همانطور که میدانید، ضربالمثلها بخش مهمی از فرهنگ و زبان ما هستند و هر کدام داستان و مفهومی پنهان در خود دارند. یکی از این ضربالمثلهای معروف، “زیر آب کسی را زدن” است.
این اصطلاح وقتی به کار میرود که فردی پنهانی و در خفا، کاری کند تا به دیگری آسیب برساند یا موقعیتش را تضعیف کند. در واقع، شخصی که “زیر آب” دیگری را “میزند”، معمولاً در ظاهر رفتاری دوستانه دارد، اما در پشت صحنه تلاش میکند تا مانع موفقیت او شود یا برایش مشکل ایجاد کند.
ریشه این ضربالمثل احتمالاً به دنیای دریانوری بازمیگردد. در گذشته، گاهی دشمنان یا رقبا، پنهانی به کشتیها آسیب میرساندند و زیر آب، بدنه آنها را سوراخ میکردند. این کار به گونهای انجام میشد که در نگاه اول مشخص نباشد، اما در نهایت باعث میشد کشتی به آرامی آب بگیرد و غرق شود. به همین دلیل، این عمل خیانتآمیز به عنوان نمادی برای کارشکنی پنهانی درآمد.
امروزه از این ضربالمثل در موقعیتهای مختلفی استفاده میشود. برای مثال، اگر همکاری در محل کار، پشت سر شما نزد رئیستان حرف بزند یا مانع پیشرفت شما شود، میگویند او “زیر آب شما را زده است”. این عمل با تقابل رو در رو و честная борьба تفاوت دارد؛ زیرا در سایه و بدون آگاهی فرد مقابل انجام میشود.
در زندگی روزمره، افرادی که “زیر آب دیگران را میزنند” معمولاً قابل اعتماد نیستند و باید در برخورد با آنها هوشیار بود.
در این بخش، به بررسی معنی و مفهوم این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. امیدواریم مطالب برایتان مفید و جذاب باشد.
ضرب المثل زیر آب کسی را زدن کنایه از چیست؟
1- یعنی وقتی کسی پشت سر دیگری حرف میزند، اسرارش را فاش میکند، برایش نقشه میکشد تا ضرر بزند، میان مردم جاسوسی میکند یا به دروگویی متهمش میسازد.
2- یعنی با کسی دشمنی میکنی تا به او آسیب بزنی و جایگاه اجتماعیاش را از بین ببری.
3- برای نمونه، فردی از روی حسادت سعی میکند به دوست نزدیک خود که سالها با او صمیمی بوده و از رازهایش باخبر است، آسیب برساند و آبرویش را ببرد. پس راست یا دروغ، دربارهی چیزهایی از دوستش حرف میزند که دیگران از آن بیخبر بودهاند. در چنین شرایطی مردم میگویند: فلانی زیراب رفیقش را زده!
ریشه ضرب المثل
در گذشتههای دور، خانهها مانند امروز لولهکشی آب نداشتند. به همین دلیل، مردم از آب پاک و تمیزی که در حوضهای خانه جمع میشد استفاده میکردند. در زیر این حوضها، سوراخی به نام «زیرآب» قرار داشت که از طریق آن، آبهای کثیف و لجنهای ته حوض را خارج میکردند.
اما اگر کسی با صاحب خانه دشمنی داشت، یا حتی از روی بیدقتی، میآمد و این زیرآب را باز میکرد، باعث میشد تمام آب تمیز حوض هم به هدر برود و خالی شود. در چنین مواقعی میگفتند: «فلانی زیرآب فلانی را زد.» این داستان کمکم به یک ضربالمثل تبدیل شد و امروزه وقتی کسی کار پنهانی انجام میدهد تا دیگری را به شکلی پنهانی آسیب بزند یا رازش را فاش کند، از این عبارت استفاده میکنند.
ضربالمثل درباره آدم حسود
اختصاصی-ندابلاگ
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟