گوشهها در موسیقی ایرانی نقش بسیار مهمی دارند. در نوشتههای پیشین، معنی و مفهوم گوشه توضیح داده شد. هر گوشه نام ویژهای برای خود دارد؛ اما دلیل انتخاب این نامها برای گوشههای ردیف موسیقی سنتی ایران چه بوده است؟ پاسخ این پرسش را در ادامه این نوشته در وبلاگ ندابلاگ مطالعه کنید.
گوشه در موسیقی سنتی ایران
گوشهها قطعههای موسیقی ایرانی هستند که از گذشته به یادگار مانده و استادان این هنر، آنها را گردآوری کردهاند و به شاگردان آموزش میدهند.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله معرفی ۳ تا از سخت ترین قطعه های ویولن تاریخ! مراجعه کنید.
هر دستگاه در موسیقی سنتی ایران، شامل چندین گوشه است. این گوشهها را استادان گوناگون به شیوههای کمی متفاوت — اما در اصل بسیار شبیه به هم — ثبت کردهاند. منبع اصلی گردآوری گوشهها، معمولاً نواختههای موسیقیدانان محلی در مناطق مختلف ایران بوده است.
در صورت علاقهمندی، مطلب همه چیز در مورد بالشتک ویولن را از دست ندهید.
برآورد شده که نزدیک به ۳۰۰ گوشه در موسیقی ایرانی وجود دارد و یادگیری کامل آنها سالهای طولانی زمان و تمرین نیاز دارد.
دلیل انتخاب نامهای گوشهها در ردیف موسیقی ایرانی
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله اجرایی بسیار زیبا از استاد ماهر پورعبیات ، مدرس آموزشگاه الهام مراجعه کنید.
در موسیقی سنتی ایران، مجموعهای از نغمهها و آهنگها وجود دارد که به آن «ردیف» میگویند. این ردیف به بخشهای کوچکتری تقسیم میشود که هر کدام را یک «گوشه» مینامند. هر گوشه نام خاص خود را دارد.
مقاله موسیقی متن چیست؟ منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
این نامها معمولاً به دلایل مختلفی انتخاب شدهاند. برخی از نامها از اشخاص، مکانها یا داستانهای قدیمی گرفته شدهاند. برخی دیگر حال و هوای خاص آن گوشه موسیقایی را نشان میدهند، مثلاً ممکن است نام یک گوشه معنای شادی یا اندوه داشته باشد. گاهی هم نام یک گوشه به مناسبت یک رویداد تاریخی یا یک شعر معروف انتخاب شده است.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله درویش خان، مبتکر فرم امروزی پیش درآمد مراجعه کنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه موزه موسیقی اصفهان، نمونه ای زیبا از یک موزه موسیقی.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در چرا پیانو ساز مادر است ؟ پیدا کنید.
به طور کلی، این نامها مانند کلیدی هستند که فضای عاطفی و ویژگیهای آن قطعه موسیقی را به نوازنده و شنونده یادآوری میکنند و به حفظ و انتقال بهتر این میراث موسیقایی کمک کردهاند.
علت نامگذاری اسامی گوشه ها
این گوشههای آوازی از منابع مختلفی الهام گرفتهاند:
مقاله معرفی ساز ارهو | کمانچه چینی از جنس پوست مار پیتون! حاوی اطلاعات جامعی است.
۱ – از مناطق مختلف ایران زمین: مانند زابل، عراق، خاوران، آذربایجان، بختیاری، گیلان، شوشتر و…
۲ – از نام استادان و هنرمندان موسیقی: مانند محمد صادقخانی و مهدی ضرابی (در آواز بیات ترک)، مرادخانی (در دستگاه ماهور)، نیداوود (در دستگاه همایون)، جوادخانی (در گوشه رضوی دستگاه شور)، حسن موسی (در آواز ابوعطا) و…
۳ – توصیفکننده طبیعت و زیباییهای جهان: مانند سپهر، بحر نور، چکاوک، سارنج، نوروز عرب و عجم و…
۴ – بیانکننده احساسات و عواطف درونی: مانند حزین، مویه، راز و نیاز، سوز و گداز، کرشمه، جامهدران و…
۵ – برگرفته از داستانهای ادبی و عاشقانه: مانند خسرو و شیرین، لیلی و مجنون
۶ – الهامگرفته از صداهای محیط اطراف: مانند رنگ شتر، زنگوله، ناقوس، قطار و…
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟