهای فنری معمولاً در سه گروه اصلی جای میگیرند:
خار فنری ساده
خار فنری مفتولی
خار فنری پولکی
برای بستن یا باز کردن خارهای فنری، معمولاً دو سوراخ در دو سر آن تعبیه شده است. برای آسانی کار در باز و بسته کردن این خارها، از ابزار مخصوصی به نام خاربازکن یا خارجمعکن استفاده میشود.

خار فنری یک قطعه ساده و پرکاربرد است. این قطعه معمولاً از یک مفتول فلزی فنردار ساخته میشود. شکل آن به صورت یک میله با برجستگیهای فنری است. کار اصلی این خار، قفل کردن و نگه داشتن قطعات روی یک محور یا داخل یک سوراخ است. وقتی این خار را در جای خود قرار میدهید، فنرهای آن باعث میشود محکم در جای خود بایستد و از حرکت یا جدا شدن قطعات جلوگیری کند. از این قطعه کوچک و مفید در بسیاری از وسایل مکانیکی و صنعتی استفاده میشود.
ساختار خار فنری چیست؟
به طور کلی، خارهای فنری در انتهای خود دو سوراخ کوچک دارند که برای نگهداری و همچنین برای نصب و تنظیم خار استفاده میشوند. این سوراخها در دو نوع داخلی و بیرونی ساخته میشوند. برای قرار دادن این خارها در محل خود، از ابزاری به نام خارجمعکن استفاده میکنیم. این وسیله کمک میکند تا خار به راحتی داخل شفت یا لوله جای بگیرد. ابزارهایی مثل خاربازکن و خارجمعکن در دسته انبرها قرار میگیرند. این ابزار کاربردی معمولاً یک دسته اهرمی و یک قسمت نوکتیز دارد که در سوراخهای خار قرار میگیرد تا عملیات نصب یا برداشتن آن انجام شود.
| مقاله تفاوت خار جمع کن و خار باز کن را اینجا بخوانید! |
این ابزارها دقیقاً همان کاری را انجام میدهند که نامشان نشان میدهد. به این صورت که وسیلهای به نام خاربازکن، با استفاده از یک اهرم، خار فنری را باز میکند تا بتوان آن را روی محور سوار کرد. ابزار دیگر که خارجمعکن نام دارد، برای فشرده کردن و کوچک کردن قطر خارها به کار میرود تا به راحتی وارد محور شوند.
| برای اطلاع از انواع انبردست همه کاره رونیکس اینجا را کلیک کنید! |
انبر مخصوص جمعآوری و جدا کردن خار، در کنار گونههای مختلف خار موجود است.
آلیاژ و استاندارد خار فنری
ماده اصلی و متداول برای ساخت خارهای فنری، آلیاژی به نام MN65 است. این آلیاژ خاصیت ارتجاعی خوبی دارد و نسبتاً نرم محسوب میشود. البته گاهی اوقات بنا به درخواست مشتری، از آلیاژهای خاص دیگری هم استفاده میشود، مانند خارهای فنری که تماماً از فولاد ساخته میشوند، اما این نوع آلیاژها کاربرد و استفاده رایج و گستردهای ندارند.
مشخصات و استانداردهای مربوط به خار فنری
ویژگیها و معیارهای مربوط به رینگهای فنری معمولاً برای اطمینان از کیفیت و امکان کاربرد آنها در زمینههای گوناگون صنعتی تعریف میشوند. در ادامه به چند مورد از این ویژگیها و استانداردهای کلیدی اشاره میکنیم:
1. قطر و ضخامت
خار فنری در اندازههای گوناگونی از نظر قطر و کلفتی ساخته میشود. انتخاب این اندازهها معمولاً مطابق با درخواست خریدار و بر پایه استانداردهای تعیینشده انجام میگیرد.
2. جنس و ترکیب فولاد
خار فنری از فولاد ساخته میشود. نوع و ترکیب این فولاد اغلب بر پایه قوانین و استانداردهای داخلی یا جهانی مشخص میگردد. در بیشتر موارد، برای تولید این نوع خار، از فولادهای کربنی بهره میبرند که میزان کربن و همچنین عناصری مانند سیلیسیم و منگنز در آنها متفاوت است.
3. خواص مکانیکی
ویژگیهای کلیدی که برای یک فنر خار بررسی میشود، شامل استحکام تسلیم، استحکام کششی و میزان کشیدگی آن است. این مشخصات را میتوان بر پایه استانداردهای معتبر جهانی مانند استاندارد ASTM آمریکا یا استاندارد DIN آلمان اندازهگیری و تعیین کرد.
4. روش تولید
خار فنری عموماً به دو روش مختلف ساخته میشود: روش کشیدن مفتول یا روش ریختن و قالبگیری. هر دوی این شیوهها به عنوان روشهای استاندارد و قابل قبول برای تولید خار فنری شناخته میشوند.
5. استانداردها
استانداردهای شناختهشدهای برای سیم فنر وجود دارند. از جمله این استانداردها میتوان به ASTM A227 اشاره کرد که برای فنرهای ساختهشده از سیمهای کشیدهشده یا آبکاریشده با نیکل به کار میرود. استاندارد ASTM A228 هم برای فنرهای سخت و پرکاربرد استفاده میشود. علاوه بر این، استانداردهای اروپایی مانند DIN EN 10270-1 و DIN EN 10270-2 برای فنرهای کششی وجود دارند. استاندارد BS EN 10270-1 نیز برای فنرهای کششی و فنرهای تعلیق مورد استفاده قرار میگیرد.

جعبه ابزار رونیکس، همراه با مجموعهای از میخهای فنری در اندازههای گوناگون است.
ابزارآلات رونیکس؛ مطمئن در انتخاب
مشخصات و استانداردهای خار فنری میتواند بر اساس کاربرد و حوزه صنعتی تغییر کند. به همین دلیل، هنگام خرید و به کارگیری این قطعه، ضروری است به استانداردها و ویژگیهای فنی تعریفشده برای صنعت خود دقت کنید و آن را تنها از تولیدکنندگان و فروشندگان معتبر تهیه نمایید. اگر در زمینه تأسیسات یا صنایعی فعالیت دارید که از قطعاتی مانند انواع خار، به ویژه خار فنری، استفاده میکنند، توصیه میشود از ابزارهای تخصصی مانند خاربازکن و خارجمعکن رونیکس بهره ببرید. رونیکس با استفاده از پیشرفتهترین فناوریهای روز، ابزارهایی مطابق با نیازهای بازار و مصرفکننده طراحی و تولید میکند.
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟
