مته یک وسیله پرکاربرد برای ایجاد سوراخ در مواد مختلف است. اندازه متهها بسیار متنوع است، از متههای بسیار ریز گرفته تا متههای بزرگ و صنعتی. یکی از اتفاقات رایج در زمان کار با مته، شکستن آن است.
در این نوشته قصد داریم دلایل شکسته شدن مته را بررسی کنیم و راههای پیشگیری از آن را بیاموزیم.
رونیکس را بخوانید.
مته چیست؟
مته یکی از ابزارهای اصلی برای سوراخ کردن سطوح مختلف است. این قطعه معمولاً روی دستگاه دریل بسته میشود و کار ایجاد سوراخ را انجام میدهد. متهها بسته به کاری که انجام میدهند و جنسی که روی آن کار میکنند، انواع گوناگونی دارند؛ مانند مته ساده، مته مخروطی، مته گردبر، مته دو فلزی، مته برگی، مته خزینه و غیره.
داستان اختراع و ساخت مته، به روایت سایت نجار کوچک، بسیار جالب است:
„تاریخچه مته و ظهور آن به سال های ۱۷۸۰ الی ۱۷۹۰ میلادی در کشور انگلیس به وقوع پیوست، اولین مته ها بیشتر به منظور سوراخ کردن چوب ها مورد استفاده قرار می گرفت و در زمان های بعد برای سوراخ کردن فلزات نیز مورد استفاده قرار گرفت .
گفتنی است پیدایش این نوع از ابزار به دوران ما قبل تاریخ باز می گردد به این صورت که انسان های اولیه برای ایجاد سوراخ و آتش از سنگی نوک تیز استفاده می کردند .
در همان سال ها ی اختراع مته های اولیه تحرکاتی برای ابداع انواع دیگر مته ها در کشور آلمان مشاهده شد، با این صورت که آقای جیووانی مارتیگنونی با استفاده از نمونه هایی که برادرش ار آمریکا برایش آورده بود موفق به تولید نمونه های نهایی مته های مارپیچ به منظور استفاده در صنایع فلزی گردید .
همچنین در سال های بعد از این فعالیت ها شرکت “تویست دریل” در کشور آمریکا تاسیس و مته های مارپیچ را به صورت انبوه تولید و به دست مشتریان رساند .
در حال حاضر دو نوع مته در بازار یافت می شود که به مته های ساقه گرد و مته های شیار دار تقسیم می شوند که مته های شیار دار نیز به لحاظ تعداد شیار به انواع مختلف دیگیری اجمله SDS Max ، SDS Plus و … تقسیم می شوند.“
دلیل شکستن مته چیست؟
همانطور که در ابتدای این نوشته اشاره کردیم، مته ممکن است در حین کار بشکند و این اتفاق میتواند علتهای گوناگونی داشته باشد. در این مقاله قصد داریم هر یک از این دلایل را به طور جداگانه بررسی کنیم و روشهای مفید برای پیشگیری از شکستن مته را با شما در میان بگذاریم.
علت شکستن مته و انتخاب ابزار نادرست
یکی از اصلیترین و سادهترین دلایل شکستن مته، انتخاب نادرست ابزار است. متهها در گونههای گوناگونی ساخته میشوند. این دستهبندی بر پایهی کاری که باید انجام دهند و جنسی که از آن ساخته شدهاند انجام میگیرد.
برای مطالعه بیشتر، به انواع الکترود جوشکاری؛ جدول، مشخصات و کاربرد انواع سیم جوش سری سر بزنید.
اگر متهی مناسبی برای کار خود برندارید، بدون شک ابزارتان آسیب خواهد دید. به عنوان مثال، رونیکس که به عنوان یکی از پرمدلترین برندهای بازار ابزار شناخته میشود، گونههای مختلفی از مته را تولید و به فروش میرساند.

مته برگای رونیکس
مته برگای رونیکس با شماره کالای RH-5320، از فولاد سختشده ساخته شده است. این مته با قطر ۲۰ میلیمتر، امکان ایجاد سوراخهای بسیار دقیق را برای شما فراهم میکند. این محصول بهطور ویژه برای سوراخ کردن چوب طراحی شده است.
در صورت استفاده از این مته برای مواد دیگری مانند فلز یا پلاستیک، احتمال آسیبدیدگی و خطر برای کاربر وجود دارد.
بنابراین پیش از خرید، بهتر است درباره کاربردهای مختلف متهها اطلاعات کافی به دست آورید یا هنگام خرید از راهنمایی فروشنده استفاده کنید. اگر نیاز به مشاوره تخصصی برای انتخاب ابزار دارید، میتوانید با شماره تلفن ۰۲۱-۶۴۹۷ تماس بگیرید.
کارشناسان رونیکس با در نظر گرفتن نیاز شما، ابزار مناسب را پیشنهاد خواهند داد. این مشاوره برای خرید، کاملاً رایگان است.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً چطور ماساژور به کاهش استرس و بهتر شدن حال روان کمک میکند؟ را بخوانید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله رنگ کلاه ایمنی؛ راهنمای استاندارد در صنایع برق، ساختمان و پتروشیمی مراجعه کنید.
دلیل شکستن مته و جنس بیکیفیت
انتخاب وسیله درست برای هر کاری، اولین قدم مهم است. بعد از آن باید سراغ برندی بروید که از خوبی و مرغوبیت محصولاتش مطمئن هستید.
یکی از چیزهایی که باعث میشود مته موقع کار بشکند، جنس نامرغوب آن است. شرکتهای زیادی متههای مختلفی میسازند و پیدا کردن یک جنس خوب، برای بسیاری از خریداران سخت شده است.
وقت خرید مته، خیلی مهم است که به مادهای که از آن ساخته شده و کیفیت ساختش دقت کنید. مثلاً اگر میخواهید روی بتن سوراخکاری کنید و به دنبال متهای قوی و باکیفیت هستید، مته چهار شیار رونیکس با کد آیتم RH-5001 میتواند گزینه مناسبی برای شما باشد.

مته چهار شیار رونیکس
مته چهار شیار رونیکس با مدل RH-5001 و اندازه ۱۱۰ در ۶ میلیمتر، از مواد اولیه مرغوب تولید شده و بدنه آن از فولاد مقاوم ساخته شده است. این مته با داشتن شیارهای مارپیچی و دقیق، گزینه مناسبی برای ایجاد سوراخ در بتن، سنگ و دیگر مصالح ساختمانی است.
یکی از ویژگیهای بارز این مته، نوک آن است که از جنس کاربید تنگستن میباشد. این مته تحت فرآیند سختکاری در دمای بالا قرار گرفته تا سرعت و دقت کار شما هنگام سوراخکاری افزایش یابد.
رونیکس که به عنوان یکی از پرمحصولترین برندهای ابزار در ایران شناخته میشود، در ساخت این مته به تمام جزئیات توجه کرده است. استفاده از مواد با کیفیت بالا، تنها بخشی از فرآیند تولید یک مته کارآمد و بادوام است.
بیشتر بخوانید: انواع مته و قسمت های مختلف آن
علت شکستن مته و سرعت بالا
شاید خیلیها فکر کنند کار با دریل ساده است. فقط کافی است مته را در جای خود قرار دهند و دکمه دستگاه را بفشارند! اما واقعیت این نیست. مهارت در کار با دریل نیاز به تمرین و آگاهی دارد.
یکی از نکات کلیدی هنگام سوراخ کردن، انتخاب سرعت درست برای دریل است. این سرعت مناسب به خود دستگاه، نوع مته و همچنین جنس مادهای که میخواهید در آن سوراخ ایجاد کنید، بستگی دارد.
اگر سرعت دریل را بیشتر از حد لازم افزایش دهید، احتمال شکستن مته زیاد میشود.
در صورت علاقهمندی، مطلب صفر تا صد چاقوی باغبانی؛ از انواع تا بهترینهای موجود در بازار ابزار ایران را از دست ندهید.
برای جلوگیری از این اتفاق، بهتر است راهنمای روی جعبه مته و دفترچه راهنمای دریل را با دقت بخوانید.

افزایش دما علت شکستن مته
بین کیفیت سوراخکاری و دما، یک رابطه معکوس وجود دارد. به این معنی که با افزایش دما، کیفیت کار کاهش مییابد. البته مقداری گرم شدن در محل سوراخ، امری طبیعی است، اما اگر این گرما از حد معمول فراتر برود، ممکن است باعث شکستن مته شود.
برای جلوگیری از گرمای زیاد و مشکلات ناشی از آن، بهتر است هنگام سوراخکاری از مواد روانکننده استفاده کنید. این مواد مخصوص، در بازار موجود هستند. برخی افراد نیز برای این کار، از ترکیب آب و صابون به عنوان روانکننده کمک میگیرند.
اموزش جلوگیری از شکستن مته و انتخاب زاویه درست
انتخاب زاویه مناسب برای سوراخکاری، نقش مهمی در جلوگیری از شکستن مته دارد. هنگام کار باید با توجه به جنس مادهای که میخواهید سوراخ کنید، قطر دریل و همچنین جنس مته، زاویه صحیحی را انتخاب نمایید. تعیین این زاویه مناسب، علاوه بر موارد فنی، به مهارت و تجربه شخصی که کار را انجام میدهد نیز وابسته است.
براده برداری مناسب برای محافظت از مته
یکی از علتهای شکستن مته به ویژه هنگام سوراخ کردن فلزات، خارج نشدن صحیح برادهها است. شیارهای مارپیچ روی مته دقیقاً برای همین کار طراحی شدهاند. هرچه عمق این شیارها بیشتر باشد، خروج برادهها در حین کار راحتتر و بهتر انجام میشود.
اما اگر برادهها به خوبی خارج نشوند، ممکن است مته درون قطعه گیر کند و بشکند.

مته رونیکس مدل RH-5007
به عنوان نمونه، مته ۴ شیار رونیکس مدل RH-5007 از بدنهای فولادی ساخته شده که بسیار محکم و بادوام است و میتواند کارهای سنگین را به خوبی انجام دهد. طراحی شیارهای مارپیچ و دقیق این مته باعث میشود تا کار با آن سریعتر و با دقت بیشتری انجام شود.
افزایش بیش از حد نیرو دلیل شکستن مته
هنگام سوراخکاری، فرد باید به دریل فشار وارد کند. این فشار باید با نوع کار، توان دریل و مته هماهنگ باشد. یکی از نکات مهم برای جلوگیری از شکستن مته، کنترل دقیق همین فشار در حین کار است.
برای حل این موضوع، بهتر است از ابتدا راه درست را انتخاب کنیم. اگر روی مواد سخت مانند سنگ یا بتن کار میکنید، بهتر است از دریل چکشی استفاده کنید. این نوع دریلها علاوه بر چرخش، ضربههای کوچک و پشت سر هم هم وارد میکنند و کار را آسانتر مینمایند.
به عنوان مثال، دریل چکشی رونیکس مدل ۲۲۵۰ یکی از قدرتمندترین مدلهای این برند است. این دریل موتور صنعتی و بادوام ۸۵۰ واتی دارد، طراحی راحت و بدنه خوشدستی دارد و با کیفیت بسیار بالا ساخته شده است. میتوان از آن هم برای سوراخکاری عادی و هم برای حالت چکشی استفاده کرد. موتور قوی آن ۳۰۰۰ دور در دقیقه سرعت دارد و به راحتی در مواد سخت مانند چوب، فلز و بتن نفوذ میکند. این ویژگیها، آن را به یک دریل چکشی ویژه تبدیل کرده است.

دریل رونیکس مدل ۲۲۵۰ یک ابزار قدرتمند و قابل اعتماد برای سوراخکاری و کارهای مشابه است. این دریل با طراحی مناسب و وزن متعادل، کار با آن را برای مدتزمان طولانی راحت میکند. موتور قدرتمند آن میتواند به خوبی با سطوح سخت مانند بتن، آجر یا فلز کار کند.
این مدل معمولاً دارای قابلیت چکش نیز هست که برای سوراخکاری در مصالح ساختمانی بسیار مفید است. سرعت و گشتاور آن قابل تنظیم است تا برای مواد مختلف و اندازههای گوناگون سوراخ مناسب باشد. دستهی آن به گونهای طراحی شده که به کاربر اجازه میدهد کنترل خوبی روی ابزار داشته باشد.
دریل رونیکس ۲۲۵۰ برای استفادههای حرفهای در کارگاهها و همچنین پروژههای خانگی گزینهی مناسبی به شمار میرود.
کند شدن مته
یکی دیگر از دلایلی که باعث میشود مته در حین کار بشکند، کند شدن نوک آن است. باید در نظر داشت که هر متهای، بدون توجه به ظرفیت و کیفیت ساختش، یک عمر مفید مشخص دارد. اگر نوک مته به اندازه کافی تیز و مقاوم نباشد، به دلیل فشار زیادی که برای انجام کار به آن وارد میشود، احتمال شکستن آن افزایش مییابد.
بیشتر بخوانید: ۰ تا ۱۰۰ معرفی انواع رولپلاک + کاربرد
مته را درست جا بیاندازید!
پیش از شروع سوراخکاری، باید مته را به شکل صحیح درون سهنظام قرار دهید و محکم کنید. حتماً پیش از روشن کردن دستگاه دریل، بررسی کنید که مته کاملاً در جای خود محکم شده باشد. اگر مته به خوبی در سهنظام بسته نشود، احتمال شکستن آن بسیار زیاد میشود.
رونیکس سازنده متههای باکیفیت
هنگام انتخاب مته، نکته کلیدی و اولویت اول، توجه به نام تجاری و برند سازنده آن است. در میان برندهای موجود، رونیکس به عنوان یکی از گستردهترین و متنوعترین برندها در بازار ابزار شناخته میشود. این شرکت، انواع مختلفی از متههای قدرتمند، با کیفیت و مناسب برای کاربردهای گوناگون را تولید میکند.
متههای رونیکس، مانند سایر محصولات این شرکت، مطابق با استانداردهای کیفیتی جهانی طراحی و ساخته شدهاند و میتوانند به خوبی پاسخگوی نیازهای مختلف کاربران باشند.
سوالات متداول
مهمترین دلیل شکستن مته در حین کار چیست؟
شکستن مته میتواند علتهای مختلفی داشته باشد. از اصلیترین این دلایل میتوان به مواردی مثل مرغوب نبودن جنس مته، وارد کردن فشار خیلی زیاد، استفاده نکردن از روغن یا ماده خنککننده، گرمای بیش از حد و کند شدن لبه مته اشاره کرد.
آیا بین نوع دریل و انتخاب مته ارتباطی هست؟
قطعاً بله. متهها باید با توجه به نوع کاری که میخواهید انجام دهید و همچنین نوع دریلی که دارید، انتخاب شوند. اگر به این دو نکته توجه نکنید، ممکن است مته بشکند یا حتی باعث بروز حوادث ناگوار شود.
روانکننده چه نقشی در کارکرد دریل و مته ایفا میکند؟
وقتی در حال سوراخ کردن چیزی هستید، مته گرم میشود. این گرما باعث میشود مته به خوبی کار نکند و اگر خیلی داغ شود، ممکن است بشکند. استفاده از روانکننده یا خنککننده، اصطکاک و حرارت را کم میکند. در نتیجه هم مته بهتر کار میکند و هم از شکستن آن جلوگیری میشود.
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟
