این ضربالمثل قدیمی داستان جالبی را روایت میکند: وقتی یک دزد با چراغ به سراغ دزدی میرود، کارش بسیار حرفهایتر و دقیقتر از دیگران است. او به جای برداشتن اولین چیزی که به دستش میرسد، با روشنایی چراغ بهترین و باارزشترین اجناس را انتخاب کرده و با خود میبرد.
این مثل در واقع اشاره به افرادی دارد که به جای عمل کردن به صورت تصادفی و ناآگاهانه، از دانش و آگاهی خود استفاده میکنند تا بهترین نتیجه را بگیرند. آنها مانند دزد چراغبهدست، با بینش و اطلاعات کافی وارد عمل شده و هوشمندانهترین انتخاب را انجام میدهند.
در زندگی روزمره، این ضربالمثل به ما یادآوری میکند که داشتن دانش و آگاهی قبل از شروع هر کاری، باعث میشود تصمیمات بهتری بگیریم و نتایج بسیار بهتری کسب کنیم. در مقابل، عمل کردن بدون فکر و دانش، مانند حرکت در تاریکی است که معمولاً به نتیجه مطلوب نمیانجامد.
در این نوشته با مفهوم یکی از ضربالمثلهای کهن و پرمعنای ایران زمین آشنا خواهید شد.
معنی ضرب المثل چو دزدی با چراغ آید
۱- معنی ساده این ضرب المثل: وقتی دزدی با چراغ به مکانی تاریک برود، میتواند راحتتر وسایل باارزش را پیدا کند و بهترینها را برای دزدیدن انتخاب کند.
معنی کلمه گُزیده: یعنی چیزِ انتخابشده، جدا شده از بقیه و خالص شده، یا بهترین.
۲- معنی اصلی و پنهان ضرب المثل: اگر دشمن تو، فرد باهوش و آگاهی باشد، میتواند با مهارت و هوشمندی بیشتری به تو آسیب بزند.
۳- منظور از “چراغ” در اینجا، اطلاعات و دانشی است که دشمن درباره ما دارد. یکی از این “چراغها” وقتی است که ما خودمان اسرارمان را برای دشمن فاش میکنیم. “چراغ” دیگر دشمن، نادانی و سادهلوحی خود ماست.
هرچه مردم کمتر بدانند، یا در بیخبری باشند، یا از روی سادگی رازها و نقطههای ضعف خود را به دیگران بگویند، در واقع به دشمن قدرت بیشتری میدهند.
در چنین شرایطی، دشمنی که باهوش است و نقاط ضعف ما را میشناسد، انگار چراغی در دست دارد و میتواند به راحتی از ما دزدی کند. این دزدی فقط دزدیدن پول و اشیاء نیست!
دشمن میتواند افکار، عقاید و باورهای درونی ما را هم بدزدد. پس باید هوشیار بود و خود را از نقشههای آنها حفظ کرد.
۴- “دشمن چراغ به دست” یعنی فرد دانا و عالمی که تسلیم هوسهایش است. نکته مهم این ضرب المثل این است که هرکس دانشمند شد، به این معنی نیست که حتماً آدم خوب و قابل اعتمادی است. چون اگر فرد دانا، اسیر خواستههای نفسش باشد، از علمش برای گمراه کردن دیگران و سود شخصی استفاده میکند. اما اگر دانشش را در راه درست به کار ببرد، دیگر دشمن به حساب نمیآید.
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟