آشنایی با مفتول و ابزار ساخت زیورآلات مفتولی

سلام به همه هنرمندان عزیز و خلاق!
به دوره آموزشی ساخت جواهرات و تزئینات با سیم خوش آمدید!

smileyheart

بیایید اول کمی با این هنر و گذشته‌ی آن آشنا شویم.
ساخت زیورآلات با سیم که به آن پیچاندن سیم هم می‌گویند، یکی از قدیمی‌ترین روش‌ها برای درست کردن جواهرات با دست است.
در این روش، با کمک انواع سیم و فقط با استفاده از دست و ابزارهای ساده مخصوص این کار، می‌توان شکل‌ها و قطعات گوناگونی ساخت، بدون اینکه نیاز به لحیم‌کاری یا گرم کردن باشد.

پیشینه این روش به هزاران سال پیش بازمی‌گردد.
اشیای سیمی ساخته‌شده در گورستان اور کشف شده‌اند که مربوط به دوران سومریان است، یعنی تقریباً دو هزار سال قبل از میلاد!
این آثار امروزه در موزه بریتانیا نگهداری می‌شوند.
علاوه بر این، نمونه‌هایی دو هزار ساله از دوران روم باستان نیز یافت شده است.

در این روش، همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، از وسایل مخصوصی برای درست کردن زیورآلات با سیم استفاده می‌کنیم. در ادامه با این ابزارها بیشتر آشنا خواهیم شد.

برای یادگیری پیشرفته، به درامد چرم دوزی، همه چیز در موردکسب درآمد چرم دوزی در خانه مراجعه کنید.

ابزارهای موردنیاز برای ساخت زیورالات مفتولی:

وسایل کار با مفتول:
مهره یا سنگ تزئینی
قیچی سیم‌بر
انبر دم‌باریک
انبر دم‌گرد
چکش
زیرکار چوبی
سوهان یا کاغذ سنباده
سیم‌کش
حلقه‌ساز

مفتول:

مفتول‌ها در واقع سیم‌های فلزی باریکی هستند که در کارهای هنری و صنعتی مختلفی به کار می‌روند.
این سیم‌ها بر پایه جنس فلز، ضخامت، شکل سطح مقطع، میزان انعطاف و نوع پوشش بیرونی‌شان به گروه‌های گوناگونی تقسیم می‌شوند.
در ادامه، به بررسی ویژگی‌ها و موارد استفاده هر یک از این انواع می‌پردازیم.

مفتول از نظر جنس:

مفتول‌ها از فلزات گوناگون و ترکیب‌های مختلف آن‌ها ساخته می‌شوند. از جمله موادی که برای تولید مفتول به کار می‌روند می‌توان به نقره، طلا، برنج، فولاد و دیگر فلزات اشاره کرد.

اگر به این موضوع علاقه دارید، آموزش گلدوزی برزیلی را از دست ندهید.

مفتول از نظر اندازه قطر:

قطر یا ضخامت یک مفتول، نشان‌دهنده میزان کلفتی یا نازکی آن سیم است. در ایران این مقدار را معمولاً با واحد میلی‌متر بیان می‌کنند، اما در سایر کشورها اغلب از واحدی به نام «گیج» (gauge) استفاده می‌شود.

نکته مهم این است که هرچه عدد گیج یک مفتول بیشتر باشد، آن سیم نازک‌تر خواهد بود.

توصیه می‌شود به مطالعه مقاله ‍10 تفاوت رنگ روغن و اکریلیک ادامه دهید.

در ادامه، جدولی ارائه شده که ضخامت‌های مختلف مفتول را در واحدهای گوناگون نشان می‌دهد.

مفتول از نظر شکل مقطع:

سیم‌ها از نظر شکل سطح مقطع به سه دسته تقسیم می‌شوند: گرد، تخت (نیم‌دایره) و چهارگوش.

اطلاعات جامع‌تری در مورد این موضوع را در آموزش مرحله به مرحله تعویض فتیله شمع بدون ذوب مجدد پیدا کنید.

مفتول از نظر نرمی:

سیم‌های مفتولی از نظر میزان انعطاف به سه گروه تقسیم می‌شوند: نرم، نیمه‌سفت و سفت. در ساخت زیورآلات با سیم، معمولاً از دو نوعِ اول استفاده می‌کنیم: از نوع نرم برای کارهای ظریف و دقیق و از نوع نیمه‌سفت برای شکل‌هایی که باید محکم باشند و به راحتی تغییر شکل ندهند.

مفتول از نظر نوع روکش:

سیم‌ها از نظر پوشش بیرونی به دو دسته تقسیم می‌شوند: سیم‌های بدون پوشش و سیم‌های دارای پوشش.
نوع دارای پوشش، لایه‌ای از جنس مواد مختلف مانند مس، طلا، نقره و غیره دارد.
همچنین سیم‌هایی با پوشش‌های رنگی گوناگون وجود دارند که برای کارهای هنری بسیار زیبا و کاربردی هستند.
هنگام استفاده از سیم‌های روکش‌دار باید دقت کنید که پوشش آن‌ها به راحتی با ابزار آسیب نمی‌بیند.

توصیه می‌شود به مطالعه مقاله خاص‌ترین گیفت‌های عقد و عروسی ۲۰۲۵ ادامه دهید.

مهره و سنگ:

برای زیباتر کردن زیورآلات ساخته شده با سیم‌های فلزی، می‌توانید از سنگ‌های تزئینی، مهره‌های رنگی و کریستال‌های درخشان در لابه‌لای آن‌ها استفاده کنید.

سیم چین، دم باریک، دم گرد:

برای ساختن زیورآلات با مفتول، ابزارهای مختلفی به کار می‌روند.
سه وسیله‌ای که بیشتر از بقیه استفاده می‌شوند عبارت‌اند از: سیم‌چین، انبردست دم‌باریک و انبردست دم‌گرد.
سیم‌چین برای بریدن سیم به کار می‌رود و با دم‌باریک می‌توان مفتول را نگه داشت یا آن را با زاویه‌های تیز خم کرد.
اما اصلی‌ترین کار، یعنی پیچاندن و شکل‌دهی به مفتول، با استفاده از انبردست دم‌گرد انجام می‌شود.

چکش و تخته کار:

برای شکل‌دهی و صاف کردن سیم از چکش استفاده می‌شود.
برای این کار باید قطعه را روی یک صفحه کار فلزی یا پلاستیکی محکم قرار دهید و سپس با چکش به آن ضربه بزنید.

سوهان یا سمباده:

از این ابزار برای هموار کردن یا گرد کردن سر تیز سیم‌ها استفاده می‌شود.

درفش:

برای ایجاد فاصله بین سیم‌های به هم تابیده شده از این وسیله استفاده می‌شود.

حلقه ساز:

از این وسیله برای درست کردن حلقه‌های کاملاً گرد در اندازه‌های مورد نظرتان استفاده می‌شود.

سیم پیچ:

یکی از روش‌های پرکاربرد برای ساختن زیورآلات با سیم، استفاده از شکل مارپیچ یا فنری است.
این مارپیچ‌ها را می‌توان هم با دست و هم با دستگاه درست کرد. البته ساختن آن با دست دشوارتر است و زمان بیشتری می‌برد.
در ادامه، هر دو روش ساخت این مارپیچ‌ها را به شما آموزش خواهیم داد.

اطلاعات جامع‌تری در مورد این موضوع را در ۱۰ اشتباه رایج در شمع‌سازی و راه‌های جلوگیری از آن پیدا کنید.

ساخت سیم پیچ با دریل:​

امیدوارم از این قسمت از آموزش درست کردن زیورآلات با سیم، خوشتان آمده باشد.

حالا لوازم مورد نیازتان را بردارید تا با هم کار درست کردن این زیورآلات را شروع کنیم.

دوست دارم نظرها و پرسش‌هایتان را برایم بنویسید.

×

نظر شما در مورد این مقاله چیست؟

اگه حال کردی این پست رو با دوستات به اشتراک بذار:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *