معرفی ساز یوکللی یا اوکله له

گیتار یکی از سازهای پرطرفدار در میان دوستداران موسیقی است. یکی از علت‌های این محبوبیت، تنوع بسیار بالای این ساز در مدل‌ها و شیوه‌های نواختن آن است. احتمالاً گیتارهای کوچکی را دیده‌اید که تنها چهار سیم دارند. این گیتارها در بسیاری از فروشگاه‌های موسیقی با رنگ‌های جذاب و زیبا به فروش می‌رسند. به این گیتارهای کوچک، یوکللی یا در زبان فارسی اوکله‌له گفته می‌شود. در این بخش از وبلاگ ندابلاگ، بیشتر با ساز یوکللی یا همان گیتار کوچک آشنا می‌شویم.

در بزرگ ترین قرعه کشی های ایران شرکت کنید!

در صورت علاقه‌مندی، مطلب آشنایی با سید جواد ذبیحی را از دست ندهید.

معرفی ساز یوکللی ( گیتار کوچک )

یوکللی که به آن گیتار کوچک هم می‌گویند، در زبان انگلیسی Ukulele نام دارد. این نام از واژه هاوایی‌ای “اوکو-له-له” گرفته شده است. این ساز از دسته سازهای زهی است و در واقع نوعی گیتار کوچک محسوب می‌شود.

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه رپ بتل چیست ؟.

ریشه یوکللی به قرن نوزدهم برمی‌گردد. در آن زمان پرتغالی‌ها گیتار را به هاوایی آوردند و مردم آن منطقه، شکل و شمایل مخصوص به خود را از این ساز ساختند که یوکللی نام گرفت. این ساز در آغاز قرن بیستم در آمریکا بسیار پرطرفدار شد و سپس از آنجا به سراسر جهان راه پیدا کرد.

توصیه می‌شود به مطالعه مقاله هر آنچه باید درباره سیم های پیانو بدانید! ادامه دهید.

سازی برای همه سبک ها

یوکللی سازی است که کاربردهای گسترده‌ای دارد و در سبک‌های موسیقی گوناگونی مانند جاز، کانتری، پاپ و راک از آن استفاده می‌شود. همچنین، بسیاری از نوازندگان سیار یا خیابانی، یوکللی را برای نواختن انتخاب می‌کنند چون به راحتی قابل حمل است و اندازه کوچک آن باعث می‌شود تا نظر دیگران را به سادگی جلب کند.

اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً وحید ابوالقاسمی مدرس آواز سنتی ایرانی را بخوانید.

کوک یوکللی

ساده‌ترین و پرکاربردترین روش برای کوک کردن ساز یوکللی، تنظیم سیم‌های آن به نت‌های سل، دو، می و لا است. سیم‌های این ساز می‌توانند از جنس‌های مختلفی مانند فلوئوروکربن، تیتانیوم، نایلون، آهن یا استیل ساخته شده باشند.

توصیه می‌شود به مطالعه مقاله رضا نعیمی | مدرس کاخن، هنگ‌درام و درامز ادامه دهید.

شکل ظاهری یوکللی

این ساز چهار رشته دارد و معمولاً از چوب ساخته می‌شود. از لحاظ شکل، شبیه یک گیتار کوچک به نظر می‌رسد.

صدای مخصوص یوکللی به سرعت شنونده را به یاد آب‌وهوای گرم و مناطق استوایی می‌اندازد. این ساز به خاطر خصوصیات ویژه‌اش مانند ابعاد کوچک، سبکی، سادگی در یادگیری و شکل زیبایش، در بسیاری از کشورهای جهان بسیار پرطرفدار شده است. نوازندگان با یوکللی قطعات موسیقی گوناگون و در سبک‌های مختلف را اجرا می‌کنند.

تاریخچه‌ یوکللی

این ساز بیشتر با موسیقی هاوایی معروف است. نام آن، یوکللی، به معنای «پرش کَک» است. به نظر می‌رسد این نام به خاطر حرکت تند و چابک انگشتان نوازنده روی سیم‌ها انتخاب شده که شبیه به جهش یک حشره کوچک است. برخی داستان‌ها هم می‌گویند این نام در اصل لقب «ادوارد ویلیام پرویس» بوده؛ یکی از نزدیکان پادشاه هاوایی که به خاطر جثه کوچک، حرکات شاد و البته استعدادش در نواختن این ساز، به این نام خوانده می‌شد.

یوکللی در دهه ۱۸۸۰ میلادی پدید آمد. طراحی آن از سازهای کوچک شبیه گیتار که ریشه پرتغالی داشتند، مانند ماشتی، کاواکینیو، تیمپل و راخائو الهام گرفته شده است. این سازها را مهاجران پرتغالی که از مناطق مادیرا و کیپ ورد به هاوایی آمده بودند، با خود آوردند.

به طور خاص، سه مهاجر که پیشه‌شان نجاری و ساخت کابینت بود — به نام‌های منوئل نانز، خوزه دو اسپیریتو سانتو و آگوستو دایا — به عنوان نخستین سازندگان یوکللی شناخته می‌شوند. دو هفته پس از پیاده شدن این مهاجران از کشتی معروف «اس‌اس راونسکارگ»، یک روزنامه محلی در هاوایی گزارش داد: «مهاجرانی از مادیرای پرتغال به تازگی وارد شده‌اند و شب‌ها با اجرای موسیقی در خیابان، مردم را سرگرم و شاد می‌کنند.»

در این مقاله بیوگرافی هنگامه اخوان اطلاعات مفیدی آمده است.

اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً قدیمی ترین ساز دنیا | فلوت نئاندرتال را بخوانید.

کالاکائوآ پادشاه هاواییو هلاقمند به یوکللی

برای درک تاریخچه رشد ساز یوکللی، نقش پادشاهان هاوایی بسیار کلیدی است. پادشاه کالاکائوآ از طرفداران این ساز بود و با حمایت‌های خود باعث شد یوکللی به بخشی از موسیقی هاوایی تبدیل شود. این ساز حتی در محافل و مراسم رسمی دربار نیز نواخته می‌شد.
از پیشگامان ساخت یوکللی در هاوایی، خانواده «کاماکا یوکللی» بودند که کسب‌وکارشان را ساموئل کاماکا بنیان گذاشت.
ساموئل کاماکا در ابتدا نزد منوئل نانز، یکی از مهاجران پرتغالی در هاوایی، آموزش دید. پس از آن، در سال ۱۹۱۶ اولین فروشگاه خود را در زیرزمین خانه‌اش افتتاح کرد و نام آن را «یوکللی کاماکا و محصولات گیتار» گذاشت.

سایزها و مدل‌های مختلف یوکللی

یوکللی در اندازه‌ها و طرح‌های گوناگونی تولید می‌شود. برای انتخاب سایز مناسب، دو مورد اصلی را باید در نظر گرفت: فاصله‌ی سیم‌ها از پل تا شیطانک، و درازای کلی ساز از بالای دسته تا انتهای بدنه. اندازه‌ی یوکللی روی وزن آن و همچنین روی پُری و گرمی صدایش تأثیر مستقیم دارد. معمولاً هرچه یوکللی بزرگ‌تر باشد، وزن آن بیشتر است، صدایش پُرحجم‌تر و گرم‌تر می‌شود و قیمت آن نیز بالاتر می‌رود.

سایزهای یوکللی

یوکللی در چهار اندازه اصلی ساخته می‌شود:

برای یادگیری پیشرفته، به معرفی ۵ تا از بهترین پیانیست های دنیا! مراجعه کنید.

سوپرانو
کنسرت
تنور
باریتون

علاوه بر این چهار اندازه معمول، سه اندازه دیگر به نام‌های پاکت (جیبی)، باس و کنترباس نیز وجود دارد که کمتر متداول هستند. یوکللی سوپرانو که اغلب به عنوان یوکللی استاندارد هاوایی شناخته می‌شود، پس از مدل‌های پاکت و سوپرانینو، کوچک‌ترین نوع یوکللی است.
یوکللی کنسرت در دهه ۱۹۲۰ میلادی به عنوان نسخه پیشرفته‌تری از سوپرانو طراحی شد. این مدل کمی بزرگ‌تر از سوپرانو است و صدایی رساتر و غنی‌تر تولید می‌کند. مدت کوتاهی پس از آن، یوکللی تنور معرفی شد که از کنسرت بزرگ‌تر است و صدای آن نیز حجم بیشتری دارد. مدل باریتون در دهه ۱۹۴۰ به جمع این سازها اضافه شد و در نهایت، یوکللی‌های کنترباس و باس نیز به ترتیب در سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۴ به عنوان نمونه‌های جدیدتر این ساز معرفی شدند.