همانطور که میدانید، برای نواختن سازهای زهی مانند سهتار از ناخن یا مضراب استفاده میشود. مراقبت از ناخنها و حفظ طول مناسب آنها گاهی چالشبرانگیز است، چون در زندگی روزمره از دستهایمان برای کارهای مختلف استفاده میکنیم و ممکن است ناخنها بشکنند یا آسیب ببینند. در چنین شرایطی، بسیاری از نوازندگان به سراغ مضراب میروند. در این نوشته، انواع مضراب سهتار را به شما معرفی میکنیم تا اگر لازم بود، بتوانید انتخاب درستی برای خرید مضراب داشته باشید.
انواع مضراب سه تار برای نواختن
سهتار یکی از سازهای سنتی ایران است که با زخمهزدن به سیمهایش نواخته میشود. معمولاً نوازنده با ناخن انگشت اشارهی دست راست روی سیمها ضربه میزند. این ساز چهار سیم دارد که جنس آنها از فولاد و برنج است و در امتداد دسته، از قسمت پایینی ساز تا انتهای آن کشیده شدهاند. استفاده از مضراب برای سهتار ممکن است مورد پسند نوازندگان حرفهای نباشد، ولی برای هنرجویانی که نمیتوانند ناخن انگشت اشاره خود را بلند کنند، گزینهی مفیدی است.
همانطور که میدانید، سهتار مانند تار از سازهای زخمهای محسوب میشود که با مضراب نواخته میشود. این مضراب میتواند ناخن انگشت اشاره باشد یا وسیلهای که کار ناخن را انجام دهد. مضرابها شکلهای گوناگونی دارند که در ادامه به آنها پرداخته میشود.
مضراب سیمی
این مضراب از یک نوار فلزی و یک سیم ساخته شده است. سیم به شکل یک حلقه به دو سر نوار فلزی وصل شده است. روش کار با آن این گونه است که تقریباً مانند یک انگشتر، آن را به انگشت اشاره خود میکنید و سپس سیم را زیر ناخن خود قرار میدهید تا کاملاً ثابت بماند و تکان نخورد.
توصیه میکنیم این مطلب آشنایی با اصطلاح تحول مقام به دستگاه را حتماً بخوانید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله پیتر سلیمانی پور را بیشتر بشناسید ادامه دهید.
برای اینکه بتوانید به بهترین شکل از این مضراب استفاده کنید، باید سه مرحله ساده را دنبال کنید:
1. مضراب سیمی را طوری در انگشت خود قرار دهید که قسمت باز آن در زیر انگشتتان قرار گیرد.
2. سپس دو طرف سیم مضراب را زیر ناخن خود ببرید. حتی اگر ناخنهای کوتاهی داشته باشید، باز هم لبههای کوچکی دارد. پس مطمئن شوید هر دو طرف مضراب به خوبی زیر ناخن قرار گرفته باشد.
3. در پایان، حلقه فلزی را دور انگشت خود محکم کنید تا در جای خود ثابت شود.
صدادهی مضراب سیمی سه تار
صدای مضرابهای سیمی در مقایسه با دیگر مضرابها، زیرتر و شفافتر است. از آنجا که این صدا از برخورد دو رشته سیم ایجاد میشود، به وضوح و رسایی به گوش میرسد. این نوع مضراب قیمت کمتری دارد و به آسانی در دسترس است. همچنین صدای آن همانطور که گفته شد شفافتر و گشادهتر است، به همین دلیل معمولاً نوازندگان سهتار از این مضراب استقبال خوبی میکنند.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً محبوب ترین سازها برای کودکان را بخوانید.
مضراب شاخ
مضرابهای شاخی، همانطور که از نامشان مشخص است، از شاخ جانوران درست میشوند. برخی از نوازندگان که دوست دارند صدای سازشان لطیف و نرم باشد، شبیه به صدایی که با ناخن طبیعی ایجاد میشود، از این گونه مضرابها بهره میبرند. این مضراب نیز مانند مضرابهای سیمی، زیر ناخن جای میگیرد؛ با این تفاوت که حلقهٔ دور آن از جنس چرم ساخته شده است.
مضراب پلاستیکی
این مضرابها از پلاستیک ساخته شدهاند و نام آنها نیز از همین جنس گرفته شده است. معمولاً ضخامت بخشی که روی انگشت قرار میگیرد، بین ۱۶ تا ۱۷ سانتیمتر است و اندازه تقریبی کل مضراب حدود ۳۰ در ۲۰ در ۲۰ میلیمتر میباشد. همچنین قیمت مضراب پلاستیکی در مقایسه با نوع فلزی آن کمتر است.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب گروه موسیقی رستاک را بخوانید.
برای گسترش دانش خود، مقاله بیوگرافی احمد ابراهیمی ،ردیفدان و مدرس آواز را مطالعه کنید.
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟