این ضربالمثل داستان جالبی پشت خود دارد و مربوط به دنیای ورزش باستانی و زورخانههای قدیم است.
در گذشته، ورزشکاران برای تقویت بدن، از وسیلهای چوبی به نام “پهلو” استفاده میکردند. این وسیله شبیه یک چماق یا میل بود. وقتی یک ورزشکار تازهکار میخواست تمرین را شروع کند، ورزشکاران با تجربهتر به او میگفتند: “بگیر، ببند، بده دست پهلوون”.
“بگیر” یعنی اینکه پهلو را با دست بگیری.
“ببند” یعنی آن را محکم در دستت نگه داری و بچسبی به آن.
“بده دست پهلوون” یعنی بعد از تو، این وسیله را به ورزشکار بعدی بدهی که او هم تمرینش را انجام دهد.
این عبارت ساده، به مرور زمان معنای گستردهتری پیدا کرد. امروزه از این ضربالمثل در موقعیتهایی استفاده میکنیم که کاری به سرعت و پشت سر هم در حال انجام است و افراد یکی پس از دیگری مشغول آن کار هستند. مثلاً وقتی در یک مغازه شلوغ، مشتریان پشت سر هم میآیند و فروشنده به سرعت به آنها خدمات میدهد، میگویند وضعیتش مثل “بگیر، ببند، بده دست پهلوون” است. در واقع این مثل نشاندهنده کار سریع، چرخش مداوم و انجام وظیفه بدون توقف است.
در این بخش، به بررسی معنی و مفهوم این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. در ادامه با هم به درک بهتری از آن خواهیم رسید.
معنی ضرب المثل بگیر ببند بده دست پهلوون چیست؟
این ضربالمثل یعنی کار اصلی را تو انجام میدهی، اما نتیجه و افتخارش به نام فرد دیگری ثبت میشود.
معمولاً این عبارت زمانی به کار میرود که افرادی زحمت اصلی یک کار را میکشند، اما فرد دیگری که مقام و شهرت بیشتری دارد، نتیجه و پاداش آن کار را دریافت میکند. در نگاه مردم، این فرد مشهور است که انجامدهنده کار به حساب میآید، در حالی که در واقعیت اینگونه نیست.
در مورد ریشه این ضربالمثل گفته میشود که در گذشته، پهلوانان و افراد قدرتمند، افرادی در خدمت خود داشتند که کارهایشان را انجام میدادند. اگر مشکلی پیش میآمد، این خدمتکاران بودند که آن را حل میکردند. اما آنچه همه میدیدند، نتیجه نهایی بود و مردم فکر میکردند که این پهلوان بوده که کار بزرگی انجام داده است. بنابراین در چنین شرایطی میگویند: بگیر و ببند و بده دست پهلوون. معنایش این است که تو تمام زحمت کار را بکش، اما سود و افتخارش را به دیگری بده.
به عبارت دیگر، یعنی خودت را به سختی بیندازی تا کار برای دیگری آسان شود.
اختصاصی-ندابلام
ضربالمثل با کلمه دست
نظر شما در مورد این مقاله چیست؟