همان طور که میدانید، ضربالمثلها در زبان فارسی نقش مهمی دارند و در موقعیتهای مختلف به کار میروند. یکی از این ضربالمثلها، “فاتحهاش خوانده شده” است.
این عبارت معمولاً برای کسی یا چیزی به کار میرود که دیگر هیچ آیندهای ندارد و کارش تمام شده است. وقتی میگوییم “فلان شخص فاتحهاش خوانده شده”، یعنی دیگر هیچ امیدی به نجات یا موفقیت او نیست و همه چیز برایش تمام شده است. این عبارت میتواند برای یک کسبوکار، یک رابطه یا حتی یک موقعیت اجتماعی نیز استفاده شود.
**مثال:**
* فرض کنید مغازهای به دلیل مدیریت ضعیف ورشکست شده و دیگر هیچ مشتری ندارد. در این حالت میگوییم: “این مغازه دیگر فاتحهاش خوانده شده است.”
* یا در یک مسابقه فوتبال، اگر یک تیم تا دقیقه ۹۰، چهار گل از حریفش بخورد و دیگر هیچ شانسی برای برگشت بازی نداشته باشد، درباره آن تیم گفته میشود: “دیگر فاتحه این تیم خوانده شده است.”
* حتی در مورد یک دوستی که به دلیل یک اشتباه بزرگ از بین رفته، ممکن است گفته شود: “دیگر فاتحه این دوستی خوانده شده است.”
به طور خلاصه، این ضربالمثل نشاندهنده پایان کار و ناامیدی کامل از بهبود یک وضعیت است.
در این نوشته، به سراغ یکی از ضربالمثلهای کهن و پرمعنای ایران رفتهایم و مفهوم عمیق آن را بررسی میکنیم. امیدواریم این مطلب برای شما مفید و جالب باشد.
ضرب المثل فاتحه اش خوانده است یعنی چه؟
یعنی آن وسیله یا فرد دیگر قابل استفاده نیست و باید کنار گذاشته شود.
| ایموجی این ضرب المثل | ⚰️📢 |
ریشه ضرب المثل
سوره فاتحه، که به آن سوره حمد هم میگویند، اولین سوره قرآن کریم است. اما این کلمه در گفتگوهای روزمره معنی دیگری هم پیدا کرده است. مثلاً وقتی فردی فوت میکند، میگویند: «الفاتحه!» یعنی برای او سوره حمد و اخلاص بخوانید. گاهی هم کلمه فاتحه به خود مراسم ترحیم و ختم اشاره دارد.
به کار بردن کلمه «الفاتحه» برای افراد مذهبی کاملاً آشناست و با شنیدن آن سریع متوجه میشوند که کسی از دنیا رفته است. به مرور زمان، این واژه حتی در موقعیتهای دیگر نیز استفاده میشود؛ مثلاً وقتی چیزی کاملاً نابود میشود یا خسارت سنگینی رخ میدهد. مانند وقتی در اخبار تصویر ماشینی را نشان میدهند که به ته دره افتاده است. بیننده با دیدن آن صحنه ممکن است بگوید: «الفاتحه!» یا «فاتحهشان خوانده شد!» یعنی کارشان تمام شد و نابود شدند.
مثال های دیگر
گاهی از این ضربالمثل برای طعنه یا شوخی هم استفاده میشود. فرض کنید کیف خود را به یکی از دوستانتان قرض دادهاید. وقتی این موضوع را در خانه تعریف میکنید، برادرتان که میداند دوست شما آدم مرتب و قابل اعتمادی نیست، بلافاصله میگوید: فاتحه کیفت را بخوان! یعنی به احتمال زیاد کیف تو دیگر برنمیگردد یا خراب میشود!
مثال دیگر: دوست شما در مدرسه با کسی درگیر شده و او را کتک زده است. ناظم مدرسه که بسیار خشن و عصبانی است، او را به دفتر میبرد. وقتی بقیه دانشآموزان این صحنه را میبینند، میگویند: فاتحه فلانی خوانده شد! یعنی مطمئن هستند که دوستتان مجازات سختی در انتظار دارد!
پیشنهاد: ضربالمثلهای بیشتری یاد بگیرید.
اختصاصی-ندابلاگ
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟