حتماً تا به حال شنیدهاید که موسیقی میتواند بر روحیه و احساسات ما تأثیر بگذارد. موسیقی با ویژگیهای منحصر به فرد خود، حتی در علم پزشکی نیز کاربرد دارد و در برخی موارد، به عنوان روشی مفید و شناخته شده برای درمان به کار میرود. در این نوشته از وبلاگ ندابلاگ، قصد داریم دربارهٔ نقش موسیقی در کاهش استرس و آرامش بخشیدن به شما صحبت کنیم.
درمان استرس با موسیقی
موسیقی نیرویی شگفتانگیز و رازآلود دارد که بر ذهن، بدن و احساسات ما اثر میگذارد و به بهبود سلامتی کمک میکند. از آنجا که موسیقی به سرعت و به شکلی قوی بر احساسات ما تأثیر میگذارد، در موقعیتهای دشوار و پرتنش میتوانیم از آن یاری بگیریم.
از طرفی، موسیقی میتواند فعالیت پیامرسانهای عصبی در مغز را افزایش دهد. به همین دلیل، در برخی کشورها درمانگران آن را به برنامههای توانبخشی اضافه کردهاند.
پژوهشها نشان دادهاند که موسیقی درمانی بر بسیاری از بیماریها و اختلالات مانند پارکینسون، اسکیزوفرنی و آلزایمر اثر درمانی دارد.
این نیروی جادویی موسیقی که به شکلی بینظیر احساسات ما را تحت تأثیر قرار میدهد، برای همگان آشکار است.
آهنگها و نواهای موسیقی به دلیل همراه بودن با هیجان و حس، تأثیر عمیقی بر روحیه، شخصیت و رشد عواطف انسانی میگذارند. در برخی روشهای درمانی مکمل مانند طب سوزنی، هومیوپاتی و آیورودا نیز موسیقی نقش مهمی در درمان ایفا میکند.
امروزه با نگاه علمی و روشمند به کاربرد موسیقی در درمان بیماریها، موسیقیدرمانی به عنوان رشتهای مستقل شناخته شده و روشی تکمیلی در کنار درمانهای معمول پزشکی است.

موسیقی درمانی چیست؟
موسیقی درمانی برای افراد مبتلا به بیماری پارکینسون یا شرایطی مانند اسکیزوفرنی بسیار مفید بوده است. این روش درمانی به کاهش نشانههای افسردگی و نگرانی کمک میکند، باعث رشد خلاقیت میشود و رابطه مثبت بین بیمار و مراقبش را بهتر میکند.
موسیقی درمانی میتواند به شکل نواختن ساز برای بیمار انجام شود یا با استفاده از دستگاههای پخش موسیقی، به صورت تکنفره یا گروهی برای چند بیمار اجرا شود.
پژوهشها نشان میدهند که موسیقی میتواند تحمل درد را افزایش دهد و گوش دادن به آهنگهای شاد، خستگی را کم کرده و احساس نشاط و آرامش به همراه میآورد. موسیقی ابزاری قدرتمند برای کاهش استرس است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نحوهی نگهداری و تمیز کردن ملودیکا.
گوش دادن به موسیقی — به ویژه قطعات آرام کلاسیک — میتواند آرامش عمیقی به ذهن و بدن ببخشد و تأثیرات مثبتی روی کارکردهای بدن داشته باشد. این کار ضربان قلب و فشار خون را پایین میآورد و از ترشح هورمونهای استرسزا میکاهد.
توصیه میکنیم حتماً مقاله بیوگرافی هاوارد شور | آهنگ ساز ارباب حلقهها، سکوت برهها، هابیت را مطالعه کنید.
همچنین موسیقی به شما کمک میکند احساسات پنهان خود را بهتر بشناسید، حالتی شبیه مراقبه (مدیتیشن) ایجاد میکند و از پراکندگی ذهن جلوگیری میکند.
توصیه میشود به مطالعه مقاله سوپرانو چیست؟ ادامه دهید.
هر قطعه موسیقی روی افراد تأثیر متفاوتی دارد. فقط خود شخص میتواند تشخیص دهد چه نوع موسیقی را دوست دارد و در شرایط روحی مختلف کدام آهنگ برایش مناسبتر است. اگر معمولاً موسیقی کلاسیک گوش نمیدهید، حداقل سعی کنید به آهنگهای ملایم و آرام بخش گوش کنید.
این روش درمانی در بیمارستانها نیز کاربرد دارد و میتواند استرس بیماران را قبل از عمل جراحی یا انجام آزمایشهای پزشکی کاهش دهد. مطالعات تأیید کردهاند که موسیقی درمانی میتواند اضطراب بیماران قلبی را کمتر کند و به آنها پس از عمل جراحی کمک کند تا آرامش بیشتری داشته باشند.

استفاده از موسیقی میتواند راهی مؤثر برای کاهش فشارهای عصبی و آرامش ذهن باشد. وقتی احساس تنش یا نگرانی میکنیم، گوش دادن به آهنگهای آرام و ملایم میتواند ضربان قلب را کندتر کند و تنفس را عمیقتر نماید. این کار کمک میکند تا ذهن از افکار پریشان فاصله بگیرد و به آرامش برسد.
انتخاب نوع موسیقی مهم است. معمولاً قطعات بیکلام، ملودیهای کلاسیک، یا صداهای طبیعت مانند آواز پرندگان و صدای آب، اثرات آرامبخش بیشتری دارند. البته سلیقه شخصی هم نقش دارد؛ گاهی یک ترانه آشنا یا موسیقی مورد علاقهتان نیز میتواند حال شما را بهتر کند.
سعی کنید در یک محیط ساکت بنشینید، چشمانتان را ببندید و با تمرکز به موسیقی گوش دهید. اجازه دهید صداها شما را در برگیرند و تنشهای درونیتان را رها کنید. حتی میتوانید این کار را به صورت روزانه و در زمانهای کوتاه انجام دهید تا اثرات مثبت آن را در زندگی خود ببینید.
سایر فواید بالقوهی گوش دادن به موسیقی چیست؟
۱ – بهبود عملکرد ادراک و شناخت
پخش موسیقی به عنوان صدای پسزمینه، در شرایطی که شخص مشغول انجام کار دیگری است و حواسش به آن کار جمع است، میتواند به بهتر انجام شدن فعالیتهایی که نیازمند فکر و درک هستند کمک کند.
۲ – کاهش استرس
موسیقی میتواند در کم کردن و کنترل استرس نقش مفیدی داشته باشد. وقتی به آهنگهای ملایم و آرام گوش میدهیم، میتوانیم بهتر با فشارهای روحی مقابله کنیم و این موضوع از نظر علمی نیز تأیید شده است.
در یک بررسی، عدهای به موسیقی ملایم گوش دادند، گروهی دیگر به صدای ملایم آب گوش سپردند و باقی افراد در سکوت قرار گرفتند. نتیجه این آزمایش نشان داد که گوش دادن به موسیقی، بهویژه بر واکنش بدن به استرس و بخشی از سیستم عصبی که به طور ناخودآگاه عمل میکند، اثر میگذارد.
کسانی که پیش از مواجهه با موقعیت استرسزا، موسیقی آرام شنیده بودند، پس از آن توانستند آرامش خود را سریعتر به دست آورند و حالت عادی روحیشان را بازیابند.
مقاله بیوگرافی احمد پژمان | اولین آهنگسازی که اُپرایش روی صحنه رفت! حاوی اطلاعات جامعی است.
۳ – تقویت حافظه
بسیاری از دانشآموزان و دانشجویان دوست دارند در زمان درس خواندن به آهنگ گوش دهند. اما آیا این کار واقعاً به یادگیری کمک میکند؟ پژوهشها میگویند که گاهی این کار میتواند سودمند باشد، ولی نتیجه آن به چند چیز بستگی دارد. نوع موسیقی، علاقه فرد به آن آهنگ و حتی میزان آشنایی و دانش او از موسیقی، از جمله عواملی هستند که در تأثیر آن بر مطالعه نقش دارند.
۴ – کمک به مدیریت درد
تحقیقات علمی ثابت کردهاند که گوش دادن به موسیقی میتواند به کاهش درد کمک کند. به عنوان مثال، در یک بررسی روی افراد مبتلا به بیماری فیبرومیالژیا مشخص شد کسانی که فقط به مدت یک ساعت موسیقی گوش داده بودند، احساس درد در آنها به شکل محسوسی کمتر شده بود.
همچنین، یک مطالعه در سال ۲۰۱۵ بیان کرد بیمارانی که قبل از عمل، در طول عمل و پس از آن به موسیقی گوش داده بودند، در مقایسه با بیمارانی که موسیقی گوش نداده بودند، هم درد کمتری احساس کردند و هم استرس و نگرانی آنها کاهش یافته بود.
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟
