چنگ رومی که با نام لیرا نیز شناخته میشود، یک ساز بسیار قدیمی است. این ساز در گذشتههای دور، ابتدا در منطقه سومر که امروزه بخشی از کشور عراق محسوب میشود، ساخته و نواخته میشد. به تدریج، این ساز از آن منطقه به دیگر نقاط جهان راه یافت. در ادامه این نوشته از وبلاگ ندابلاگ، اطلاعات بیشتری درباره این ساز کهن و خوشصدا کسب خواهید کرد.
ساز چنگ رومی
چنگ رومی، افسانههای گوناگونی دربارهی پیدایش آن وجود دارد. بسیاری از داستانها میگویند این ساز را هرمس، یکی از خدایان یونان باستان ساخته است. در برخی روایتهای دیگر نیز آمده که یک نوازنده مشهور به نام اورفئوس، این ساز را بین مردم رواج داده است؛ زیرا او از نخستین کسانی بود که چنگ رومی را مینواخت.
توصیه میشود به مطالعه مقاله چه زمانی باید برای تعویض آرشه ویولن اقدام کنیم؟ ادامه دهید.
مقاله یادگیری موسیقی در سن بالا حاوی اطلاعات جامعی است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه سبک نیو ایج، سبکی با کاربردهای درمانی!.
در علم ستارهشناسی نیز، مجموعهای از ستارگان در آسمان وجود دارد که به شکل این ساز است و با نام «لیرا» یا «شلیاق» شناخته میشود. ساز لیر در دستهی سازهای زهی-زخمهای جای میگیرد. سازهای زهی-زخمهای، گروهی از سازهای زهی هستند که با کشیدن یا زخمه زدن به سیمهایشان، صدا تولید میکنند.
توصیه میشود به مطالعه مقاله آشنایی با موسیقی ترکمن صحرا ادامه دهید.
چرا ساز چنگ رومی محبوب است؟
چنگ رومی امروزه به دلایل گوناگونی بسیار محبوب شده و در بسیاری از کشورها به عنوان سازی مهم شناخته و نواخته میشود.
یکی از اصلیترین دلایل این محبوبیت، صدای متمایز این ساز است. همانطور که پیشتر اشاره شد، ساختار و شکل خاص چنگ رومی باعث شده تا صدای آن با چنگ معمولی که بیشتر مردم میشناسند، تفاوت داشته باشد.
این صدای ویژه سبب شده است که نوازندگان زیادی به یادگیری و آموزش این ساز روی آورند. اگر تنها یک بار با دقت به صدای این ساز که لیرا نیز نامیده میشود گوش دهید، متوجه خواهید شد که هیچ ساز دیگری دقیقاً مشابه آن صدا را تولید نمیکند.
همچنین، به خاطر منحصر به فرد بودن این صدا، شمار زیادی از دوستداران موسیقی به سمت این ساز جذب شدهاند.
اجزای سازچنگ رومی ( لیر)
اجزای این ساز عبارتند از:
یک جعبه صدا که صدای ساز را قوی و رسا میکند، چیزی که در ساز چنگ (هارپ) دیده نمیشود.
دو بازوی چوبی در دو طرف جعبه صدا که با یک تکه چوب به هم وصل شدهاند.
یک قطعه کوچک به نام خرک که سیمها از روی آن عبور میکنند.
سیمهایی که به صورت موازی و رو به روی صفحه جلوی جعبه صدا کشیده شدهاند و به میله چوبی بالایی بسته شدهاند.
تفاوت ساز لیر با ساز چنگ چیست؟
فرق اصلی بین ساز لیر و چنگ در نحوه اتصال سیمهاست. در چنگ، سیمها مستقیماً به بدنه توخالی ساز وصل میشوند. اما در لیر، سیمها از روی یک پل عبور میکنند که لرزش آنها را به بدنه ساز منتقل میکند؛ دقیقاً مشابه سیستمی که در گیتارهای امروزی وجود دارد.
لیر سازی است که میتوان آن را روی پا قرار داد و نواخت و از این نظر اندازهاش تقریباً به لپ هارپ امروزی نزدیک است. این ساز از چنگهای سلتیک یا چنگهای پدالدار ارکستری که روی زمین گذاشته میشوند، کوچکتر است.
این دو ساز از نظر تعداد سیم نیز با هم تفاوت دارند. لیر معمولاً سیمهای کمتری نسبت به چنگ دارد. در افسانههای یونان آمده که آپولو در ابتدا لیری با سه سیم داشت و بعداً هرمس، لیری با هفت سیم ساخت و به او هدیه داد. وقتی آپولو آن را نواخت، همه خدایان کوه المپ مسحور نوای آن شدند.
برای گسترش دانش خود، به مقاله ساز ها و زیرشاخه های سبک نیو ایج سر بزنید.
به نظر میرسد ساز لیر شکل تکاملییافتهای از یک نوع چنگ قدیمی باشد. برخی پژوهشگران بر این باورند که انگیزه اصلی ساخت لیر، به ویژه در میان مردمان کوچنشین خاورمیانه، ساختن سازی شبیه به چنگ بوده که بتوان آن را به راحتی جابهجا کرد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً مهرسا اصغریان مدرس ویولن را بخوانید.
نکته مهم دیگر این است که ساز چنگ تاریخچه بسیار کهنی دارد. نشانههایی از وجود چنگ در آثار مربوط به ۳۳۰۰ تا ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح دیده شده است.
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟