بعضی از سازها آنقدر به هم شبیه هستند که تشخیص دادنشان از یکدیگر سخت میشود. این شباهت ممکن است در شکل ساز، صدای آن یا روش نواختن آن باشد. قیچک و کمانچه هم دو نمونه از این سازها هستند که هر دو از دسته سازهای زهی-آرشهای به شمار میروند. بزرگترین نقطه اشتراک این دو ساز، شیوه نواختن آنهاست. نوازنده در هر دو حالت، در حالت نشسته ساز را روی پا قرار میدهد، با دست راست آرشه را به حرکت درمیآورد و با انگشتان دست چپ روی دسته ساز، نتهای مختلف را اجرا میکند. برای خیلی از افراد این پرسش پیش میآید که پس چه تفاوتهایی بین قیچک و کمانچه وجود دارد؟ در این نوشته از وبلاگ ندابلاگ، به شش مورد از این تفاوتها اشاره خواهیم کرد.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه گروه موسیقی رستاک.
تفاوت های قیچک و کمانچه
１. نحوه نواختن
با این که در نگاه اول، روش نواختن قیچک و کمانچه شبیه به هم به نظر میرسد، اما یک تفاوت اصلی بین آنها وجود دارد. کمانچه روی یک پای نوازنده قرار میگیرد و نواخته میشود؛ در حالی که قیچک باید در فاصله بین دو پای نوازنده قرار گیرد.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب بیوگرافی بابک بیات را بخوانید.
２. کوک سیمها
سیمهای ساز کمانچه معمولاً با فاصلههای چهارم یا پنجم کوک میشوند. اما در مورد ساز قیچک، کوک سیمها به صورت فاصلههای پنجمِ پایینرونده است. همچنین، سیمهای سوم و چهارم قیچک، بسته به دستگاه یا مقامی که نواخته میشود، ممکن است تغییر کوک بدهند.
３. کاسه طنینی
کاسه طنیندار قیچک شکلی شبیه به یک کره توخالی دارد که قسمت بالای آن باز است. این کاسه معمولاً از چوب درختان گردو، افرا و توت ساخته میشود. روی سطح جلویی کاسه، دو گودی دیده میشود؛ یکی کوچک و دیگری بزرگ. پوست ساز دقیقاً روی گودی کوچک قرار میگیرد و کشیده میشود. جنس این کاسه هم در بیشتر موارد از چوب گردو است.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً آیا تاریخچه ساخت سرود ای ایران را میدانید؟ را بخوانید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله ۱۰ ساز سخت موسیقی از لحاظ یادگیری کدامند؟ مراجعه کنید.
در صورت علاقهمندی، مطلب بیوگرافی احمد پژمان | اولین آهنگسازی که اُپرایش روی صحنه رفت! را از دست ندهید.
４. پوست
یک تفاوت مهم بین سازهای قیچک و کمانچه در نوع پوستی است که روی آنها کشیده میشود. برای کمانچه معمولاً از پوست حیواناتی مانند آهو، بره یا بز استفاده میکنند. در مقابل، پوست به کار رفته در قیچک اغلب از آهو یا گوسفند تهیه میشود.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله ژانر موسیقی به چه معناست ؟ مراجعه کنید.
５. کلید نت نویسی
نتنویسی برای کمانچه با کلید سل انجام میشود، اما باید توجه داشت که صدای واقعی آن یک پرده از سازهای مضرابی مانند تار بالاتر است. برای قیچک معمولی و قیچک آلتو نیز از کلید سل استفاده میشود. در مقابل، قیچک باس با کلید فا خط چهارم نوشته میشود.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره استاد همایون خرم که بود؟ بیابید.
مقاله محبوب ترین سازها برای کودکان حاوی اطلاعات جامعی است.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً آشنایی با ژانرهای محبوب موسیقی را بخوانید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً بیوگرافی هاوارد شور | آهنگ ساز ارباب حلقهها، سکوت برهها، هابیت را بخوانید.
６. سرپنجه
سر کمانچه به شکل خمیده است؛ در حالی که در انتهای دسته قیچک، بخشی به نام صراحی قرار دارد.
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟