فرانتس اشمل، نوازنده بی بدیل سازدهنی

فرانتس اشمل، نوازنده سرشناس سازدهنی، اهل کشور اتریش است. او به‌ویژه در نواختن سازدهنی کروماتیک، مهارتی فوق‌العاده دارد و نامش در میان برجسته‌ترین هنرمندان این حوزه به چشم می‌خورد. در ادامه این نوشته، با این موزیسین مهم و آثارش بیشتر آشنا خواهید شد.

در بزرگ ترین قرعه کشی های ایران شرکت کنید!

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه منظور از اورتور در موسیقی چیست؟.

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه زندگینامه مهران روحانی،آهنگساز برجسته ایرانی.

در این مقاله آشنایی با ساز خوش آهنگ و قدیمی فاگوت اطلاعات مفیدی آمده است.

اگر به این موضوع علاقه دارید، صفر تا صد روانشناسی موسیقی! را از دست ندهید.

فرانتس اشمل

فرانز اشمل یک تحول بزرگ در دنیای سازدهنی به وجود آورد. هنر او به نوازندگانی تعلق دارد که همواره باور داشتند و دارند که می‌توان با سازدهنی موسیقی کلاسیک نواخت.

او اولین بار در شش‌سالگی، به همراه دو برادر بزرگ‌ترش، بدون معلم و به صورت خودآموز شروع به نواختن کرد. سپس در هشت‌سالگی وارد مدرسه موسیقی شد. اشمل با کنار گذاشتن روش‌های قدیمی، روش نوینی برای نواختن ابداع کرد که اجرای سخت‌ترین قطعات موسیقی، حتی آن‌هایی که غیرممکن به نظر می‌رسیدند، را ممکن ساخت.

مهارت فوق‌العاده او در نوازندگی، تنها به دلیل استعداد ذاتی نیست، بلکه حاصل سال‌ها تلاش بی‌وقفه، تمرین مداوم و تجربه‌های بسیار اوست. او سازدهنی کروماتیک را سازی پرامکانات می‌داند و باور دارد که این ساز می‌تواند جایگاه والاتری در موسیقی کلاسیک پیدا کند. او این باور را با مهارت خارق‌العاده‌اش در نوازندگی، در عمل به همه ثابت کرده است.

زندگی نامه فرانز اشمل

فرانز اشمل در فوریه سال ۱۹۴۴ در کشور اتریش به دنیا آمد. او از شش سالگی، به همراه برادرانش، بدون معلم و به صورت خودآموز شروع به نواختن سازدهنی کرد. در هشت سالگی وارد مدرسهٔ موسیقی شد و در آنجا آکاردئون و گیتار نیز آموخت.

در سال ۱۹۶۵ به طور ناگهانی سازدهنی را کنار گذاشت و ترجیح داد روی شغلش به عنوان تعمیرکار در شرکت راه‌آهن اتریش تمرکز کند. پس از این که با همسر دومش، بریجیتا، آشنا شد، او که در تمام مراحل زندگی حامی فرانز بود، با تشویق‌های فراوانش باعث شد فرانز دوباره به نوازندگی بازگردد. این بار او با نگرش تازه‌ای به موسیقی نگاه کرد. پشتکار زیاد و ارادهٔ محکمش باعث شد به سرعت پیشرفت کند و مراحل موفقیت را یکی پس از دیگری طی کند.

برای مطالعه بیشتر، به ساز گوژنگ ساز سنتی چین و آسیای شرقی سری سر بزنید.

از سال ۱۹۸۹ که با جیمز مودی (James Moody) آشنا شد، زندگی هنری فرانز وارد فصل تازه‌ای شد.
جیمز مودی آهنگ‌ساز، رهبر ارکستر و نوازنده‌ای اهل انگلستان بود که پیش از فرانز، با نوازنده‌ی سازدهنی دیگری به نام تامی ریلی (Tommy Reilly) همکاری می‌کرد.
اما وقتی که نوازندگی فرانز اشمل را شنید، با شگفتی به او گفت: ” به نظر می رسد از یک کره دیگر آمده باشی، شیوه نوازندگی ات مافوق تصور است ! ”

فرانز به تلاش خود ادامه داد و هدفش این بود که محدودیت‌های سازدهنی را از بین ببرد. او در نواختن این ساز به پیشرفت بسیار بزرگی دست یافت.
صدایی که از سازدهنی او بیرون می‌آمد، باورنکردنی بود و تا آن زمان کسی چنین صدایی از این ساز نشنیده بود. مهم‌ترین هدف فرانز در نوازندگی، غلبه بر محدودیت‌های سازدهنی بود.

برای گسترش دانش خود، به مقاله گیتار یا سه تار؟ کدام برای من مناسب است؟ سر بزنید.

ویژگی اشمل در نواختن سازدهنی

برخلاف دیگر نوازندگان که با حرکت دست‌هایشان صدای لرزان و ویبراتو ایجاد می‌کردند، او این کار را با زبانش انجام می‌داد. فرانز اشمل با نواختن آهنگ‌هایی که حتی بهترین نوازندگان سازدهنی در آن زمان، اجرای آن‌ها را غیرممکن می‌دانستند، مشهور شد.

مقاله آشنایی با انواع صدای زنان حاوی اطلاعات جامعی است.

او هر روز چهار ساعت تمرین می‌کرد و در سال ۱۹۸۹ توانست اولین آلبوم خود به نام “Zigeunerweisen” را منتشر کند. فرانز پس از آن، زمان تمرینش را افزایش داد و تقریباً شش ساعت در روز را به تمرین اختصاص داد. در سال ۱۹۹۴، دومین آلبوم خود با نام “Fantasia Baroque” را به بازار عرضه کرد. علاوه بر جیمز مودی، آهنگسازان سرشناس دیگری نیز قطعات مختلفی برای او ساخته‌اند.

در سال ۲۰۰۰، او سومین اثر خود با عنوان “سازدهنی کلاسیک، بخش اول Classic Harmonica Vol 1” را منتشر کرد.

افتخارات اشمل

در دنیای موسیقی، او را نوازنده‌ای می‌دانند که قطعاتی با سازدهنی اجرا کرده که هیچ‌کس جز او قادر به نواختن آن‌ها نبوده است.
او در ۲۷ فوریه سال ۲۰۰۳ در شهر St. Pölten اتریش، جایزه‌ی Jakob Prandtauer را دریافت کرد. با این حال، خودش درباره این موفقیت گفت که بیش از هر چیز از این بابت خوشحال است که این جایزه به سازدهنی تعلق گرفت، نه فقط به خاطر اجراهای خاص و موفقش.

اشمل در ژوئیه سال ۲۰۰۱ یک سمینار شش‌روزه درباره سازدهنی در اتریش برگزار کرد. سپس در ماه مه سال ۲۰۰۴، متن کامل این سمینار با عنوان ”هم‌نوایی سازدهنی با ارکستر“ منتشر شد. این نوشته هم‌اکنون در وب‌سایت شخصی او در دسترس است.

برای درک عمیق‌تر این موضوع، مطلب علیرضا امان الهی مدرس گیتار کلاسیک را بخوانید.